İçeriğe atla

Bruno de Heceta

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bruno de Heceta y Dudagoitia
Portre (~1785)
Doğum1 Mart 1743(1743-03-01)
Bilbao, Basque Country, İspanya
Ölüm16 Ağustos 1807 (64 yaşında)
Málaga, Endelüs, İspanya
Bağlılığıİspanya
Branşıİspanyol denizci
RütbesiKoramiral

Bruno de Heceta (Hezeta) y Dudagoitia (d. 1743– ö. 1807), İspanyol bir kâşifti. Heceta, özellikle Pasifik Kuzeybatısı'nda yaptığı keşifler ile ön plana çıkmıştır. Bilbao'da eski bir Bask ailesinden doğdu. [1] Heceta, Yeni İspanya genel valisi Antonio María Bucareli y Ursúa tarafından, orada Rus sömürge yerleşimlerinin olduğuna dair bilgi üzerine Alta California'nın kuzeyindeki bölgeyi keşfetmek üzere gönderildi.

İspanya'nın Alaska ve Pasifik Kuzeybatısı üzerindeki hak iddiası, 1493 tarihli papalık fermanına (Inter caetera) ve 1494 tarihli Tordesillas Antlaşması'nda yer alan haklara dayanmaktadır. Bu iki resmî belge, İspanya'nın Batı Yarımküre'nin tamamını (günümüz Brezilya'sı hariç), Kuzey Amerika'nın batı kıyısının tamamı da dâhil olmak üzere, sömürgeleştirme konusunda münhasır hak iddiasının temelini oluşturmuştur. Pasifik kıyısına ulaşan ilk Avrupa seferi, 1513 yılında günümüz Panama'sının batı kıyısına ulaşan İspanyol Vasco Núñez de Balboa tarafından yönetilmiştir. Balboa, Pasifik Okyanusu'nu ve ona kıyısı olan tüm toprakları İspanyol Krallığı adına sahiplenmiştir. Balboa'nın bu eylemi, İspanya'nın Kuzey Amerika'nın tüm batı kıyısı üzerindeki münhasır kontrol iddiasını daha da sağlamlaştırmıştır.

İddialarından emin olan İspanyol İmparatorluğu, Balboa'nın iddiasından sonraki 250 yıl boyunca Kuzey Amerika'nın kuzeybatı kıyılarını keşfetmedi veya yerleşime açmadı. Ancak 18. yüzyılın sonlarına doğru, Pasifik Kuzeybatısı ve Alaska kıyıları boyunca Rus ve İngilizlerin gelişini öğrenen İspanya, nihayet bölgedeki hak iddiaları konusunda yeterince endişelendi ve Rus veya İngilizlerin bu bölgelerdeki pay alma boyutunu belirlemeye girişti.

Juan José Pérez Hernández'in 1774'te sadece bir gemiyle, Santiago (diğer adıyla Nueva Galicia [2] ) firkateyniyle önderlik ettiği ilk sefer, planlandığı kadar kuzeye ulaşamadı. Bu nedenle, 1775'te İspanya'dan küçük bir subay grubu Yeni İspanya Genel Valiliği'ndeki (günümüz Meksika'sı) San Blas Pasifik limanına ulaştığında, genel vali onlardan birini, Bruno de Heceta'yı, ikinci bir seferin başına atadı. Bu seferin iki gemisi olacaktı. Bu gemilerden ikincisi daha sığ sularda keşif yapabilecek daha küçük bir gemi olacaktı.

Heceta'ya Santiago'nun komutası verildi. Heceta'ya, başlangıçta Juan Manuel de Ayala'nın komutası altındaki yelkenli Sonora (takma adı Felicidad,[3] aynı zamanda Nuestra Señora de Guadalupe olarak da bilinir) eşlik ediyordu. 36-fit-long (11 m) [4] 16 kişilik mürettebatıyla Sonora, kıyı keşfi ve haritalama yapacaktı ve daha büyük Santiago'nun önceki seferinde yaklaşamadığı yerlerde karaya çıkabilecekti. Bu şekilde, sefer resmî olarak ziyaret ettiği kuzey Yeni İspanya toprakları üzerinde hak iddia edebilirdi.

İki gemi, Heceta'nın yerel Quinault yerli Amerikalılarının saldırısına karşılık olarak adlandırdığı, günümüzde ABD'nin Washington eyaletindeki Point Grenville olan Punta de los Martires'e ("Şehitler Burnu") kadar kuzeye doğru birlikte yelken açtı.

Plan gereği, gemiler 30 Temmuz 1775 akşamı birbirinden ayrıldı. Santiago gemisi kuzeye, günümüzde Washington ve Kanada'nın Britanya Kolumbiyası arasındaki sınıra doğru yoluna devam etti. İkinci subay Juan Francisco de la Bodega y Quadra'nın önderliğindeki Señora gemisi ise, aldığı emirler doğrultusunda kıyı boyunca daha kuzeye doğru ilerleyerek, nihayet 15 Ağustos 1775'te 59° kuzey enlemine ulaştı ve günümüzdeki Alaska'nın Sitka kasabası yakınlarındaki Sitka Boğazı'na girdi. Orada ve günümüzdeki Kodiak Adası'ndaki bir Rus yerleşimi yakınlarında, İspanyollar bölgeyi sahiplenerek çok sayıda "egemenlik eylemi" gerçekleştirdiler. Bodega y Quadra , Puerto de Bucareli (günümüzdeki Bucareli Körfezi, Alaska), Puerto de los Remedios ve Cerro San Jacinto'yu adlandırdı; bu dağ, üç yıl sonra 1778'de İngiliz kâşif James Cook tarafından Edgecumbe Dağı olarak yeniden adlandırıldı.

Güneye dönüş yolculuğunda, hâlâ sadece daha büyük Santiago gemisi ve azaltılmış bir mürettebatla, Heceta, iç kesimlere doğru uzanan büyük bir koy keşfetti. Columbia Nehri'nin ağzını gören ilk Avrupalıydı. İçeriye yelken açmaya çalıştı, ancak güçlü akıntılar, tam yelken açmasına rağmen bunu engelledi. Mürettebatı o kadar azdı ki, demiri bile kullanamıyorlardı, bu yüzden daha iyi koşulları bekleyemedi. Kaynayan akıntıların, bunun büyük bir nehrin ağzı veya başka bir denize açılan bir geçit olduğuna inanmasına yol açtığını yazdı. Daha sonra, bunun Juan de Fuca Boğazı olduğunu tahmin etti. Giriş koyuna Bahia de la Asunción adını verdi ve Columbia Bar'ın dışından ayırt edebildiği şeylerin bir haritasını çıkardı. Daha sonraki İspanyol haritalarında Columbia Nehri'nin haliçi genellikle Entrada de Hezeta, Rio de San Roque ve diğer benzer varyantlar adıyla gösterildi.[5]

Yolculuk boyunca, her iki geminin mürettebatı da yiyecek kıtlığı ve iskorbüt de dâhil olmak üzere birçok zorluğa katlandı. 8 Eylül 1775'te gemiler yeniden bir araya geldi ve San Blas'a dönüş yolculuğu için güneye doğru yöneldiler.

Sonraki yıllar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Daha sonra Heceta İspanya'ya döndü ve Avrupa'da Fransa ve Büyük Britanya'ya karşı çeşitli deniz savaşlarında yer aldı. 1807'de Málaga'da Koramiral rütbesi sahip olduğu bir süreçte hayatını kaybetti.

Alaska'daki Heceta Adası ve Oregon Sahili'ndeki Heceta Burnu ve Heceta Burnu Feneri onun adını taşımaktadır. Oregon'da "Ha–SEE–Ta", Alaska'da ise "HECK–ah–Ta" olarak telaffuz edilir.

  1. ↑ Tovell 2008.
  2. ↑ Geographical Society of the Pacific (1907). Transactions and Proceedings of the Geographical Society of the Pacific, Volume 4. San Francisco. ss. 108, 152. OCLC 15737543.
  3. ↑ Rodríguez Sala, María Luisa (2006). De San Blas Hasta la Alta California: Los Viajes y Diarios de Juan Joseph Pérez Hernández (İspanyolca). Universidad Autónoma de México. s. 35. ISBN 978-970-32-3474-5.
  4. ↑ Pethick 1976.
  5. ↑ Hayes, Derek. Historical Atlas of the Pacific Northwest: Maps of exploration and Discovery. Sasquatch Books. 1999. 1-57061-215-3. pp. 38-39.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]