İçeriğe atla

Benzidamin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Benzidamin
Farmakokinetik veri
Protein bağlanma<20%
Eliminasyon yarı ömrü13 Saat
BoşaltımRenal
Tanımlayıcılar
  • 3-(1-benzyl-1H-indazol-3-yloxy)-N,N-dimethylpropan-1-amine
CAS Numarası
PubChem CID
DrugBank
CompTox Bilgi Paneli (EPA)
ECHA Bilgi Kartı100.010.354 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
Kimyasal ve fiziksel veriler
FormülC19H23N3O
Mol kütlesi309.413

Benzidamin, Tantum Verde markası adı altında bilinen, esas olarak anestezik ve analjezik özelliklere sahip, lokal olarak etki gösteren, kimyasal olarak indazol türevi sentetik non-steroidal antiinflamatuar ilaç (NSAID) sınıfı bir ilaçtır. Ağız ve boğazdaki inflamasyon sebebi ile ortaya çıkan semptomların tedavisinde kullanılır.[1]

Alternatif olarak yüksek dozlarda (300 mg ila 3000 mg arası) benzidamin, eğlence amaçlı güçlü bir merkezî sinir sistemi (MSS) uyarıcısı psikoaktif bir halüsinojen olarak kullanılabilir. Çoğu halüsinojenden daha farklı ve özel bir deliriyuma sebep olur.[2]

Yan etkileri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Benzidamin genellikle iyi tolere edilir ve yan etkilere nadiren sebep olur. Bazı insanlarda ağızda batma ve uyuşukluk karıncalanma gibi istenmeyen hafif yan etkilere sebep olabilir.[3]

Etki mekanizması

[değiştir | kaynağı değiştir]

Prostaglandin sentetaz inhibitörü olan benzidamin, İltihaplı dokulara seçici olarak bağlanır ve olumsuz sistemik etkilere sebep olmaz. Diğer NSAID'lerden farklı olarak, siklooksijenaz (COX) veya lipooksijenazı inhibe etmez ve ülserojenik değildir.[4]

Halüsinojenik etkilerinin ardındaki farmakoloji açısından, benzidaminin bu yönü araştırılmamıştır ve birçok spekülasyona tabidir.

Yüksek bir bağımlılk yaratma potansiteline sahiptir, hayvanlarda eroin ve kokain gibi kötüye kullanılan ilaçlarla çapraz duyarlılığa sahiptir. Kannabinoid reseptör agonisti olarak etki gösterdiği tahmin edilmektedir.[5]

Kullanım Alanları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Benzidamin orofaringeal gibi inflamasyonlarda kullanılır. Farenjit, tonsillit, stomatit, gingivit ve diş çekimi sonrası gelişen lokal inflamasyonlarda semptomatik rahatlama sağlar. Ayrıca radyoterapi veya kemoterapiye bağlı gelişen oral mukozit durumlarında da destekleyici tedavi amacıyla tercih edilebilir. Jinekolojik veya dermatolojik alanlarda, yine lokal inflamatuvar süreçlerin kontrolünde kullanılan formları da mevcut.

Rekreasyonel

[değiştir | kaynağı değiştir]

Benzidamin, doz aşımı durumunda güçlü bir psikoaktif uyarıcı halüsinojendir. Deliriyant antikolinerjik ve merkezî sinir sistemi uyarıcısı olarak etki gösterir.[2] Özellikle gençler arasında bu tür bir kullanım Polonya,[2] Brezilya ve Romanya'da bildirilmiştir.[6][7] Benzidaminin, kannabinoidlere benzer bir etki mekanizmasına sahip olduğu düşünülmektedir.[5]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ Turnbull, R. S. (Şubat 1995). "Benzydamine Hydrochloride (Tantum) in the management of oral inflammatory conditions". Journal (Canadian Dental Association). 61 (2): 127-134. ISSN 0709-8936. PMID 7600413. 16 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Aralık 2022.
  2. 1 2 3 Sein Anand, Jacek; Lukasik – Glębocka, Magdalena; Paweł Korolkiewicz, Roman (1 Ocak 2007). "Letter to the Editor: "Recreational abuse with benzydamine hydrochloride (tantum rosa)"". Clinical Toxicology. 45 (2): 198-199. doi:10.1080/15563650600981210. ISSN 1556-3650.
  3. ↑ "Benzydamine – a non-steroidal anti-inflammatory (NSAID) used for teething, sore throats and mouth ulcers". nhs.uk (İngilizce). 17 Haziran 2021. 1 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2022.
  4. ↑ Müller-Peddinghaus, R. (Mayıs 1987). "[New pharmacologic and biochemical findings on the mechanism of action of the non-steroidal antiphlogistic, benzydamine. A synopsis]". Arzneimittel-Forschung. 37 (5A): 635-645. ISSN 0004-4172. PMID 3304305. 15 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Aralık 2022.
  5. 1 2 Avvisati, Riccardo; Meringolo, Maria; Stendardo, Emiliana; Malavasi, Elisa; Marinelli, Silvia; Badiani, Aldo (Mart 2018). "Intravenous self-administration of benzydamine, a non-steroidal anti-inflammatory drug with a central cannabinoidergic mechanism of action: Benzydamine self-administration". Addiction Biology (İngilizce). 23 (2): 610-619. doi:10.1111/adb.12516. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Aralık 2022.
  6. ↑ Opaleye, Emérita Sátiro; Noto, Ana Regina; Sanchez, Zila van der Meer; Moura, Yone Gonçalves de; Galduróz, José Carlos Fernandes; Carlini, Elisaldo Araújo (Eylül 2009). "Recreational use of benzydamine as a hallucinogen among street youth in Brazil". Brazilian Journal of Psychiatry (İngilizce). 31: 208-213. doi:10.1590/S1516-44462009000300005. ISSN 1516-4446. 15 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Aralık 2022.
  7. ↑ Mota, Daniel Marques; Costa, Alessandra Alves da; Teixeira, Christiane dos Santos; Bastos, Augusto Amorim; Dias, Murilo Freitas (Mayıs 2010). "Uso abusivo de benzidamina no Brasil: uma abordagem em farmacovigilância". Ciência & Saúde Coletiva (Portekizce). 15: 717-724. doi:10.1590/S1413-81232010000300014. ISSN 1413-8123. 15 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi3 Aralık 2022.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Benzidamin&oldid=36996696" sayfasından alınmıştır