見出し画像

孫子 - 計篇(三)


1.原文

 兵者詭道也。故能而示之不能、用而示之不用、近而示之遠、遠而示之近、利而誘之、亂而取之、實而備之、強而避之、怒而撓之、卑而驕之、佚而勞之、親而離之。攻其無備、出其不意。此兵家之勝、不可先傳也。


2.訓読文

 へい詭道きどうなりゆえ$${\scriptsize{^ニ}}$$のう$${\scriptsize{^ナ}\scriptsize{^ル}\scriptsize{^モ}}$$而しめ$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{二}}$$これ$${\scriptsize{^ニ}}$$不能ふのう$${\scriptsize{^ヲ}\scriptsize_{一}}$$、よう$${\scriptsize{^ナ}\scriptsize{^ル}\scriptsize{^モ}}$$而しめ$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{二}}$$これ$${\scriptsize{^ニ}}$$不用ふよう$${\scriptsize{^ヲ}\scriptsize_{一}}$$、ちか$${\scriptsize{^ク}\scriptsize{^ト}\scriptsize{^モ}}$$而しめ$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{二}}$$これ$${\scriptsize{^ニ}}$$とお$${\scriptsize{^キ}\scriptsize{^ヲ}\scriptsize_{一}}$$、とお$${\scriptsize{^ク}\scriptsize{^ト}\scriptsize{^モ}}$$而しめ$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{二}}$$これ$${\scriptsize{^ニ}}$$ちか$${\scriptsize{^キ}\scriptsize{^ヲ}\scriptsize_{一}}$$、$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而誘$${\scriptsize{^イ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、らん$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而$${\scriptsize{^リ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、じつ$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而そな$${\scriptsize{^エ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ニ}}$$、きょう$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而$${\scriptsize{^ケ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而みだ$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而おご$${\scriptsize{^ラ}\scriptsize{^セ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、いつ$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而ろう$${\scriptsize{^シ}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$、しん$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^シ}\scriptsize{^テ}}$$而はな$${\scriptsize{^ス}\scriptsize_{レ}}$$これ$${\scriptsize{^ヲ}}$$。$${\scriptsize{^メ}\scriptsize_{二}}$$$${\scriptsize{^ノ}}$$無備むび$${\scriptsize{^ヲ}\scriptsize_{一}}$$、$${\scriptsize{^ヅ}\scriptsize_{二}}$$$${\scriptsize{^ノ}}$$不意ふい$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize_{一}}$$。$${\scriptsize{^レ}}$$兵家へいかしょう$${\scriptsize{^ル}\scriptsize_{レ}}$$$${\scriptsize{^カ}\scriptsize{^ラ}\scriptsize_{二}}$$さき$${\scriptsize{^ニ}\scriptsize{^ハ}}$$つた$${\scriptsize{^ウ}\scriptsize_{一}}$$なり


3.書き下し文

兵は詭道きどうなり。ゆえに能なるもこれに不能を示し、用なるもこれに不用を示し、近くともこれに遠きを示し、遠くともこれに近きを示し、利にしてこれを誘い、乱にしてこれを取り、実にしてこれに備え、強にしてこれを避け、にしてこれみだし、にしてこれおごらせ、いつにしてこれを労し、しんにしてこれを離す。の無備を攻め、の不意にづ。兵家へいかしょう、先にはつたからざるなり。


4.現代語訳

戦争とは、しょせん詭道、敵を欺く騙し合いである。
例えば、有能であっても敵には無能に見せかけ、必要であっても不要に見せかけ、接近していても敵にはまだ遠くにいると思わせ、まだ遠方でも敵にはすでに近くにいるように見せかけ、利益を餌にして敵を誘い出し、敵が混乱している時にはこれに乗じて奪い取り、敵の戦力や戦意が充実している時は防禦を固め、強力な敵とは接触を避け、挑発して敵を怒らせて冷静な判断を奪い、卑屈に低姿勢に振る舞い油断を誘い、休養が十分な敵は疲弊させ、強い結束や忠誠心がある組織ならこれを分断させる。
そのうえで、備えの薄い地点を攻撃し、敵が予想もしていない地点を強襲する。これが兵法に通じた者が勝利を得る方法である。ただしこれは、敵の動きや戦いの情勢に応じて臨機応変に対処するものだから、定型やパターンといったものをあらかじめ伝授することはできないのである。

いいなと思ったら応援しよう!

きくりん この記事が学びになった!と思っていただけたら、応援いただくともれなく励みになります!