Olib
Za istoimeno naselje, pogledajte Olib (Zadar).Otok Olib | |
|---|---|
 | |
| Podaci | |
| Lokacija | Jadransko more (Kvarnerić) |
| Arhipelag | Zadarski |
| Koordinate | |
| Država |  Hrvatska |
| Glavno naselje | Olib |
| Površina | 26,14 [1] km² |
| Broj stanovnika | 132[2] |
 | |
Olib (talijanski: Ulbo) je otok u Jadranskom moru u Hrvatskoj, koji administrativno podpada pod grad Zadar u Zadarskoj županiji.
Kako Olib leži na granici Kvarnerića i Dalmacije, ubraja se u sjevernodalmatinsku grupu otoka, odnosno pod zadarski arhipelag.[2]
Olib se nalazi istočno od Silbe, zapadno od Škrde, Mauna i Dugog otoka, jugoistočno od Lošinja i otoka Cresa te sjeverno od Ista i Molata.[2]
Otok ima površinu od 26,14 km²[1], najviši vrh je brdo Kalac visoko 74 metra. Dužina njegove obale iznosi 33,34 km.[1] .
Olib je dug 9,3 km u smjeru sjever-jug, i širok do 6,3 km; ali u srednjem dijelu ima samo 1,4 km.[2] Građen je od vapnenca i dolomita. Zapadni dio otoka obrastao je makijom i šumarcima crnike, a istočni i južni pašnjacima i šikarom.[2]
Ispred istočne obale leže otočići Planik i Planičić, a pred sjeverozapadnom Sip (Šip) i Morovnik.[2]
O Olibu iz rimskih vremena svjedoče ostatci rimskih građevina u uvali Banve (Banjve). U istoj se uvali nalaze i ruševine trobrodne crkve sv. Pavla sa samostanom, koji je napušten i srušen oko 1200.[2] Bizantski car Konstantin Porfirogenet je u svojoj kronici iz 10. vijeka naveo otok pod imenom - Aluip.[2]
Otok je od srednjeg vijeka pod vlašću Mletačke Republike, koja ga je od 1409. počela davati u zakup zadarskoj aristokraciji.[2]
Jedino naselje na otoku Olib počelo se snažnije razvijati nakon 1476., kad su počele doseljavati izbjeglice iz Cetinske krajine.[2] Od druge polovice 16. i početkom i 17. vijeka u akvatoriju Oliba haračili su senjski uskoci pljačkajući galije Mletačke Republike. Tokom 17. vijeka Olib su u par navrata orobili ulcinjski gusari, zbog tog je u drugoj polovici 18. vijeka sagrađena kula.[2]
Za Drugog svjetskog rata Olib je bio baza Partizanske mornarice.[2]
Otok je povezan dnevnim brodskim i trajektnim linijama sa Zadrom i Malim Lošinjem.[2]
- Karta otoka Olib (sh)
