Edukira joan

Lorris

Lorris
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
Departamendua Loiret
Izen ofizialaLorris
Posta kodea45260
Geografia
Koordenatuak47°53′21″N 2°30′47″E / 47.8892°N 2.5131°E / 47.8892; 2.5131
Mapa
Azalera44,91 km²
Altitudea117 m, 114 m, 173 m eta 133 m
MugakideakNoyers, Les Bordes, Coudroy, La Cour-Marigny, Montereau, Vieilles-Maisons-sur-Joudry eta Bray-Saint Aignan
Demografia
Biztanleria2.996 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.611 (%53,6) (%46,4) 1.395 alt_right
Dentsitatea67 bizt/km²
lorris.fr

Lorris Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.996 biztanle zituen 44,91 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Noyers, Les Bordes, Coudroy, La Cour-Marigny, Montereau, Vieilles-Maisons-sur-Joudry eta Bray-Saint Aignan.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LorrisLorris
Població amb 709 habitants (2000)Noyers (2,9 km)
Població amb 341 habitants (2000)Coudroy (3,7 km)
Població amb 605 habitants (2000)Montereau (5,8 km)
Població amb 641 habitants (2000)Thimory (7,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 692 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ladon_(Loiret) udalerrian dago, 13,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 685,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea15001800210024002700300033001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.395 gizon, 1.611 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.36
 
95+
 
0.31
1.43
 
90-94
 
2.48
2.15
 
85-89
 
4.03
4.30
 
80-84
 
5.65
3.58
 
75-79
 
6.27
6.52
 
70-74
 
6.27
6.16
 
65-69
 
7.82
6.88
 
60-64
 
8.13
6.09
 
55-59
 
5.34
7.89
 
50-54
 
4.03
6.45
 
45-49
 
4.35
7.89
 
40-44
 
6.46
7.17
 
35-39
 
5.59
5.38
 
30-34
 
4.66
3.58
 
25-29
 
2.48
2.15
 
20-24
 
3.10
5.02
 
15-19
 
3.97
8.17
 
10-14
 
7.08
5.30
 
5-9
 
7.08
3.51
 
0-4
 
4.90
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lorris udalerrian 2.821 biztanle zeuden eta 1.370 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.821biztanle
1.370elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
815familia
Udalerria
% 19
% 31
% 9
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 815 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (428). Guraso bakarreko 120 familietatik 100etan ama zen guraso bakarra. 468 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 145k seme-alaba bakarra zuten etxean, 114k bi, eta 88k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 266 bikoteetatik 39tan (% 14,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

428
266
120
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean468
Seme-alaba bat145
Bi seme-alaba114
Hiru seme-alaba54
Lau edo gehiago34

15 urte edo gehiago zituzten 2.503 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,6). 80 urte edo gehiagoko 381 biztanleetatik 307 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 74 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 12
40-54% 13
55-64% 29
65-79% 26
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 70
40-54% 68
55-64% 61
65-79% 69
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 3,6 PACS bidez lotuta). % 22,3 ezkongabeak ziren, % 12,2 alargunak eta % 7,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,1
Ezkongabea% 22,3
Alarguna% 12,2
Izatezko bikotean% 10,7
Dibortziatuta% 7,1
PACS bidez lotuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,7), enplegatuak (% 13,9), eskulangileak (% 13,9), erdi-mailako lanbideak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,7) Loiret departamenduko batez bestekoaren (% 31,3) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 13
% 14
% 14
% 45
Loiret
% 12
% 16
% 15
% 16
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.685 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.369 egoitza nagusi ziren, 92 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 224 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.507), eta apartamentuak gutxi ziren (174). Egoitza nagusietatik 915 beren jabearen bizilekuak ziren, 428 alokairuan zeuden, 99 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 26 doan lagata.[10]

1.685etxebizitza
1.369egoitza nagusi
1.507etxe
174apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.369
224
Egoitza nagusia (1.369)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (92)Hutsik (224)

Etxe mota

1.507
174
Etxea (1.507)Apartamentua (174)

Jabetza egoera

915
428
Jabeak (915)Alokairuan (428)HLM (99)Doan lagata (26)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (410).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik246
1919-1945146
1946-1970233
1971-1990410
1991-2005180
2006-2020154

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (485). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (557 etxebizitzatan). 1.036 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 679 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 488tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela27
2 gela113
3 gela291
4 gela453
5 gela edo gehiago485

Berogailu mota

416
112
557
261
Gas sarea (416)Fuel-olioa (112)Elektrizitatea (557)Gas botila (23)Bestelakoak (261)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.036aparkalekua
679ibilgailu 1
488ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.537 biztanleetatik 1.028 aktibo ziren (% 66,9), horietako 923 lanean (% 60,1) eta 104 langabezian (aktiboen % 10,1).

1.53715-64 urteko biztanle
% 66,9aktibo
% 60,1lanean
% 10,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,9
25-54 urte% 82,0
55-64 urte% 44,1
Gizonak% 70,8
Emakumeak% 63,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,8
BEPC, brebeta% 7,8
CAP-BEP% 12,8
Batxilergoa% 12,7
Goi-mailako +2% 4,6
Goi-mailako +3/4% 1,4
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

509 ez-aktibotik 126 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,8), 140 erretiraturik zeuden (% 27,5) eta 243 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,7).

Ez-aktiboak

% 25
% 28
% 48
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 25
% 26
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.228 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 923 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.228enplegu udalerrian
% 85,3soldatapeko
% 14,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.640 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.640 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.800 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 165 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 44 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 50 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 9 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Lorris udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.078 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lorris udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 429 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1977ko maiatzaren 1an eta 2022ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Ladon », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]