Kontentke ótiw

Boris Elcin

Wikipedia — erkin enciklopediya
Boris Elcin
Elcin, 1997-jıl
 Rossiya Prezidenti
 
Wákillik dáwiri
1991-jıl 10-iyul — 1999-jıl 31-dekabr
Jeke maǵlıwmatları
Tuwılǵan sáne1-fevral 1931-jılı(1931-02-01)
Tuwılǵan jeriButka rayonı, RSFSR Oral wálayatı
Qaytıs bolǵan sáne28-aprel 2007-jılı(2007-04-28) (76 jasta)
Qaytıs bolǵan jeriMoskva
PuqaralıǵıÚlgi:USSR→ Rossiya
Milletirus
Ómirlik joldasıNaina Iosifovna Elcina
AnasıKlavdiya Vasilevna
ÁkesiNikolay Ignatevich Elcin
Tálim ornıS.M.Kirov atındaǵı Oral politexnikalıq institutı
Qánigeligiqurılısshı-injener
DiniPravoclav, Xristianlıq
Qolı

Boris Nikolayevich Elcin (russha: Борис Николаевич Ельцинⓘ1931-jıl 1-fevral, Sverdlovsk wálayatı — 2007-jıl 23-aprel, Moskva) — sovet hám rossiyalı siyasatshı, 1991–1999-jılları — Rossiya Federaciyasının' birinshi prezidenti. 1961–1990-jılları KPSS aǵzası bolg'an Elcin 1990-jıldan baslap partiyasız boldı. Onıń siyasiy kózqarası liberal hám milletshi dep sıpatlanadı.

Elcin 1931-jıl 1-fevralda Ural wálayatının' Butka awılında (ha'zirgi Sverdlovsk wálayattının' Talickiy rayonında) dúnyag'a keldi. Elcinnin' ózinin' memuarına súyensek, kulaklanıw (rasakulachivaniye) siyasatının' na'tiyjesinde huqıqınan ayırılg'an diyqanlar shan'araǵında ósti. Butkada dúnyaǵa kelse de, Elcin Basmanovskoye awılına jaqınraq boldı, deydi Elcinnin' biografı Boris Minayev.

1955-jılı Ural politexnika institutın bitirgennen keyin, Sverdlovsk qalasındag'ı qurılıs trestlerinde sheber, prorab, aǵa prorab, bas injener, qurılıs baslıg'ı bolıp xızmet etken.

1968-jıldan Sverdlovsk wálayatı partiya komitetine jumısqa shaqırılıp, 1976–1985-jıllar aralıg'ında onın' 1-xatshılıg'ına saylandı.

1985-jıldın' aprel ayınan baslap KPSS OK-nin' apparatına awıstırılıp, qurılıs bóliminin' meńgeriwshisi, KPSS OK-nin' xatshısı (1985–1986), Moskva qalalıq partiya komitetinin' 1-xatshısı (1985–1987) xızmetlerinde boldı.

1987-jılı noyabr ayında ótken plenumnan keyin ornınan alınıp, eki jıl mámleketlik qurılıs komiteti baslıǵının' 1-orınbasarı, SSRB ministri da'rejesine túsirildi. 1990-jılı ótken saylawda RSFSR xalıq deputatı bolıp, 29-mayda ótken RSFSR xalıq deputatlarının' 1-syezdinde RSFSR Joqarg'ı Keńesinin' baslıǵı sıpatında saylandı. SúKP 28-syezdinde ashıq túrde partiya qatarınan shıqtı.

1991-jılı 12-iyunda ótken Rossiyadag'ı birinshi prezident saylawında jeńiske eristi. Tariyxıy avgust (19–21-avgust 1991) bastırıwda sheshiwshi ról oynap, Sovet Awqamının' ıdırawın, onı uslap turǵan jetekshi partiya SúKP-nı biylikten shetletiwdi tezlestirdi.

1991-jıl 8-dekabrde ótken Belovej kelisimine Belarus, Ukraina respublikaları basshıları menen birge qol qoyıp, Sovet Awqamının' ıdırawın ra'smiylestirdi. G'árezsiz Mámleketler Doslıq awqamının', Evraziya ekonomikalıq awqamının' tikarın qalıwǵa úles qostı. Rossiya prezidenti xızmetin atqarg'an jılları birneshe mártebe rásmiy sapar menen Qazaqstanda bolıp qayttı. Eki tárepleme qatnasıqlardı rawajlandırıwǵa sińdirgen miyneti úshın 1998-jılı ol Qazaqstannın' eń joqarı sıylıǵı «Altın Qıran ordeni» menen sıylıqlandı. Rossiyada 1996-jıl 3-iyulda ótken gezektegi prezident saylawında qayta saylandı. 2000-jıl 1-yanvardan baslap prezidentlikten óz erki menen ketti.

Sırtqı siltemeler

[redaktorlaw | derekti redaktorlaw]

Boris Elcin memuarları