Dominati (Roma)

Dominati ishte një periudhë e përdorur tradicionalisht për të përshkruar Perandorinë Romake që filloi me mbretërimin e Perandorit Dioklecian (rreth vitit 284 e.s.). Termi Dominat tani përdoret rrallë si një model analitik në studimet moderne.

I propozuar në shekullin e 19-të nga studiuesi gjerman Teodor Momsen, ai e krahasoi atë me Principatin e mëparshëm të themeluar nga Augusti në vitin 27 p.e.s., të cilin ai e interpretoi si një sistem në të cilin autoriteti perandorak ishte i ngulitur zyrtarisht brenda institucioneve republikane romake. Momseni argumentoi se kjo periudhë e mëvonshme shënoi një thyerje në bazën kushtetuese të perandorisë, duke kaluar nga një e legjitimuar nga një senat dhe popull republikan në një ku perandori bëhej shteti.

Që nga fillimi i shekullit të 20-të, studiuesit e kanë hedhur poshtë gjithnjë e më shumë këtë pikëpamje të një përçarjeje rreth kohës së Dioklecianit. Megjithëse ndodhën ndryshime të rëndësishme, këto zhvillime në përgjithësi nuk shihen si ndryshime rrënjësore në pozicionin ligjor të perandorit brenda shtetit romak ose në strukturën bazë të qeverisjes romake.