Lachaux

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 130 gizon, 144 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Lachaux
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Barruti	Thierseko barrutia
Kantonamendu	canton of Châteldon
Izen ofiziala	Lachaux
Posta kodea	63290
Geografia
Koordenatuak	45°59′38″N 3°35′34″E / 45.9939°N 3.5928°E
Azalera	22,27 km²
Altitudea	600 m, 417 m, 947 m eta 635 m
Mugakideak	Arronnes, Ferrières-sur-Sichon, La Guillermie, Châteldon, Ris eta Saint-Victor-Montvianeix
Demografia
Biztanleria	273 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	12 bizt/km²
	lachaux.fr

Lachaux (frantsesez eta ofizialki: Lachaux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 273 biztanle zituen 22,27 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arronnes, Ferrières-sur-Sichon, La Guillermie, Châteldon, Ris eta Saint-Victor-Montvianeix.

Mapa — Lachaux eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lachaux

La Guillermie (3,8 km)

Ferrières-sur-Sichon (5,4 km)

Châteldon (6,0 km)

Saint-Victor-Montvianeix (6,2 km)

Ris (6,7 km)

Arronnes (7,4 km)

Mariol (8,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1087 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 8,3 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Mayet-de-Montagne udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 979,2 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,6 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	1	−2	−3	−2	−3	1	0	−1	−6	−3	1	−1	3	−7	−2	−1	0	−3
Jaiotzak	1	2	1	1	3	4	1	3	0	1	5	1	4	0	2	1	1	0
Heriotzak	0	4	4	3	6	3	1	4	6	4	4	2	1	7	4	2	1	3

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Lachaux udalerrian 273 biztanle zeuden eta 150 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,82 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[9]

273biztanle

150elkarbizitza-unitate

1,82lagun elkarbizitza-unitateko

86familia

Udalerria

% 13

% 31

% 14

% 43

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 86 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (47). Guraso bakarreko 21 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 52 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

47

19

21

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 51,3), erdi-mailako lanbideak (% 14,0), enplegatuak (% 14,0), goi-mailako langileak (% 9,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 51,3) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.^[9]

Udalerria

% 9

% 14

% 8

% 51

Puy-de-Dôme

% 11

% 15

% 13

% 32

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	19	% 12,7
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	47	% 31,3
Guraso bakarrekoak	21	% 14,0
Kide bakarrekoak	64	% 42,7
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	47	% 54,7
Seme-alabadun bikoteak	19	% 22,1
Guraso bakarrekoak	21	% 24,4
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	52	% 60,5
Seme-alaba bat	21	% 24,4
Bi seme-alaba	13	% 15,1
Hiru seme-alaba	0	% 0,0
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	111	% 45,5
Izatezko bikotean	29	% 11,9
PACS bidez lotuta	13	% 5,3
Ezkongabea	52	% 21,3
Alarguna	17	% 7,0
Dibortziatuta	22	% 9,0
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0	% 0,0
Goi-mailako langileak	14	% 9,3
Erdi-mailako lanbideak	21	% 14,0
Enplegatuak	21	% 14,0
Eskulangileak	12	% 8,0
Erretiratuak	77	% 51,3
Bestelakoak	5	% 3,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 280 etxebizitza zeuden. Horietatik 146 egoitza nagusi ziren, 89 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 45 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (279), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 132 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.^[10]

280etxebizitza

146egoitza nagusi

279etxe

0apartamentu

Etxebizitza multzoa

146

89

45

Egoitza nagusia (146)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (89)Hutsik (45)

Etxe mota

279

Etxea (279)

Jabetza egoera

132

Jabeak (132)Alokairuan (7)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik74

1919-194515

1946-197020

1971-199017

1991-20057

2006-202011

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (72). 93 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 112 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 71 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 73tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela1

2 gela3

3 gela23

4 gela47

5 gela edo gehiago72

Berogailu mota

29

20

93

Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (20)Gas botila (4)Bestelakoak (93)

Aparkalekua eta ibilgailuak

112aparkalekua

71ibilgailu 1

73ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	146	% 52,1
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	89	% 31,8
Hutsik	45	% 16,1
Etxe mota
Etxeak	279	% 99,6
Apartamentuak	0	% 0,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1	% 0,7
2 gela	3	% 2,1
3 gela	23	% 15,8
4 gela	47	% 32,2
5 gela edo gehiago	72	% 49,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	74	% 50,7
1919-1945	15	% 10,3
1946-1970	20	% 13,7
1971-1990	17	% 11,6
1991-2005	7	% 4,8
2006-2020	11	% 7,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	132	% 90,4
Alokairuan	7	% 4,8
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	7	% 4,8
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	29	% 19,9
Elektrizitatea	20	% 13,7
Gas botila	4	% 2,7
Bestelakoak	93	% 63,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	112	% 76,7
Ibilgailu bat	71	% 48,6
Bi ibilgailu edo gehiago	73	% 50,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 149 biztanleetatik 111 aktibo ziren (% 74,5), horietako 102 lanean (% 68,5) eta 10 langabezian (aktiboen % 9,0).

14915-64 urteko biztanle

% 74,5aktibo

% 68,5lanean

% 9,0langabezia-tasa

37 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 13,5), 17 erretiraturik zeuden (% 45,9) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,5).

Ez-aktiboak

% 14

% 46

% 41

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 24 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 102 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

24enplegu udalerrian

% 58,3soldatapeko

% 41,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.080 eurokoa zen.

23.080 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,0

18-29 urte% 21,2

30-39 urte% 14,2

40-49 urte% 14,2

50-64 urte% 12,3

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 8,5

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,3

Errentariak% 31,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 68,7

Pentsio/erretiroak% 30,0

Ondarea, bestelakoak% 11,9

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 15,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 eraikuntza enpresa.^[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m² baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.^[13]

2000. urtean Lachaux udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1970ko abenduaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mayet-de-Montagne », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q1218291
Multimedia: Lachaux / Q1218291

[6] Estazioko erregistroak 1970ko abenduaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM03165001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mayet-de-Montagne », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[16] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]

[13]

[14]