Edukira joan

Aurelha

Aurelha
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
Izen ofizialaAureille
Posta kodea13930
Geografia
Koordenatuak43°42′29″N 4°56′47″E / 43.7081°N 4.9464°E / 43.7081; 4.9464
Mapa
Azalera21,74 km²
Altitudea55 m, 410 m eta 138 m
MugakideakEygalières, Eyguières, Mouriès eta Saint-Martin-de-Crau
Demografia
Biztanleria1.533 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 798 (%51,9) (%48,1) 741 alt_right
Dentsitatea71 bizt/km²
aureille.fr

Aurelha (okzitanieraz Aurelha, frantsesez eta ofizialki: Aureille) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.533 biztanle zituen 21,74 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Eygalières, Eyguières, Mouriès eta Saint-Martin-de-Crau.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AureilleAureille
Població amb 1887 habitants (2000)Eygalières (6,1 km)
Població amb 3049 habitants (2000)Mouriès (6,4 km)
Població amb 6331 habitants (2000)Eyguières (6,9 km)
Població amb 2422 habitants (2000)Mollégès (11,0 km)
Població amb 1738 habitants (2000)Lamanon (11,2 km)
Població amb 6228 habitants (2000)Sénas (11,3 km)
Població amb 3005 habitants (2000)Orgon (11,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da, 0,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 627 mm-koa da, urtarrilean 5,7 euri-egun eta uztailean 2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salon-de-Provence udalerrian dago, 16,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 594,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,5 °C-koa da, 1956ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 741 gizon, 798 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.67
 
90-94
 
0.63
2.70
 
85-89
 
0.63
4.05
 
80-84
 
4.39
6.75
 
75-79
 
5.01
4.72
 
70-74
 
5.64
8.77
 
65-69
 
6.27
10.66
 
60-64
 
8.65
6.75
 
55-59
 
10.65
4.05
 
50-54
 
6.27
6.07
 
45-49
 
4.39
8.91
 
40-44
 
7.64
4.72
 
35-39
 
3.76
4.72
 
30-34
 
6.89
4.05
 
25-29
 
2.51
2.02
 
20-24
 
1.88
6.07
 
15-19
 
2.51
6.21
 
10-14
 
5.76
4.05
 
5-9
 
8.27
4.05
 
0-4
 
8.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aureille udalerrian 1.533 biztanle zeuden eta 689 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.533biztanle
689elkarbizitza-unitate
2,22lagun elkarbizitza-unitateko
474familia
Udalerria
% 29
% 31
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 474 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (215). Guraso bakarreko 60 familietatik 45etan ama zen guraso bakarra. 255 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 120k seme-alaba bakarra zuten etxean, 70k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 200 bikoteetatik 10tan (% 5,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

215
200
60
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean255
Seme-alaba bat120
Bi seme-alaba70
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.272 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 10
40-54% 12
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 78
40-54% 78
55-64% 74
65-79% 76
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 9,0 PACS bidez lotuta). % 19,0 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 6,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 49,4
Ezkongabea% 19,0
Izatezko bikotean% 10,8
PACS bidez lotuta% 9,0
Dibortziatuta% 6,4
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,7), eskulangileak (% 12,3), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,5) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[9]

Udalerria
% 9
% 9
% 17
% 9
% 12
% 38
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 852 etxebizitza zeuden. Horietatik 691 egoitza nagusi ziren, 77 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 84 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (727), eta apartamentuak gutxi ziren (124). Egoitza nagusietatik 440 beren jabearen bizilekuak ziren, 218 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 33 doan lagata.[10]

852etxebizitza
691egoitza nagusi
727etxe
124apartamentu

Etxebizitza multzoa

691
77
84
Egoitza nagusia (691)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (77)Hutsik (84)

Etxe mota

727
124
Etxea (727)Apartamentua (124)

Jabetza egoera

440
218
Jabeak (440)Alokairuan (218)HLM (14)Doan lagata (33)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (253).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik64
1919-194536
1946-197065
1971-1990253
1991-2005137
2006-2020119

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (312). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (435 etxebizitzatan). 519 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 286 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 374tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela47
3 gela138
4 gela189
5 gela edo gehiago312

Berogailu mota

435
161
Gas sarea (39)Fuel-olioa (48)Elektrizitatea (435)Gas botila (8)Bestelakoak (161)

Aparkalekua eta ibilgailuak

519aparkalekua
286ibilgailu 1
374ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 899 biztanleetatik 722 aktibo ziren (% 80,3), horietako 671 lanean (% 74,6) eta 51 langabezian (aktiboen % 7,1).

89915-64 urteko biztanle
% 80,3aktibo
% 74,6lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,9
25-54 urte% 95,5
55-64 urte% 61,2
Gizonak% 82,2
Emakumeak% 78,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,9
BEPC, brebeta% 18,2
CAP-BEP% 8,0
Batxilergoa% 7,8
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 3,3
Goi-mailako +5% 5,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

177 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,6), 66 erretiraturik zeuden (% 37,3) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,1).

Ez-aktiboak

% 32
% 37
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 20
% 26
% 18
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 219 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 671 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

219enplegu udalerrian
% 57,1soldatapeko
% 42,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.940 eurokoa zen.

27.940 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.610 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 66 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 7 igeltseroak, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.[13]

2000. urtean Aureille udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 756 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1939ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Salon-de-Provence », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]