Rigardà
| Rigardà | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | Ekialdeko Pirinioak | ||||||||||
| Barruti | Pradeseko barrutia | ||||||||||
| Alkatea | André Josse (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Rigarda | ||||||||||
| Posta kodea | 66320 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°37′42″N 2°31′57″E / 42.6283°N 2.5325°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 3,6 km² | ||||||||||
| Altitudea | 250 m, 650 m eta 341 m | ||||||||||
| Mugakideak | Vinça, Rodès, Glorianes eta Jóc | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 698 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 194 bizt/km² | ||||||||||
| rigarda.com | |||||||||||

Rigardà (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Rigarda) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 698 biztanle zituen 3,6 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vinça, Rodès, Glorianes eta Jóc.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 782 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 0,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 7,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 361 gizon, 340 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Rigarda udalerrian 698 biztanle zeuden eta 278 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,51 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]
Udalerrian 203 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (102). Guraso bakarreko 23 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 88 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 43k seme-alaba bakarra zuten etxean, 50k bi, eta 22k hiru edo gehiago.[9]
15 urte edo gehiago zituzten 568 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,2).[9]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 21,3 ezkongabeak ziren, % 3,9 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[9]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,2), erdi-mailako lanbideak (% 23,0), goi-mailako langileak (% 14,0), enplegatuak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,2) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 359 etxebizitza zeuden. Horietatik 287 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (344), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 242 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (133).[10]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (128). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (173 etxebizitzatan). 225 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 114 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 157tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 417 biztanleetatik 322 aktibo ziren (% 77,2), horietako 287 lanean (% 68,8) eta 36 langabezian (aktiboen % 11,2).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
95 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,2), 26 erretiraturik zeuden (% 27,4) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,4).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 52 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 287 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.740 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 49,1, ez-soldatapekoen errenta % 6,0, langabezia-sariak % 3,0. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[11]
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 igeltseroa eta 4 margolariak.[12]
2000. urtean Rigardà udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 90 hektarea erabiltzen.[13]
Herritar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Francesc Llot, XVII. mendean Rossellón jaioa, herri honi oso lotua eta katalanez herriko ohiturez liburua idatzi zuena.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
| Conflenteko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Aiguatèbia i Talau · Arboçols · Campome · Canavelles · Castell de Vernet · Catllà · Cauders de Conflent · Censà · Clarà i Villerac · Codalet · Conat · Cornellà de Conflent · Escaró · Espirà de Conflent · Estoer · Eus · Fillols · Finestret · Fontpedrosa · Fullà · Glorianes · Jóc · Jújols · Marqueixanes · els Masos · Mentet · Molig · Mosset · Noedes · Nyer · Oleta i Èvol · Orbanyà · Orellà · Pi de Conflent · Prada (hiriburua) · Ralleu · Rià i Cirac · Rigardà · Rodès · Saorra · Sautó · Serdinyà · Soanyes · Tarerac · Taurinyà · Toès i Entrevalls · Vallestàvia · Vallmanya · Vernet · Vilafranca de Conflent · Vinça | ||
[[Kategoria:Conflenteko udalerri aurkibidea}}

