Edukira joan

Rigardà

Rigardà
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiPradeseko barrutia
AlkateaAndré Josse (en) Itzuli
Izen ofizialaRigarda
Posta kodea66320
Geografia
Koordenatuak42°37′42″N 2°31′57″E / 42.6283°N 2.5325°E / 42.6283; 2.5325
Mapa
Azalera3,6 km²
Altitudea250 m, 650 m eta 341 m
MugakideakVinça, Rodès, Glorianes eta Jóc
Demografia
Biztanleria698 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 340 (%48,5) (%51,5) 361 alt_right
Dentsitatea194 bizt/km²
rigarda.com
Udalerria Conflenten kokatua.

Rigardà (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Rigarda) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 698 biztanle zituen 3,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vinça, Rodès, Glorianes eta Jóc.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
RigardaRigardà
Població amb 222 habitants (2000)Jóc (1,1 km)
Població amb 149 habitants (2000)Finestret (2,1 km)
Població amb 1856 habitants (2000)Vinçà (2,4 km)
Població amb 20 habitants (2000)Glorianes (4,2 km)
Població amb 597 habitants (2000)Rodès (4,4 km)
Població amb 532 habitants (2000)Marqueixanes (4,4 km)
Població amb 154 habitants (2000)Estoer (4,8 km)
Població amb 777 habitants (2000)Bulaternera (5,1 km)
Població amb 661 habitants (2000)els Masos (5,7 km)
Població amb 107 habitants (2000)Arboçols (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 782 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 0,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Eus udalerrian dago, 7,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 539,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,9 °C-koa da, 2010ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 361 gizon, 340 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.18
1.11
 
85-89
 
0.00
3.60
 
80-84
 
1.18
6.09
 
75-79
 
2.65
2.49
 
70-74
 
9.71
7.20
 
65-69
 
7.65
2.49
 
60-64
 
8.82
1.11
 
55-59
 
3.82
6.65
 
50-54
 
5.00
5.54
 
45-49
 
5.88
7.20
 
40-44
 
10.00
11.63
 
35-39
 
7.94
3.05
 
30-34
 
8.24
0.00
 
25-29
 
1.18
3.88
 
20-24
 
2.94
8.31
 
15-19
 
4.71
6.93
 
10-14
 
7.94
13.02
 
5-9
 
6.76
9.70
 
0-4
 
4.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Rigarda udalerrian 698 biztanle zeuden eta 278 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,51 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

698biztanle
278elkarbizitza-unitate
2,51lagun elkarbizitza-unitateko
203familia
Udalerria
% 37
% 28
% 8
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 203 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (102). Guraso bakarreko 23 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 88 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 43k seme-alaba bakarra zuten etxean, 50k bi, eta 22k hiru edo gehiago.[9]

78
102
23
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean88
Seme-alaba bat43
Bi seme-alaba50
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 568 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 6
40-54% 8
55-64% 16
65-79% 22
80 +% 23
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 86
40-54% 80
55-64% 82
65-79% 76
80 +% 68

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 21,3 ezkongabeak ziren, % 3,9 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 48,1
Ezkongabea% 21,3
Izatezko bikotean% 10,6
PACS bidez lotuta% 9,7
Dibortziatuta% 6,3
Alarguna% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,2), erdi-mailako lanbideak (% 23,0), goi-mailako langileak (% 14,0), enplegatuak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,2) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).[9]

Udalerria
% 14
% 23
% 10
% 10
% 34
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 359 etxebizitza zeuden. Horietatik 287 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (344), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 242 beren jabearen bizilekuak ziren, 40 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

359etxebizitza
287egoitza nagusi
344etxe
12apartamentu

Etxebizitza multzoa

287
45
Egoitza nagusia (287)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (27)

Etxe mota

344
Etxea (344)Apartamentua (12)

Jabetza egoera

242
40
Jabeak (242)Alokairuan (40)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (133).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-194517
1946-197017
1971-199034
1991-200534
2006-2020133

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (128). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (173 etxebizitzatan). 225 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 114 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 157tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela8
3 gela30
4 gela116
5 gela edo gehiago128

Berogailu mota

173
100
Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (173)Gas botila (6)Bestelakoak (100)

Aparkalekua eta ibilgailuak

225aparkalekua
114ibilgailu 1
157ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 417 biztanleetatik 322 aktibo ziren (% 77,2), horietako 287 lanean (% 68,8) eta 36 langabezian (aktiboen % 11,2).

41715-64 urteko biztanle
% 77,2aktibo
% 68,8lanean
% 11,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,2
25-54 urte% 96,5
55-64 urte% 49,4
Gizonak% 78,7
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,1
BEPC, brebeta% 21,4
CAP-BEP% 12,3
Batxilergoa% 12,7
Goi-mailako +2% 12,2
Goi-mailako +3/4% 5,0
Goi-mailako +5% 8,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

95 ez-aktibotik 42 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,2), 26 erretiraturik zeuden (% 27,4) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 28,4).

Ez-aktiboak

% 44
% 27
% 28
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 17
% 39
% 21
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 52 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 287 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

52enplegu udalerrian
% 75,0soldatapeko
% 25,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.740 eurokoa zen.

24.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 igeltseroa eta 4 margolariak.[12]

2000. urtean Rigardà udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 90 hektarea erabiltzen.[13]

Herritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Estazioko erregistroak 1994ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Eus », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

[[Kategoria:Conflenteko udalerri aurkibidea}}