Hopp til innhald

Tábor

Frå Wikipedia – det frie oppslagsverket
Tábor
kommune
Gamlebyen i Tábor
Flagg
Våpenskjold
Land  Tsjekkia
Kraj Sør-Böhmen
Okres Tábor
Koordinatar 49°24′N 14°39′E / 49.400°N 14.650°E / 49.400; 14.650
Høgd 437 m
Areal SO 1 002,40[1] km²
Folketal SO 78 640 (2021[2])
 •  by 6 510
 •  kommune 33 360
Grunnlagd 1420
Borgarmeister Hana Randová
Postnummer 390 01
Kart
Tábor
49°24′52″N 14°39′28″E / 49.414485338494°N 14.657835974031°E / 49.414485338494; 14.657835974031
Wikimedia Commons: Tábor
Nettstad: www.tabor.cz

Tábor[a] er ein by og ein kommune med utvida fullmakter i distriktet Tábor okres i regionen Sør-Böhmen i Tsjekkia. Han er kalla opp etter fjellet Tabor i Israel, men namnet vart raskt populært og tyder i dag noko slikt som «leir» på tsjekkisk[3]

Byen vart grunnlagd våren 1420 av Petr Hromádka av Jistebnice og Jan Bydlínský frå Bydlín, som høyrde til den mest radikale greina av hussittane, og vart raskt kjend som taborittar. Byen er kjend for åra han fungerte som eit sosialistisk bondesamfunn. Denne anda vart hylla i Smetana sin «Song for Fridom», som vart gjort kjend i den engelsketalande verda av Paul Robeson.

Den historiske delev av byen ligg på toppen av ein isolert ås, som er skild frå landområda omkring av elva Lužnice og ein stor innsjø, som hussittane gav det bibelske namnet Jordán. Innsjøen, som vart danna i 1492, er det eldste reservoaret av sitt slag i Mellom-Europa. Tábor er historisk kjend fordi han vart erobra av kong Georg av Poděbrady i 1452, ei hending som gjorde ende på taborittane sin innflytelse som politisk og relegiøs gruppe.

Sjølv om mykje av dei gamle festningsverka er øydelagde er borga i Tábor (Hradiště Hory Tábor) framleis bevart med mange minner frå fortida. I sentrum av byen ligg Žižka-plassen som berre smale gater fører til, slik at det var vanskeleg å nå han i krigsperiodar. Under gamlebyen er ein labyrint av eit tunnelsystem, som oppstod då innbyggjarane grave ut kjellarar og knytte desse saman. Om lag 1 km av tunnelsystemet er i dag ope for turistar.

Midt på plassen står ein statue av Jan Žižka, den største av husittarleiarane. Her ligg òg ei kyrkje og rådhuset.

Administrativ inndeling

[endre | endre wikiteksten]
Det administrative området til Tábor innanfor regionen Sør-Böhmen

Då distrikta vart avvikla som administrative einingar i 2003,[4] vart det administrative ansvaret til distrikta ført over til administrative område til kommunar med utvida fullmakter (tsjekkisk správní obvody obcí s rozšířenou působností, forkorta SO ORP).[5] Tábor er ein slik by med utvida fullmakter.

Det administrative området til Tábor omfattar 79 kommunar. Av desse er 7 byar (tsjekkisk město) og 4 marknadsbyar (tsjekkisk městys). Bykommunar er utheva med halvfeit skrift og marknadsbyar med kursiv skrift.

Folketalet i det administrative området i dei siste folketeljingane:

Folketal 2001[6]Folketal 2011[6]Folketal 2021[2]
Tábor SO80 75379 33678 640

Dei største kommunane i det administrative området:

KommuneFolketal 2021[2]
Tábor33 360
Sezimovo Ústí6 868
Bechyně4 870
Planá nad Lužnicí4 234
Mladá Vožice2 631
Chýnov2 455
Jistebnice2 039
Malšice1 818
Chotoviny1 801
Opařany1 316

Byar og tettstader

[endre | endre wikiteksten]

Dei største tettstadene i det administrative området:

TettstadFolketal 2021[2]
Tábor25 625
Sezimovo Ústí6 868
Bechyně4 670
Planá nad Lužnicí3 012
Mladá Vožice2 196
Chýnov1 949
Měšice[b]1 759
Čekanice[b]1 355
Klokoty[b]1 092
Malšice1 081
Horky[b]1 047
Jistebnice952

Bydelar i Tábor

[endre | endre wikiteksten]
Bydelane i Tábor

Bydelane og tettstadene i Tábor:

Bydel/tettstadFolketal 2021[2]
Tábor25 625
Smyslov58
Větrovy393
Všechov37
Zahrádka49
Záluží189
Tábor by 26 351
Čekanice1 355
Čelkovice680
Hlinice208
Horky1 047
Klokoty1 092
Měšice1 759
Náchod340
Stoklasná Lhota180
Zárybničná Lhota348
Tábor kommune 33 360
  1. ↑ tysk Sobieslau
  2. 1 2 3 4 busetnad i kommunen Tabor
  1. ↑ «Druhy pozemků, katastrální výměry - územní srovnání». Český statistický úřad. Henta 2026-08-27.
  2. 1 2 3 4 5 «Sčítání: Výsledky». Český statistický úřad. Henta 2026-08-27.
  3. ↑ Antonín Profous (1957). Místní jména v Čechách: Jejich vznik, původní význam a změny; part 4, S-Ž. Praha i Tsjekkoslovakia: Czechoslovak Academy of Sciences.
  4. ↑ «Zákon č. 320/2002 Sb.: Zákon o změně a zrušení některých zákonů v souvislosti s ukončením činnosti okresních úřadů («Lov av 18.07.2002 om endring og oppheving av visse lover i samband med opphøyr av verksemda til distriktsstyremaktene»)». zakonyprolidi.cz (på tsjekkisk). Henta 2026-08-22.
  5. ↑ «Zákon č. 128/2000 Sb.: Zákon o obcích (obecní zřízení)) («Lov av 15.05.2000 om kommunar (kommunal organisering)»)». zakonyprolidi.cz (på tsjekkisk). Henta 2026-08-22.
  6. 1 2 «Retrospektivní přehled o počtu obyvatel a domů v letech 1869 - 2011 v krajích a okresech». Český statistický úřad. Henta 2026-08-27.

Bakgrunnsstoff

[endre | endre wikiteksten]
Commons har multimedium som gjeld: Tábor