Edukira joan

Mariol

Mariol
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaMariol
Posta kodea03270
Geografia
Koordenatuak46°01′14″N 3°29′49″E / 46.0206°N 3.4969°E / 46.0206; 3.4969
Mapa
Azalera9,41 km²
Altitudea256 m, 540 m eta 301 m
MugakideakBusset, Saint-Yorre, Mons, Ris eta Saint-Priest-Bramefant
Demografia
Biztanleria679 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 337 (%48,4) (%51,6) 360 alt_right
Dentsitatea72 bizt/km²
ville-mariol.fr

Mariol Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 679 biztanle zituen 9,41 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Busset, Saint-Yorre, Mons, Ris eta Saint-Priest-Bramefant.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MariolMariol
Població amb 728 habitants (2000)Ris (2,6 km)
Població amb 863 habitants (2000)Busset (4,9 km)
Població amb 752 habitants (2000)Châteldon (5,2 km)
Població amb 2734 habitants (2000)Saint-Yorre (5,7 km)
Població amb 396 habitants (2000)Mons (6,6 km)
Població amb 700 habitants (2000)Limons (6,9 km)
Població amb 359 habitants (2000)Arronnes (7,0 km)
Població amb 2698 habitants (2000)Puy-Guillaume (7,0 km)
Població amb 290 habitants (2000)Lachaux (8,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 5,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 929 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vichy udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 799,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 1971ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 360 gizon, 337 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.48
2.78
 
80-84
 
6.53
5.83
 
75-79
 
6.23
7.50
 
70-74
 
6.23
10.28
 
65-69
 
4.75
7.22
 
60-64
 
13.95
11.39
 
55-59
 
7.42
4.17
 
50-54
 
5.64
10.83
 
45-49
 
9.79
6.94
 
40-44
 
2.67
9.44
 
35-39
 
2.97
2.50
 
30-34
 
5.34
2.78
 
25-29
 
4.15
1.11
 
20-24
 
1.48
3.61
 
15-19
 
8.01
5.00
 
10-14
 
6.53
2.22
 
5-9
 
4.15
6.39
 
0-4
 
2.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mariol udalerrian 678 biztanle zeuden eta 347 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

678biztanle
347elkarbizitza-unitate
1,95lagun elkarbizitza-unitateko
213familia
Udalerria
% 19
% 34
% 8
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 213 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (118). Guraso bakarreko 28 familietatik 24etan ama zen guraso bakarra. 132 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 42k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[9]

118
67
28
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean132
Seme-alaba bat42
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 601 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 63,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 10
40-54% 16
55-64% 23
65-79% 36
80 +% 64
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 77
40-54% 75
55-64% 72
65-79% 65
80 +% 30

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,5 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 21,5 ezkongabeak ziren, % 7,0 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,3
Ezkongabea% 21,5
Izatezko bikotean% 12,5
Dibortziatuta% 8,0
Alarguna% 7,0
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,5), eskulangileak (% 27,1), erdi-mailako lanbideak (% 11,0), enplegatuak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,5) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 11
% 10
% 27
% 37
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 397 etxebizitza zeuden. Horietatik 344 egoitza nagusi ziren, 16 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (382), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 295 beren jabearen bizilekuak ziren, 39 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[10]

397etxebizitza
344egoitza nagusi
382etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

344
37
Egoitza nagusia (344)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (16)Hutsik (37)

Etxe mota

382
Etxea (382)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

295
39
Jabeak (295)Alokairuan (39)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (115).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194528
1946-197041
1971-1990115
1991-200553
2006-202040

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (173). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (124 etxebizitzatan). 279 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 156 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 169tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela10
3 gela51
4 gela111
5 gela edo gehiago173

Berogailu mota

93
124
119
Fuel-olioa (93)Elektrizitatea (124)Gas botila (8)Bestelakoak (119)

Aparkalekua eta ibilgailuak

279aparkalekua
156ibilgailu 1
169ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 414 biztanleetatik 304 aktibo ziren (% 73,4), horietako 269 lanean (% 65,0) eta 35 langabezian (aktiboen % 11,5).

41415-64 urteko biztanle
% 73,4aktibo
% 65,0lanean
% 11,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,1
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 46,0
Gizonak% 79,5
Emakumeak% 67,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,8
BEPC, brebeta% 28,6
CAP-BEP% 9,0
Batxilergoa% 13,0
Goi-mailako +2% 9,3
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

111 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,9), 49 erretiraturik zeuden (% 44,1) eta 31 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,9).

Ez-aktiboak

% 28
% 44
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 23
% 25
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 54 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 269 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

54enplegu udalerrian
% 59,3soldatapeko
% 38,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.840 eurokoa zen.

25.840 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[13]

2000. urtean Mariol udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 245 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1952ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vichy-Ville », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]