temel

Türkçe

Söyleniş

• Heceleme: te‧mel

Köken

Pontus Rumcası

Ad

temel (belirtme hâli temeli, çoğulu temeller)

Bir hamamın temeli (1)

1. (mimarlık) Bir yapının toprak altında kalan ve yapıya dayanak olan duvar, taban vb. bölümlerinin tümü.
   • "Evin temelleri sökülüyor gibi sarsılıyor." - Halide Edip Adıvar
2. Bu bölümleri yapmak için kazılan çukur.
3. (mecaz) Bir şeyin gelişimi için gereken ilk ögeler.
   • "Temelde sıradan bir Fransız vodviline dayanırdı oynadıkları oyun." - Necati Cumalı

Çekimleme

temel adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	temel	temeller
belirtme	temeli	temelleri
yönelme	temele	temellere
bulunma	temelde	temellerde
ayrılma	temelden	temellerden
tamlayan	temelin	temellerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	temelim	temellerim
belirtme	temelimi	temellerimi
yönelme	temelime	temellerime
bulunma	temelimde	temellerimde
ayrılma	temelimden	temellerimden
tamlayan	temelimin	temellerimin
2. tekil (senin)
yalın	temelin	temellerin
belirtme	temelini	temellerini
yönelme	temeline	temellerine
bulunma	temelinde	temellerinde
ayrılma	temelinden	temellerinden
tamlayan	temelinin	temellerinin
3. tekil (onun)
yalın	temeli	temelleri
belirtme	temelini	temellerini
yönelme	temeline	temellerine
bulunma	temelinde	temellerinde
ayrılma	temelinden	temellerinden
tamlayan	temelinin	temellerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	temelimiz	temellerimiz
belirtme	temelimizi	temellerimizi
yönelme	temelimize	temellerimize
bulunma	temelimizde	temellerimizde
ayrılma	temelimizden	temellerimizden
tamlayan	temelimizin	temellerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	temeliniz	temelleriniz
belirtme	temelinizi	temellerinizi
yönelme	temelinize	temellerinize
bulunma	temelinizde	temellerinizde
ayrılma	temelinizden	temellerinizden
tamlayan	temelinizin	temellerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	temeli	temelleri
belirtme	temelini	temellerini
yönelme	temeline	temellerine
bulunma	temelinde	temellerinde
ayrılma	temelinden	temellerinden
tamlayan	temelinin	temellerinin

Ön ad

temel

1. (mecaz) En önemli, belli başlı olan; ana, anayasa, taban, asıl, zemin, baz.
   • "Devletin temel kanununun adı Anayasa'dır." - Burhan Felek

Deyimler

temel atmak, temel kakmak, temel tutmak

Türetilmiş kavramlar

temel bilimler, temel cümle, temel çivisi, temel direği, temel direk, temel duruş, temel duvarı, temel eğitim, temel haklar, temel harf, temel kazısı, temel öğretim, temel önerme, temel sayılar, temel taşı, temel tümce, raylı temel

Çeviriler

çeviriler

• Almanca: Grundlage (de) d, Fundament (de) n
• Azerice: təməl (az)
• Bulgarca: фундамент (bg) e (fundament)
• Estonca: vundament (et)
• Fince: perustus (fi), pohja (fi), perusta (fi)
• Gagavuzca: temel (gag)
• İngilizce: fundament (en), groundwork (en), fundamental (en), principal (en)
• İspanyolca: fundamento (es) e
• İsveççe: grund (sv), grundval (sv)
• Kürtçe: bingeh (ku)
• Lehçe: fundament (pl) e, podwaliny (pl)
• Özbekçe: asos (uz), asosiy (uz), baza (uz), negiz (uz), poydevor (uz), tamal (uz)
• Rusça: фундамент (ru) e (fundament)

Çeviriler

ön ad

• Estonca: oluline (et)
• Fince: olennainen (fi)
• Fransızca: fondamental (fr)
• İngilizce: fundamental (en), intrinsic (en)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "temel" maddesi

Atasözleri

• Temel taşı temelde, köşe taşı köşede gerek

Gagavuzca

Köken

Yunanca

Ad

temel

1. temel

Kaynakça

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki