ดุสิตนวมินทร์โมเดล ปั้นชุมชนต้นแบบ เปลี่ยนขยะ PVC สู่ผ้าปูเตียง

มูลนิธิคุณและเครือข่ายเดินหน้า “ดุสิตนวมินทร์บูรณาการโมเดล” พัฒนาชุมชนเมืองต้นแบบ พร้อมส่งมอบผ้าปูเตียง PVC จากวัสดุรีไซเคิล หลังนำขยะการแพทย์ไม่ติดเชื้อกว่า 1,000 กิโลกรัมกลับมาใช้ประโยชน์

มูลนิธิคุณ (KHUN Foundation) ร่วมกับมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บริษัท ริโก้ (ประเทศไทย) จำกัด รวมถึงหน่วยงานภาครัฐและเอกชน เดินหน้า “โครงการดุสิตนวมินทร์บูรณาการ” เพื่อพัฒนาชุมชนซอยโซดา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ให้เป็นต้นแบบการบริหารจัดการชุมชนเมือง ครอบคลุมทั้งสุขภาพ สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และการเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติ เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม และแผ่นดินไหว พร้อมจัดกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมและส่งมอบผ้าปูเตียง PVC ที่ผลิตจากวัสดุรีไซเคิล เนื่องในโอกาสวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2569

คุณปรางค์ทิพย์ อนันตวิภาต ประธานมูลนิธิคุณ และนาวาอากาศตรี ดร. ธนรัชต์ คล้ายมณี ที่ปรึกษามูลนิธิคุณ เปิดเผยว่า มูลนิธิคุณและวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมจัดกิจกรรม “บ่ายนี้มีสุข ร่วมใจรักษ์โลก” มาแล้ว 2 ครั้ง และมีแผนดำเนินการอย่างต่อเนื่อง ภายในกิจกรรมมีทั้งการให้ความรู้เรื่องการคัดแยกขยะ การเล่นเกมและมอบของขวัญ รวมถึงการลงพื้นที่สำรวจและเก็บขยะจริงด้วย Application PIRIKA ที่พัฒนาโดย JICA ของประเทศญี่ปุ่น ตลอดจนการมอบผ้าปูเตียงสำหรับผู้ติดเตียง ซึ่งผลิตจากการรีไซเคิลวัสดุที่ใช้ในโรงพยาบาล

นาวาอากาศตรี ดร. ธนรัชต์ คล้ายมณี และคุณปรางค์ทิพย์ อนันตวิภาต ทำกิจกรรมร่วมกับองค์กรต่างๆ มานานกว่า 8 ปี โดยมีเป้าหมายสร้างความตระหนักถึงความสำคัญของการดูแลสิ่งแวดล้อม เริ่มตั้งแต่การลดปริมาณขยะ การคัดแยกอย่างถูกประเภท และนำวัสดุกลับมารีไซเคิล เพื่อลดการใช้ทรัพยากรใหม่และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ด้าน รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช ระบุว่า โครงการดุสิตนวมินทร์บูรณาการมีแผนดำเนินงานระยะ 4 ปี เกิดจากความร่วมมือขององค์กรภาคี เพื่อขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ “ผู้นำแห่งศาสตร์เพื่อการพัฒนาเมืองและคุณภาพชีวิตของคนเมือง” ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ URBAN EXCELLENCE

มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราชนำแนวคิดด้านดิจิทัลและศาสตร์เขตเมืองมาประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาของเมือง โดยใช้โครงการดังกล่าวเป็นต้นแบบในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน และมุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยแห่งเมือง หรือ City University อันดับ 1 ในภูมิภาคอาเซียน

การดำเนินโครงการนำองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านศาสตร์เขตเมืองและการส่งเสริมคุณภาพชีวิตคนเมืองมาบูรณาการร่วมกับหลายภาคส่วน ทั้งสำนักงานเขตดุสิต วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รวมถึงภาคเอกชน เช่น มูลนิธิคุณ บริษัท ริโก้ (ประเทศไทย) จำกัด และบริษัท สกาย ไอซีที จำกัด (มหาชน)

ในส่วนของมูลนิธิคุณและพันธมิตร มุ่งให้ความรู้ประชาชนเรื่องการจัดการขยะและรักษาความสะอาดผ่านโครงการ “ผู้พิทักษ์สิ่งแวดล้อม” เพื่อให้ชุมชนมีความรู้และมีส่วนร่วมดูแลสิ่งแวดล้อม โดยเชื่อมโยงกับแนวทางลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการใช้ทรัพยากรตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน

สำหรับกิจกรรมวันที่ 10 สิงหาคม 2569 มีพิธีส่งมอบ ผ้าปูเตียง PVC ที่ผลิตจากวัสดุรีไซเคิล โดย ศาสตราจารย์ ดร.ปราโมท รังสรรค์วิจิตร คณบดีวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นผู้ส่งมอบแก่ รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช เพื่อนำไปใช้ในการดูแลผู้ป่วย รวมถึงสนับสนุนกิจกรรมด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม

ผศ. ดร.มานิตย์ นิธิธนากุล วิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า โครงการดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือระหว่าง ASEAN Vinyl Council (AVC) มูลนิธิคุณ บริษัทนครหลวงอุตสาหกรรมพลาสติก จำกัด และวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีโรงพยาบาลเวชการุณย์รัศมิ์เป็นโรงพยาบาลต้นแบบในการคัดแยกและรวบรวมขยะทางการแพทย์ประเภท PVC ที่ไม่ติดเชื้อ

วัสดุเหล่านี้ถูกนำเข้าสู่ โครงการแนวทางการจัดการของเสียจากวัสดุอุปกรณ์ทางการแพทย์ (ไม่ติดเชื้อ) จากพีวีซีหลังการใช้งานและการรีไซเคิลเป็นทรัพยากรทางเลือก เพื่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy, CE) ก่อนเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและผลิตเป็นผ้าปูเตียง PVC เพื่อนำกลับมาใช้ในระบบสาธารณสุข

โครงการดำเนินงานต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2566 โดยส่งเสริมให้มีการคัดแยกและจัดการขยะทางการแพทย์ประเภท PVC ที่ไม่ติดเชื้ออย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ ปัจจุบันสามารถรวบรวมขยะ PVC กลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลได้ มากกว่า 1,000 กิโลกรัม และแปรรูปเป็น ผ้าปูเตียง PVC มากกว่า 4,500 ผืน เพื่อหมุนเวียนกลับมาใช้ในภาคสาธารณสุข

แนวทางดังกล่าวเป็นการนำวัสดุที่เคยเป็นของเสียกลับมาสร้างประโยชน์ใหม่ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ช่วยลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปฝังกลบ ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้ทรัพยากร โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างภาคการศึกษา ภาคอุตสาหกรรม ภาคสาธารณสุข และภาคประชาชน

ผศ. ดร.มานิตย์ นิธิธนากุล และคุณปรางค์ทิพย์ อนันตวิภาต ระบุถึงเป้าหมายระยะยาวว่า ต้องการให้ความร่วมมือในแต่ละพื้นที่ค่อยๆ สร้างกลุ่มคนและชุมชนต้นแบบ ก่อนขยายผลในวงกว้าง เพื่อให้การดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นกิจกรรมต่อเนื่องในระยะยาว มีผลสำเร็จที่สามารถติดตามและวัดผลได้จริง

ขณะที่ รศ.นพ.พงษ์ศักดิ์ น้อยพยัคฆ์ ระบุว่า โครงการนี้เป็นการนำร่องพัฒนาชุมชนต้นแบบที่สามารถประยุกต์ใช้กับชุมชนอื่นในกรุงเทพมหานคร รวมถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่อื่นได้ โดยกระบวนการพัฒนาเริ่มจากการสำรวจปัญหาและความต้องการของประชาชน เปิดให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน พร้อมประเมินผลอย่างเป็นระบบ ก่อนสรุปเป็นแนวทางต้นแบบสำหรับนำไปใช้และต่อยอดสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน