Shëngjini
Shëngjini | |
|---|---|
Pamje e Shëngjinit | |
| Koordinatat: 41°48′49″N 19°35′38″E / 41.81361°N 19.59389°E | |
| Shteti | |
| Qarku | Lezha |
| Bashkia | Lezha |
| Njësia administrative | Shëngjin |
| Qeverisja | |
| • Administratori i njësisë administrative | Brahim Demi |
| Popullsia (2023) | |
| • Njësia administrative | 6,963 |
| Emërtimi i banorëve | shëngjinas/e |
| Zona kohore | UTC+1 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Kodi postar | 4503 |
Shëngjini është një qytet bregdetar në bashkinë Lezhë, qarkun e Lezhës, në veriperëndim të Shqipërisë.[1] Qyteti është qendra e njësisë administrative Shëngjin dhe përfaqëson një nga qendrat kryesore bregdetare të turizmit në zonën e Lezhës, i njohur për plazhin, portin dhe afërsinë me kompleksin lagunor Kune-Vain-Tale.[2][3]
Njësia administrative Shëngjin ka 6.749 banorë dhe 2.201 njësi ekonomike familjare.[4]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Limani i Shëngjinit përmendet si Nymfeum në veprën Lufta Civile të Jul Çezarit, në lidhje me fushatën kundër Pompeut në vitin 48 p.e.s.[5] Në mesjetë u njoh edhe me emrat Meduo, Medea, Portus dhe Porto di Medea, ndërsa në hartat e P. Gasparit dhe P. Coronellit shfaqet si San Giovanni di Medua.[6]
Shëngjini ka ruajtur gjatë shekujve lidhjen historike me Lezhën si limani i saj detar.[7] Në shekujt XV–XVII, pranë Shëngjinit përmendej edhe limani natyror i quajtur Saca, ndërsa kartografi venecian Vincenzo Maria Coronelli e cilësonte Shëngjinin si një liman të aftë për anije të mëdha.[8]
Gjatë Luftës së Parë Botërore, në qershor 1915, porti i Shëngjinit u pushtua nga Mali i Zi.[9]
Në vitin 1924, qeveria e Fan Nolit e riemërtoi qytetin Qyteti Wilson në nder të Presidentit amerikan Woodrow Wilson, për rolin e tij në mbrojtje të çështjes shqiptare pas Luftës së Parë Botërore.[10] Emri Wilson ruhet ende në toponimin lokal Shëtitorja Wilson.[11]
Më 7 prill 1939, gjatë pushtimit italian të Shqipërisë, trupat italiane zbarkuan edhe në Shëngjin.[12]
Pas reformës administrativo-territoriale të vitit 2015, ish-komuna e Shëngjinit u bë pjesë e Bashkisë Lezhë si njësi administrative.[13]
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Shëngjini ndodhet rreth 8 km në veriperëndim të Lezhës, në bregun e Detit Adriatik.[14] Në afërsi të qytetit shtrihet rajoni lagunor i Kune-Vain-Tale, një sistem ligatinor kompleks në deltën e poshtme të Drinit, që përfshin lagunat e Kunes, Merxhanit, Knallës, Cekës dhe Vainit.[15]
Njësia administrative Shëngjin përfshin qytetin Shëngjin dhe fshatrat Ishull Shëngjin, Ishull Lezhë, Mali Shëngjin, Mali i Rencit dhe Kodër Mulliri.[16]
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Njësia administrative Shëngjin ka 6.749 banorë, 2.140 banesa të banuara dhe 2.201 njësi ekonomike familjare.[17]
Ekonomia dhe transporti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ekonomia e Shëngjinit lidhet kryesisht me turizmin bregdetar dhe me veprimtarinë portuale.[18] Porti i Shëngjinit është limani më i rëndësishëm në veri të Shqipërisë dhe një nga portet kryesore të vendit.[19] Porti ofron shërbime për përpunimin e mallrave, ngarkesave likuide, pasagjerëve dhe mjeteve lundruese të tipit Ro/Ro.[20]
Turizmi dhe mjedisi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Shëngjini është një nga destinacionet më të njohura të bregdetit verior shqiptar.[21] Plazhi i qytetit shtrihet përgjatë një vije bregdetare të rrethuar nga pyje me pisha dhe nga reliefi kodrinor pranë detit.[22]
Rreth 3–4 km larg qytetit ndodhet Rana e Hedhun, një gjeomonument bregdetar i njohur për shpatin me rërë të imët që zbret drejt detit.[23][24] Afërsia me zonën e mbrojtur të Kune-Vain-Tale i jep qytetit edhe rëndësi mjedisore, përtej funksionit të tij turistik dhe portual.[25]
Shëngjini është edhe mikpritës i UNUM Festival, një festival ndërkombëtar i muzikës elektronike që zhvillohet në zonën e Ranës së Hedhun, pranë qytetit.[26][27] Festivali është shndërruar në një nga ngjarjet verore më të njohura të qytetit dhe kontribuon në rritjen e fluksit turistik në fillim të sezonit veror.[28]
Administrata
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Administratori i njësisë administrative Shëngjin është Brahim Demi.[29]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "NJËSITË ADMINISTRATIVE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "RESURSET TURISTIKE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Rezervat Natyror i Menaxhuar "Kune – Vain – Tale - Patok – Fushëkuqe – Ishëm"". Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "CENSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI 2023: Lezhë" (PDF). INSTAT. fq. 120. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 9 nëntor 2024. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJIHNI LEZHËN". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJIHNI LEZHËN". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJIHNI LEZHËN". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJIHNI LEZHËN". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Studia Albanica, 2022, vol. 2" (PDF). Akademia e Shkencave e Shqipërisë (në anglisht). fq. 140. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "America for Albanians". KOHA.net (në anglisht). Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Menaximi i mbetjeve urbane në Shengjin". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Ushtria Nacionalçlirimtare". Muzeu i Forcave të Armatosura. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "LIGJ Nr. 115/2014 PËR NDARJEN ADMINISTRATIVO-TERRITORIALE TË NJËSIVE TË QEVERISJES VENDORE NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË" (PDF). Qeverisja Vendore. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJIHNI LEZHËN". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Rezervat Natyror i Menaxhuar "Kune – Vain – Tale - Patok – Fushëkuqe – Ishëm"". Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "NJËSITË ADMINISTRATIVE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "CENSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI 2023: Lezhë" (PDF). INSTAT. fq. 120. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 9 nëntor 2024. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "RESURSET TURISTIKE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "down there in the Mediterranean!" (PDF). Bashkia Lezhë. fq. 15. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Fees Port 2022" (PDF). Porti Detar Shëngjin (në anglisht). fq. 4–12. Marrë më 2026-04-17.[lidhje e vdekur]
- ↑ "RESURSET TURISTIKE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "down there in the Mediterranean!" (PDF). Bashkia Lezhë. fq. 14. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "RESURSET TURISTIKE". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "down there in the Mediterranean!" (PDF). Bashkia Lezhë. fq. 15. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Rezervat Natyror i Menaxhuar "Kune – Vain – Tale - Patok – Fushëkuqe – Ishëm"". Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "UNUM Festival 2025". UNUM Festival (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 16 tetor 2025. Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "UNUM Festival Brings Music, Tourism Boost to Shëngjin". RTSH (në anglisht). Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "UNUM Festival Brings Music, Tourism Boost to Shëngjin". RTSH (në anglisht). Marrë më 2026-04-17.
- ↑ "Kontakto Bashkinë". Bashkia Lezhë. Marrë më 2026-04-17.