Desoio

Desoio
Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Garaia
Merindadea	Lizarra
Eskualdea	Vianaldea
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Nafarroa
Izen ofiziala	Desojo
Alkatea	Sergio Alvarez Alvarez (Nafarroako Alderdi Sozialista)
Posta kodea	31229
INE kodea	31079
Herritarra	desoioar
Geografia
Koordenatuak	42°35′17″N 2°16′33″W
Azalera	14,12 km²
Garaiera	516 metro
Distantzia	75 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria	68 (2025:  −2)
31 (%44,9)   (%55,1) 38
Dentsitatea	0,05 bizt/km²
Zahartzea	% 15,32
Ugalkortasuna	‰ 0
Ekonomia
Jarduera	% 0 (2011)
Desberdintasuna	% 0 (2011)
Langabezia	% 14,2 (2013)
Euskara
Euskaldunak	% 8.8 + % 13.6 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera	%
Datu gehigarriak
Webgunea	http://www.desojo.es/

Desoio ([des̺o.io]) Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 69 biztanle zituen 2025. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 75 kilometrora dago.

Geografia

Inguru naturala eta kokapena

Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da, NA-7200 errepidean, Santsol-Esprontzeda norabidean.

Desoiok Mendaza eta Mirafuentesekin egiten du muga iparraldean, Muesekin ekialdean, Esprontzedarekin mendebaldean, eta Armañantzas, Torres del Rio eta Santsolekin hegoaldean.

Klima eta landaredia

Desoioko klima mediterraniar kontinentala da, urteko batez-besteko tenperatura 11 eta 12 graduren artekoa da, eta urteroko prezipitazioak 500mm eta 800mm ingurukoak. Urtean zehar 80 eta 100 egun euritsu izaten dira.

Jatorrizko landareditik ez da ezer geratzen. Zuhaitz bakarrak, laborantza lur moduan erabilitakoez gain, ibaiaren ertzean hazten diren pinu eta makalak dira. Dena den, zuhaitz hauek hamar hektarea baino gutxiago hartzen dute.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mues, Mendaza, Mirafuentes, Esprontzeda, Armañantzas eta Santsol.

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 38 gizon, 31 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   100+   3.23 0.00   95-99   3.23 2.63   90-94   6.45 5.26   85-89   3.23 7.89   80-84   3.23 10.53   75-79   3.23 7.89   70-74   19.35 10.53   65-69   16.13 15.79   60-64   3.23 2.63   55-59   6.45 5.26   50-54   3.23 2.63   45-49   3.23 2.63   40-44   3.23 2.63   35-39   6.45 10.53   30-34   0.00 2.63   25-29   0.00 2.63   20-24   6.45 0.00   15-19   3.23 2.63   10-14   0.00 5.26   5-9   3.23 0.00   0-4   3.23
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2009	2010	2011	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024
Hazkunde begetatiboa	−2	−2	0	−2	−2	−1	−1	−3	−2	−2	−1	−1	−1	−1	0

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Batez besteko adina

Urtea	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Batez besteko adina	56,63	55,48	56,74	58,75	60,11	59,35	60,24	59,06	59,16	59,81	61,58	61,19	59,73	58,56	60,11	59,81	57,3	56,51	57,95	59,43	58,68	59,53	58,95

Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Desoion.

Politika

Udaletxea

• HELBIDEA: Kale Nagusia, 3

Udal hauteskundeak

2003an bezala, Desoioko alkatea UPN alderdiko Luis Mendiano Mendiano aukeratu zuten 2007ko udal hauteskundeetan, botorik gehien atera zuena izan ez bazen ere. UPNk lau zinegotzi lortu zituen eta Agrupación Electoral San Pedro Melgar delakoak bakarra. Zurizko botoak 3 izan ziren botoen %3,16.

Desoioko Udala (2007)

Alderdia	Botoak	Aukeratua?
Fernando García Lantz (UPN)	62	Bai
Juana Dolores López García (UPN)	59	Bai
Luis Mendiano Mendiano (UPN)	59	Bai
Angel Ortigosa Nicolas (UPN)	58	Bai
Begoña Beramendi Egilatz (San Pedro Melgar)	33	Bai
Victorino Alvarez de Eulate Mendiluze (San Pedro Melgar)	30	Ez

2011n emaitza bertsua eman zen: UPNk 4 zinegotzi (eta Mendianok alkatetza), San Pedro Melgarrek bakarra; biek boto gutxiago jaso zuten errolda ere beheraka ari den herrixka honetan.

Alkateak

Hauek izan dira Desoioko azken alkateak:

Alkatea	Agintaldi hasiera	Agintaldi amaiera	Alderdia
Adolfo Alvarez Garcia	1979	1983		Agrupacion Electoral Independiente
Pedro Javier Bayano Azcona	1983	1987		Independenteak
Joaquin Perez Lanz	1987	1991		Agrupacion Electoral Loyola
Victorino Alvarez de Eulate Mendiluce	1991	1995		Agrupacion de Electores San Pedro Melgar
Victorino Alvarez de Eulate Mendiluce	1995	1996 a		Agrupacion Independiente San Pedro Melgar
Luis Miguel Alvarez Yaniz	1996	1999		Agrupacion Independiente San Pedro Melgar
Adolfo Alvarez Garcia	1999	2000 b		Nafar Herriaren Batasuna
Felix Merino Iturriaga	2000	2003		Nafar Herriaren Batasuna
Luis Mendiano Mendiano	2003	2007		Nafar Herriaren Batasuna
Luis Mendiano Mendiano	2007	2011		Nafar Herriaren Batasuna
Luis Mendiano Mendiano	2011	2015		Nafar Herriaren Batasuna
Asier Mancisidor Guerrero	2015	2019		Agrupacion de Amigos de Desojo
Francisco Javier Perez Lanz	2019	2023		Desojo Adelante
Sergio Alvarez Alvarez	2023	Jardunean		Nafarroako Alderdi Sozialista

^a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

^b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Euskara

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Desoio eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %3,97k zekien euskaraz hitz egiten.

Zerbitzuak

Desoio, "Jurramendi Mankomunitateko" eta "Urantziako Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko" kidea da.

Ondasun nabarmenak

Desoio muino txiki baten gainean eraikitako herrixka da, kale nagusi baten inguruan auzoko etxe eta kaleak eratuz. Herriko gunerik altuenean Andre Mariaren eliza dago, estilo gotiko berantiarrean eraikia XVI. mendean. Elizaren oinarria gurutze forma tipikoa dauka. Sarrera eta dorrea XVIII. mendean eraiki ziren.

Etxeen eraikuntzari dagokionez, forma sinpleko etxeak nagusi dira, nahiz eta eraikuntza batzuek euren fatxadak XVII. mende eta XVIII. mendeko blasoiez edertzen dituzten. Herriaren sarreran, Erdi Aroan gaizkileei zigorra emateko erabiltzen zuten lekua mantentzen da oraindik.

Desoioar ospetsuak

• Juana Francisca Perez de Labeaga (1864-1936), moja.

Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda
• Vianaldea
• Lizarrako merindadea

Kanpo estekak

• Donejakue bidea Desoion.
• (Gaztelaniaz) Desoiori buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
• (Gaztelaniaz) Desoiori buruzko informazioa Turismo Navarra webgunean.
• Desoioko Txantrea bidea Google Street View-n.

• Datuak: Q546937
• Multimedia: Desojo / Q546937
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Desoio