adalet

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi عدالت‎, Arapça عَدَالَة‎ (ʿadāle).

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /a.daː.ˈlɛt/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: a‧da‧let

Ad

adalet (belirtme hâli adaleti, çoğulu adaletler)

1. (felsefe) herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme

    Germiyan'da Süleyman Şah'ımız adaletle hüküm sürer. — F. F. Tülbentçi

2. (hukuk) Kanunlarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması

    Adalet mülkün temelidir. — Hz. Ömer

3. (hukuk, yürütme) hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme ve bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları

    Hiçbir kuvvet beni adaletin tecellisi için çalışmaktan menedemeyecektir. — N. Hikmet

    Suçlular adaletin pençesinden kurtulamazlar.

Çekimleme

adaletin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	adalet	adaletler
belirtme	adaleti	adaletleri
yönelme	adalete	adaletlere
bulunma	adalette	adaletlerde
ayrılma	adaletten	adaletlerden
tamlayan	adaletin	adaletlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	adaletim	adaletlerim
belirtme	adaletimi	adaletlerimi
yönelme	adaletime	adaletlerime
bulunma	adaletimde	adaletlerimde
ayrılma	adaletimden	adaletlerimden
tamlayan	adaletimin	adaletlerimin
2. tekil (senin)
yalın	adaletin	adaletlerin
belirtme	adaletini	adaletlerini
yönelme	adaletine	adaletlerine
bulunma	adaletinde	adaletlerinde
ayrılma	adaletinden	adaletlerinden
tamlayan	adaletinin	adaletlerinin
3. tekil (onun)
yalın	adaleti	adaletleri
belirtme	adaletini	adaletlerini
yönelme	adaletine	adaletlerine
bulunma	adaletinde	adaletlerinde
ayrılma	adaletinden	adaletlerinden
tamlayan	adaletinin	adaletlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	adaletimiz	adaletlerimiz
belirtme	adaletimizi	adaletlerimizi
yönelme	adaletimize	adaletlerimize
bulunma	adaletimizde	adaletlerimizde
ayrılma	adaletimizden	adaletlerimizden
tamlayan	adaletimizin	adaletlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	adaletiniz	adaletleriniz
belirtme	adaletinizi	adaletlerinizi
yönelme	adaletinize	adaletlerinize
bulunma	adaletinizde	adaletlerinizde
ayrılma	adaletinizden	adaletlerinizden
tamlayan	adaletinizin	adaletlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	adaleti	adaletleri
belirtme	adaletini	adaletlerini
yönelme	adaletine	adaletlerine
bulunma	adaletinde	adaletlerinde
ayrılma	adaletinden	adaletlerinden
tamlayan	adaletinin	adaletlerinin

Eş anlamlılar

• (felsefe): doğruluk
• (hukuk): âdillik, hak, önen, türe

Deyimler

 

adalet bakanı, adalet bakanlığı, adalet buyruğu, adalet dağıtmak, adalet emri, adalet kapısı, adalet mahkemesi, adalet örgütü, adalet teşkilatı, adalet sarayı, adalet vekili, adalet vekâleti, adalete teslim etmek, adalete teslim olmak, adaletine sığınmak

Çeviriler

kanunlarla herkesin kendi hakkının kullanılmasının sağlanması

• Almanca Gerechtigkeit (de) d, Justiz (de) d
• Arapça: عَدَالَة‎ (ar) (ʿadāle)
• Azerice: ədalət (az)
• Çekçe: spravedlnost (cs) d
• Fince: oikeus (fi), oikeudenmukaisuus (fi), totuudellisuus (fi)
• Fransızca: justice (fr)
• Hollandaca gerechtigheid (nl), rechtvaardigheid (nl)
• İngilizce justice (en)
• İsveççe: rättvisa (sv)
• Karaçay-Balkarca: adalat (krc)
• Özbekçe: adolat (uz)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: عدالت‎ (ota)

• Türkmence: adalat (tk)
• Uygurca: ئادالەت‎ (ug) (adalet)
• Yunanca:

  Modern Yunanca: δικαιοσύνη (el) (dikaiosýni)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "adalet".
  TDK Özel Sözlük'te: adalet"

Ek okumalar

• Vikipedi'de adalet