Navi Pillay
| Navi Pillay | |
|---|---|
 | |
| Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri | |
| Görevde | |
| Makama geliş 1 Eylül 2008 | |
| Yerine geldiği | Louise Arbour |
| Uluslararası Ceza Mahkemesi hakimi | |
| Görev süresi 11 Mart 2003 - 31 Ağustos 2008 | |
| Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi Başkanı | |
| Görev süresi 4 Haziran 1999 - 26 Mayıs 2003 | |
| Yerine geldiği | Laïty Kama |
| Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi Yargıçlığı | |
| Görev süresi 25 Mayıs 1995 - 3 Aralık 2003 | |
| Güney Afrika Yüksek Mahkemesi Başkanı | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | Navanetham Naidoo 23 Eylül 1941 Durban, Güney Afrika |
| Evlilik(ler) | Gaby Pillay (e. 1965) |
Navanethem "Navi" Pillay (d. 23 Eylül 1941), Güney Afrikalı bir hukukçudur. 2008'den 2014'e kadar Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yapmıştır. Hint Tamil kökenli bir Güney Afrikalı olan Pillay, Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'nin ilk beyaz olmayan kadın hâkimi oldu. Ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi hâkimi ve Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi Başkanı olarak da görev yaptı.[1] Nisan 2015'te, Uluslararası Ölüm Cezasına Karşı Komisyonun 16. Komiseri oldu. Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından kurulan Bilgi ve Demokrasi Komisyonu'nun 25 önde gelen isminden biridir.[2]
2026 yılında, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarıyla ilgili yargılamalara yönelik çalışmalarıyla uluslararası hukuka önemli katkılar sağladığı için, Nobel Barış Ödülü verildi.[3][4]
Eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Pillay, Durban'da doğup büyüdü ve daha sonra Natal Üniversitesi'nde eğitim gördü.[5] 1963'te sanat ve 1965'te hukuk lisans derecelerini aldı. Üniversiteden sonra avukatlık yapmaya başlayan Pillay, ceza savunma avukatı N.T. Naicker ile birlikte çalışarak apartheid rejimine karşı hukuki savunmaya katıldı. 1967'de kendi hukuk bürosunu kurarak memleketi Natal'da bunu yapan ilk kadın oldu. 1981'de Harvard Üniversitesi'nde Hukuk Yüksek Lisansı; 1988'de de Hukuk Doktorası derecesi aldı.[6]
Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]Pillay, 1967'de memleketi Natal'da hukuk bürosu açan ilk kadındı. Apartheid karşıtı aktivistlerin savunma avukatlığını yaparak işkenceyi ortaya çıkardı ve Robben Adası'ndaki mahkûmlar için hakların tesis edilmesine yardımcı oldu. Kariyerinin ilk yıllarında Güney Afrika Anayasası'na ırk, din ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılığı yasaklayan bir eşitlik maddesinin eklenmesine katkıda bulundu. 1992'de uluslararası kadın hakları grubu Equality Now'ın kurucu ortaklarından biri oldu.
1995 yılında Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'ne aday gösterildi ve seçildi. Aynı yıl Başkan Nelson Mandela ve Adalet Bakanı Dullah Omar, Pillay'ı Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (ICTR) yargıçlık görevi için BM Güvenlik Konseyi'ne aday olarak sundu ve 1999 ile 2003 yılları arasında ICTR'de görev yaptı ve Başkan Yargıç seçildi.
2003 yılında, Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne hâkim olarak atandı. Bu kurumda 2008 yılına kadar Temyiz Dairesi üyesi olarak görev yaptı. 2008 yılında, Genel Sekreter Ban Ki Moon tarafından BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak atandı. Ayrıca Birleşmiş Milletler'in İşgal Altındaki Filistin Toprakları Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu Başkanıydı.[7]
Uluslararası Adalet Divanı'nın Gambiya-Myanmar davasında[8][9] geçici yargıç olarak görev yapmaktadır.[10]
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2003, Kadın Hakları için verilen ilk Gruber Ödülü.[11]
- 2009; Amerikan Başarı Akademisi Altın Plaket Ödülü.[12]
- 2023; Dünya Hukukçular Birliği Ruth Bader Ginsburg Onur Madalyası.[13]
- 2025; Sydney Barış Ödülü.[14]
- 2026; Olof Palme Ödülü[15] ve Nobel Barış Ödülü.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Judge Navanethem Pillay | International Criminal Court". www.icc-cpi.int. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "Navi Pillay | RSF". rsf.org. 9 Eylül 2018. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "South Africa's Navanethem "Navi" Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize". Reuters. 9 Ekim 2026. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "2026 Nobel Barış Ödülü, uluslararası hukuka yönelik çalışmalarından dolayı Navi Pillay'a verildi". Anadolu Ajansı. 9 Ekim 2026. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ Naidu, S. (2013). Navi Pillay: Realising Human Rights for All (İngilizce). Arcadia Books. ISBN 9781909807273.
- ↑ "Navi Pillay 2010". Nelson Mandela University. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "Commissioners of the CoI". OHCHR. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "Gambiya'nın Myanmar'a açtığı soykırım davası görülmeye başlandı". trthaber.com. 10 Aralık 2019. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "Developments in Gambia's Case Against Myanmar at the International Court of Justice". 14 Şubat 2022. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "The Gambia v Myanmar at the International Court of Justice: Points of Interest in the Application". Opinio Juris. 14 Kasım 2019. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "2003 Gruber Women's Rights Prize". gruber.yale.edu. Gruber Foundation. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "The 2009 International Achievement Summit was held in the City of Cape Town, South Africa and the magical Singita Sabi Sands Game Reserve from July 3 to July 8". Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "His Majesty the King awards the World Peace and Liberty Prize to Andrew Young, icon of Civil Rights in US". World Jurist Association (İngilizce). Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ National (24 Mayıs 2025). "Navi Pillay - Sydney Peace Prize winner". ABC (İngilizce). Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
- ↑ "Prize recipients – Palmefonden". palmefonden.se. Erişim tarihi: 9 Ekim 2026.
