Saltar ao contido

Lingua pipil

Lingua pipil
 Instancia de
 Subclase de
Características
 Alfabeto
 Tipoloxía lingüística
 Estado de lingua da UNESCO
en perigo crítico
Clasificación lingüística
Cifras e dimensións
 Número de falantes
   1.135 (2024) Editar o valor en Wikidata
Localización
 País
 Coordenadas
 Mapas
Mapa de distribución
Fontes e ligazóns
Freebase/m/025wxbg Editar o valor en Wikidata
ISO 639-2nah Editar o valor en Wikidata
ISO 639-3ppl Editar o valor en Wikidata
ISO 639-5ppl Editar o valor en Wikidata
IETFppl Editar o valor en Wikidata
Enciclopedia Galega Universal: 168122
Wikidata C:Commons

O pipil[1] (nome nativo nawat) é unha lingua nativa de América Central e o membro máis meridional da familia de linguas uto-aztecas.[2] Foi falada polo pobo náhua en diversas partes da actual América Central antes da conquista española, mais no presente a maoría dos falantes quedaron reducidos a unha zona do oeste do Salvador. O pipil está clasificado como en perigo crítico polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.[3] Estivo a piques de extinguirse mais grazas aos esforzos de recuperación e preservación das dúas últimas décadas, comezaron a aparecer novos falantes como segunda lingua.[4]

Segundo o censo de 2022 ten uns douscentos falantes nativos, dos cales 57 son de Santo Domingo de Guzmán.[5]

  1. ↑ Definición de pipil no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
  2. ↑ Campbell, Lyle (1 de xaneiro de 1985). The Pipil Language of El Salvador. Walter de Gruyter. p. 5. ISBN 978-3-11-088199-8.
  3. ↑ Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. Consultado o 11 de xullo de 2022.
  4. ↑ Alfredo Garcia (2009). elsalvador.com, ed. "Náhuat, el renacimiento de una lengua. En 2003 quedaban solo unos 200 náhuat hablantes en todo el país. Seis años después, alrededor de 3 mil estudiantes de 11 escuelas reciben clases de este idioma". Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2012. Consultado o 30 de setembro de 2012.
  5. ↑ "El náhuat se revitaliza con el primer diccionario hecho por una hablante nativa". El náhuat se revitaliza con el primer diccionario hecho por una hablante nativa (en Lingua castelá).[Ligazón morta]

Véxase tamén

[editar | editar a fonte]

Outros artigos

[editar | editar a fonte]

Bibliografía

[editar | editar a fonte]
  • Asociación Coordinadora de Comunidades Indígenas de El Salvador (ACCIES). Tukalmumachtiak Nahuat (Lengua Náhuat, Primer Ciclo).
  • Arauz, Próspero (1960). El pipil de la región de los Itzalcos. (Edited by Pedro Geoffroy Rivas.) San Salvador: Ministerio de Cultura.
  • Calvo Pacheco, Jorge Alfredo (2000). Vocabulario castellano-pipil pípil-kastíyan. Izalco, O Salvador.
  • Campbell, Lyle (1985). The Pipil Language of El Salvador. Berlín: Mouton Publishers.
  • Comisión Nacional de Rescate del Idioma Náhuat (1992a). Ma Timumachtika Nauataketsalis / Aprendamos el Idioma Náhuat. San Salvador: Concultura.
  • Comisión Nacional de Rescate del Idioma Náhuat (1992b). Ma Timumachtika Nauataketsalis (Aprendamos el Idioma Náhuat). Guía Metodológica para la Enseñanza del Náhuat. San Salvador: Concultura.
  • Geoffroy Rivas, Pedro (1969). El nawat de Cuscatlán: Apuntes para una gramática. San Salvador: Ministerio de Educación.
  • King, Alan R. (2004). Gramática elemental del náhuat. O Salvador: IRIN.
  • King, Alan R. (2004). El náhuat y su recuperación. In: Científica 5. San Salvador: Universidade Don Bosco.
  • King, Alan R. (2011). Léxico del Náhuat Básico.
  • King, Alan R. (2011). Timumachtikan!: Curso de lengua náhuat para principiantes adultos. Izalco, O Salvador: Iniciativa para a Recuperación do Idioma Náhuat.