Malo Središte

Malo Središte
Malo Središte;
Osnovni podaci
Država	Srbija
Pokrajina	Vojvodina
Upravni okrug	Južnobanatski
Opština	Vršac
Stanovništvo
Stanovništvo (2022)	120
Gustina stanovništva	28 st./km²
Geografija
Koordinate	45°09′01″N 21°23′29″E / 45.150166°N 21.3915°E
Nadmorska visina	254 m
Površina	4,3 km²
	; Malo Središte Malo Središte na karti Srbije
Ostali podaci
Pozivni broj	013
Registarska oznaka	VŠ

Malo Središte je naselje u Srbiji u opštini Vršac u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 120 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 161 stanovnika).

Historija

U proteklom periodu Malo Središte je imao više imena:

U 16-tom veku zvalo se Kis Zdretiste
Kleine Srediste -1711.
Kis Szrediste -1717.
Klein Srediste -1849.
Kis Szered -1910.
Malo Središte – 1922. godine

Kada je postalo ovo naselje nazvano od svojih stanovnika Prnjavorom. Prnjavorci su bili podanici manastira, koji je u ono vreme ovde postojao. Po jednom zapisu iz 1751. godine manastir Središte je osnovan od naroda srpskog i posvećen arhangelima Mihalu i Gavrilu. 1597. pominje se manastirsko naselje Prnjavor prvi put kao Malo Središte. 1751. bila su u manastiru dva kalođera sa igumanom Isaijem. Manastir je bio vrlo siromašan. U Prnjavoru je bilo 10 vlaških porodica, koje su dužne bile svega jedan dan u godini da rade za manastir,a imanje manastirsko pripojeno je mesićkom manastiru.

Ovo se naselje prvi put pominje 1597. kao Malo Središte (Kis Zdretiste), sa srpskim stanovništvom, a u posedu Jovana Jošike.-1713.imalo je 24 doma. Godine 1774. osnovana parohija. Prvi seoski paroh u Malom Sreditu bio je Pavle Janković. Godine 1878. podignuta je srpska, a 1914. rumunska crkva.

Brojno kretanje stanovništva: 1869-711 stanovnika (najviše), 1880-650, 1890-625, 1900-647, 1910-633 stanovnika. Popis iz 1921. godine popisano je 627 stanovnika, od kojih je bilo: Srba-9, Čehoslovaka -2, Rumuna -608, Mađara -5, Nemaca -2.^[1]

Demografija

U naselju Malo Središte živi 101 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,5 godina (43,3 kod muškaraca i 45,5 kod žena). U naselju ima 45 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,67.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Rumunima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija

Godina	Stanovnika




1948.	436	^[2]
1953.	435
1961.	405
1971.	295
1981.	223
1991.	161	146
2002.	146	120

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Rumuni	95	79.16%
Srbi	15	12.5%
Mađari	6	5.0%
Muslimani	2	1.66%
Hrvati	1	0.83%
Jugosloveni	1	0.83%
nepoznato	0	0.0%

Stanovništvo prema polu i starosti ^[3]


	m	ž
?	0	0
80+	2	2
75-79	4	6
70-74	2	2
65-69	2	5
60-64	4	3
55-59	7	9
50-54	4	5
45-49	4	3
40-44	4	3
35-39	4	1
30-34	4	5
25-29	4	6
20-24	2	1
15-19	1	6
10-14	3	1
5-9	2	3
0-4	4	2
prosek	43.3	45.5

Domaćinstva

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
Godina popisa	1948.	1953.	1961.	1971.	1981.	1991.	2002.
Broj domaćinstava	132	133	123	88	73	59	45

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
Broj članova	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10 i više	Prosečan broj članova
Broj domaćinstava	10	13	12	5	2	3	-	-	-	-	2.67

Domaćinstva

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
Godina popisa	1948.	1953.	1961.	1971.	1981.	1991.	2002.
Broj domaćinstava	48	10	33	4	1	-	57

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
Broj članova	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10 i više	Prosečan broj članova
Broj domaćinstava	7	34	13	2	1

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	33	23	-	-	6	-	-	-	-	-
Ženski	18	16	-	-	-	-	-	1	-	-
Oba	51	39	-	-	6	-	-	1	-	-
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	-	-	1	2	1	-	-	-	-
Ženski	-	-	-	1	-	-	-	-	-
Oba	-	-	1	3	1	-	-	-	-

Reference

↑ Milekerovi letopisi Opština u južnom Banatu ISBN 86-85075-04-1:
↑ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
↑ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Korišćena Literatura

Istorijiski preglad Podunavske Oblasti Banatski deo napisao: Feliks Mileker bibliotekar i kustos gradske biblioteke i muzeja u Vršcu 1928.
»Letopis« Opština u južnom Banatu: Banatska mesta i običaji Marina M(Beč 1999).
»Letopis« period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju o Banatskih mesta i običaji nastanak sela ko su bili Dosenjenici čime se bavili meštani.

Vanjske veze

Portal Srbija

Naseljena mesta opštine Vršac
Vatin • Veliko Središte • Vlajkovac • Vojvodinci • Vršac • Vršački Ritovi • Gudurica • Zagajica • Izbište • Jablanka • Kuštilj • Mali Žam • Malo Središte • Markovac • Mesić • Orešac • Pavliš • Parta • Potporanj • Ritiševo • Sočica • Straža • Uljma • Šušara

[1] Milekerovi letopisi Opština u južnom Banatu ISBN 86-85075-04-1:

[2] Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9

[3] Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

[1]

[2]

[3]