BMD-2
| BMD-2 | |
|---|---|
 Xe chiến đấu đổ bộ đường không BMD-2 bên ngoài Bảo tàng Lịch sử Lực lượng Đổ bộ Đường không ở thành phố Ryazan | |
| Loại | Xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không |
| Nơi chế tạo | Liên Xô |
| Lược sử hoạt động | |
| Phục vụ | 1985–nay |
| Sử dụng bởi | Xem mục Các bên vận hành |
| Trận | Xem mục Lịch sử phục vụ |
| Lược sử chế tạo | |
| Năm thiết kế | 1981–1985 |
| Nhà sản xuất | Nhà máy Máy kéo Volgograd |
| Giai đoạn sản xuất | 1985–1991? (đã ngừng sản xuất) |
| Các biến thể | Xem mục Các biến thể |
| Thông số (BMD-2) | |
| Khối lượng | 11,5 tấn |
| Chiều dài | 5,91 m (Pháo hướng về phía trước) 5,40 m (Thân xe) |
| Chiều rộng | 2,63 m |
| Chiều cao | 1,97 m khi nâng hệ thống treo 1,62 m khi hạ hệ thống treo |
| Kíp chiến đấu | 2 kíp lái (lái xe + pháo thủ) + 6 lính đổ bộ (1 trưởng xe + 1 xạ thủ súng máy + 4 binh sĩ) |
| Phương tiện bọc thép | Hợp kim nhôm hàn Tháp pháo 7 mm Mặt trước thân xe 15 mm [1] Phần còn lại của thân xe 10 mm[2][3] |
Vũ khí chính | Pháo tự động 30 mm 2A42 (300 viên (180 viên AP và 120 viên HE)) Tên lửa chống tăng có điều khiển (ATGM) 9M111 / 9M113 |
Vũ khí phụ | Súng máy đồng trục 7,62 mm PKT Súng máy xe tăng gắn thân xe 7,62 mm PKT 2.940 viên |
| Động cơ | Động cơ diesel 5D-20 6 xi-lanh, 4 thì, cấu trúc hình chữ V làm mát bằng chất lỏng với dung tích 15,9 lít[1][4] 241 hp (180 kW) tại 2.600 vòng/phút[1][5] |
| Công suất/trọng lượng | 21 hp/tấn (15,7 kW/tấn) |
| Hệ thống treo | Thanh xoắn |
| Khoảng sáng gầm | Có thể điều chỉnh 100 mm đến 450 mm |
| Sức chứa nhiên liệu | 300 l |
| Tầm hoạt động | 450 km (đường bộ) |
| Tốc độ | 80 km/h (đường bộ) 40 km/h (việt dã) 10 km/h (lội nước) |
BMD-2 là một loại xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không của Liên Xô, được đưa vào sử dụng từ năm 1985. Nó là một biến thể của dòng xe BMD-1 với tháp pháo mới cùng một vài thay đổi ở thân xe. BMD là viết tắt của cụm từ *Boyevaya Mashina Desanta* (Боевая Машина Десанта, nghĩa đen dịch ra là "Xe chiến đấu đổ bộ đường không").[6]
Nó được phát triển nhằm mục đích thay thế cho mẫu BMD-1 nhưng không thay thế hoàn toàn dòng xe này trong biên chế Liên Xô. NATO định danh biến thể này là BMD M1981/1.[7]
Phát triển
[sửa | sửa mã nguồn]Khi cuộc Chiến tranh Liên Xô–Afghanistan bùng nổ, các lực lượng Liên Xô vận hành các dòng xe IFV BMP-1 và xe IFV đổ bộ đường không BMD-1. Chúng đều được vũ trang bằng một khẩu pháo bán tự động nòng lùi ngắn áp lực thấp nòng trơn 73 mm 2A28 Grom, một bệ phóng ATGM 9S428 có khả năng bắn các tên lửa chống tăng loại 9M14 Malyutka, 9M14M Malyutka-M và 9M14P Malyutka-P, cùng một khẩu súng máy đồng trục PKT 7,62 mm. Hỏa lực này có hiệu quả chống lại các mục tiêu mềm như phương tiện không bọc giáp, bộ binh và các công sự phòng thủ kiên cố hạng nhẹ, nhưng không hiệu quả trong vai trò chống tăng và gặp bất lợi lớn ở địa hình miền núi do góc nâng của pháo chính khá thấp.
Vào năm 1981, các đơn vị chiến đấu ở Afghanistan bắt đầu tiếp nhận những chiếc xe IFV BMP-2 mới. Khẩu pháo tự động đa dụng 2A42 cỡ 30 mm của xe với hệ thống nạp đạn hai băng và góc nâng lớn đã khắc phục được những nhược điểm của khẩu pháo 2A28 73 mm. Bệ phóng ATGM 9S428 được thay thế bằng bệ phóng ATGM 9P135M-1 gắn trên giá trục xoay với hệ thống điều khiển bán tự động.
Hệ thống này có khả năng bắn các loại tên lửa ATGM dẫn đường bằng phương thức bán tự động qua đường ngắm (SACLOS) bao gồm mẫu 9M113 Konkurs, 9M113M Konkurs-M, 9M111 Fagot và 9M111-2 Fagot, vốn đã chứng minh được tính hiệu quả và độ tin cậy cao hơn nhiều so với các dòng tên lửa đời cũ. Bộ tư lệnh lực lượng đổ bộ đường không Liên Xô quyết định trang bị cho các đơn vị của họ những phương tiện tương tự.
Ngay từ đầu, một thực tế rõ ràng là thân xe của BMD-1 quá nhỏ để có thể lắp vừa tháp pháo của BMP-2. Do đó, người ta quyết định thiết kế hai loại phương tiện. Phương tiện thứ nhất được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết về một dòng xe IFV đổ bộ đường không mới bằng cách sửa đổi tháp pháo của BMD-1/BMP-1, trang bị cấu hình hỏa lực tương tự như trên xe BMP-2 rồi gá lắp nó lên thân xe BMD-1. Phương tiện thứ hai được dự định thiết kế với kích thước lớn hơn nhiều để cho phép lắp đặt tháp pháo BMP-2, và sau này trở thành mẫu xe BMD-3.
Biến thể hiện đại hóa của BMD-1 được phát triển vào năm 1983 và tích hợp tháp pháo B-30 mới[cần dẫn nguồn] được vũ trang bằng một pháo tự động đa dụng 2A42 30 mm, một súng máy đồng trục PKT 7,62 mm và một bệ phóng ATGM 9P135M gắn trên giá gá. Xe bắt đầu được đưa vào sản xuất vào năm 1985.[8]
Mô tả
[sửa | sửa mã nguồn]Tổng quan
[sửa | sửa mã nguồn]BMD-2 sở hữu phần thân xe BMD-1 được hiện đại hóa nhẹ cùng một tháp pháo mới.
Kíp lái
[sửa | sửa mã nguồn]Kíp lái của BMD-2 tương tự như kíp lái trên xe BMD-1. Trưởng xe được trang bị bộ đài vô tuyến R-123M để thông tin liên lạc.
Tháp pháo mới bố trí vị trí ngồi của pháo thủ ở phía bên trái pháo chính. Trên nóc tháp pháo có một cửa sập tròn cấu trúc một phần mở về phía trước. Nằm ở phía trước cửa sập này là kính ngắm của pháo thủ, cùng loại với kính ngắm sử dụng trên xe BMP-2. Một kính ngắm pháo thủ khác được bố trí ở phía bên trái pháo chính và di chuyển theo trục thẳng đứng cùng với pháo. Đây là loại kính ngắm góc bắn cao được pháo thủ sử dụng khi nhắm vào các mục tiêu trên không. Phương tiện cũng có thêm các kính tiềm vọng giúp bổ sung tầm nhìn ở hai bên hông xe. Một đèn pha tìm kiếm ánh sáng trắng được lắp ở phía trước tháp pháo.[cần dẫn nguồn]
Tháp pháo
[sửa | sửa mã nguồn]Tháp pháo B-30 là một phiên bản sửa đổi từ tháp pháo của dòng BMP-1/BMD-1.
Vũ khí trang bị
[sửa | sửa mã nguồn].jpg)
Phương tiện được vũ trang bằng một khẩu pháo tự động đa dụng 2A42 30 mm có hệ thống ổn định và một súng máy đồng trục PKT 7,62 mm.[8] Xe mang theo 300 viên đạn cho pháo chính (180 viên đạn xuyên giáp AP và 120 viên đạn nổ mạnh HE) cùng 2.940 viên đạn cho súng máy.[cần dẫn nguồn] Pháo chính có thể nâng hạ góc từ 85° đến −5° và có thể sử dụng để bắn các mục tiêu trên không.[8]
Tháp pháo cũng được trang bị bệ phóng ATGM 9P135M gắn trên giá gá. Hệ thống có khả năng bắn các loại tên lửa ATGM 9M113 *Konkurs*, 9M113M *Konkurs-M*, 9M111 *Fagot* và 9M111-M *Faktoria*.[8]
Khả năng cơ động
[sửa | sửa mã nguồn]BMD-2 sử dụng cùng loại động cơ và hệ thống treo như trên xe BMD-1, với tầm hành trình hoạt động tối đa trên đường bộ đạt 450 km.
Kỹ thuật thả dù đường không
[sửa | sửa mã nguồn]
Phương tiện có thể được vận chuyển bằng các máy bay An-12, An-22, Il-76, An-124 và các trực thăng Mi-6, Mi-26.
Một hệ thống dù phản lực mang định danh PRSM-915 đã được phát triển để đảm bảo phương tiện hạ cánh an toàn.[9] Để sử dụng loại dù này, xe BMD trước tiên được xếp cố định lên một bệ pallet chuyên dụng trước khi cất cánh. Để tiến hành thả xích bệ, một chiếc Dù hãm sẽ được bung ra trước nhằm kéo cụm xe BMD ra khỏi máy bay vận tải Il-76. Sau khi ra khỏi lòng máy bay, một chiếc dù chính kích thước lớn duy nhất sẽ mở ra. Việc bung dù chính sẽ kích hoạt hệ thống bốn thanh treo dài thả xuống bên dưới bệ đỡ pallet.[10]
Ngay khi các thanh này chạm đất, hệ thống tên lửa hãm tốc (retrorocket) sẽ kích hỏa, làm giảm tốc độ rơi của chiếc BMD xuống còn khoảng từ 6 m/s đến 7 m/s, giúp phương tiện hạ cánh tương đối nhẹ nhàng.[10] Hệ thống này cho phép thả dù xe BMD tương đối an toàn cùng cả lái xe và pháo thủ bên trong. Hệ thống này bắt đầu đưa vào sử dụng từ năm 1975 cho dòng BMD-1, và luôn được áp dụng cho dòng BMD-2 về sau.
Khả năng lội nước
[sửa | sửa mã nguồn] | Phần này không có nguồn tham khảo nào. (March 2014) |
BMD-2 có khả năng lội nước toàn phần.[11] Nó có thể bơi sau khi bật hai bơm la giông chạy điện, dựng tấm chắn sóng cấu trúc hai phần giúp cải thiện độ ổn định và lượng giãn nước của phương tiện dưới nước đồng thời ngăn nước tràn vào mũi xe. Lái xe hoán đổi kính tiềm vọng sang loại kính tiềm vọng lội nước chuyên dụng cho phép lái xe có thể nhìn vượt qua tấm chắn sóng.
Lớp giáp bảo vệ
[sửa | sửa mã nguồn]Độ dày của lớp giáp nhôm là 7 mm trên tháp pháo, 15 mm ở mặt trước thân xe và 10 mm ở các phần còn lại của thân xe. Giáp mặt trước của thân xe gồm hai phần: phần trên và phần dưới. Phần giáp trên nghiêng góc 78° trong khi phần giáp dưới nghiêng góc 50°. Lớp giáp này có khả năng chống lại hỏa lực vũ khí bộ binh cỡ nhỏ và mảnh văng bom đạn.
Khoang chở quân
[sửa | sửa mã nguồn].jpg)
Thiết kế của xe được thực hiện nhằm cắt giảm tối đa trọng lượng cần thiết, và đánh đổi mức độ thoải mái của kíp lái.[12] Tương tự như dòng BMD-1, BMD-2 sở hữu không gian nội thất cực kỳ chật hẹp. Nó nhỏ hơn nhiều so với không gian trên các dòng xe IFV BMP-1 and BMP-2. Xe có thể chở theo năm binh sĩ bộ binh, bao gồm trưởng xe, xạ thủ súng máy mũi xe và ba binh sĩ ngồi ở phía sau tháp pháo.
Khoang này được trang bị các khối kính tiềm vọng quan sát ở hai bên hông và phía sau phương tiện. Xe có ba lỗ châu mai để bắn súng, gồm hai lỗ ở mỗi bên thân xe và một lỗ ở phía sau.[12]
Trang thiết bị
[sửa | sửa mã nguồn]BMD-2 được trang bị các thiết bị tương tự như BMD-1, ngoại trừ bộ đài vô tuyến R-123 được thay thế bằng bộ đài vô tuyến R-123M.
Lịch sử hoạt động
[sửa | sửa mã nguồn]BMD-2 chính thức đi vào biên chế trong lực lượng đổ bộ đường không Liên Xô vào năm 1985.
Chiến tranh Liên Xô–Afghanistan
[sửa | sửa mã nguồn]Dòng xe BMD-2 từng tham gia vào cuộc Chiến tranh Liên Xô–Afghanistan.
Lực lượng Ổn định tại Bosnia và Herzegovina
[sửa | sửa mã nguồn]Về sau, BMD-2 được các đơn vị đổ bộ đường không Nga thuộc lực lượng SFOR sử dụng, bao gồm cả lữ đoàn đổ bộ đường không Nga đồn trú tại Tojsici tham gia hỗ trợ Chiến dịch Joint Guard.
Chiến tranh Georgia–Nga
[sửa | sửa mã nguồn]BMD-2 được sử dụng bởi các đơn vị đổ bộ đường không Nga đồn trú tại Abkhazia. Các xe BMD-2 đã được Trung đoàn Không kích số 234 của Nga sử dụng trong cuộc Chiến tranh Georgia–Nga vào năm 2008, với một chiếc bị tổn thất trong lúc giao chiến.
Chiến tranh tại Donbas
[sửa | sửa mã nguồn].jpg)
Trong cuộc Chiến tranh Donbas, BMD-2 được sử dụng bởi các đơn vị thuộc Lực lượng Đổ bộ đường không Ukraine và lực lượng ly khai thuộc Novorossiya. Các xe BMD-2 của Lực lượng đổ bộ đường không Ukraine nằm trong số những phương tiện bọc thép đầu tiên bị phá hủy trong cuộc xung đột này. Ít nhất một chiếc BMD-2 được báo cáo là đã được lực lượng ly khai sử dụng trong thời gian họ bị bao vây tại thành phố Sloviansk,[13] và các xe BMD-2 khác của phe ly khai cũng được ghi nhận tham gia chiến đấu.
Cuộc xâm lược Ukraine của Nga
[sửa | sửa mã nguồn]Dòng xe BMD-2 đã được các lực lượng đổ bộ đường không Nga sử dụng trong Cuộc xâm lược Ukraine của Nga.[14] Sau khi các lực lượng Nga thất bại trong việc đánh chiếm Kyiv, nhà báo người Anh Mark Urban nhận định rằng BMD-2 cùng các "phương tiện bọc thép khác được thiết kế đủ nhẹ để vận chuyển trên máy bay không đem lại khả năng bảo vệ tốt trước hỏa lực của đối phương."[14] Tính đến ngày 5 tháng 11 năm 2025, trang web tình báo nguồn mở Oryx đã xác nhận qua hình ảnh về tổn thất của 410 chiếc BMD-2 của Nga (319 chiếc bị phá hủy, 7 chiếc bị hư hại, 29 chiếc bị bỏ lại và 55 chiếc bị tịch thu).[15]
Các biến thể
[sửa | sửa mã nguồn]
- BMD-2 (Ob'yekt 916) – Mẫu cơ sở.
- BMD-2K (K viết tắt của komandirskaya – chỉ huy) – Biến thể chỉ huy được trang bị thêm các ăng-ten.
- BMD-2K-AU – Bản hiện đại hóa của BMD-2K, được trang bị hệ thống chỉ huy và thông tin liên lạc mới.[16]
- BMD-2M – Bản hiện đại hóa của BMD-2, với tháp pháo nguyên bản được thay thế bằng mô-đun chiến đấu Bereg. Vũ khí chính tương tự như dòng BMD-2 chưa nâng cấp, gồm một pháo 2A42 với 300 viên đạn và một súng máy PKTM. Tuy nhiên, hệ thống tên lửa nguyên bản được thay thế bằng hai bệ phóng cho tên lửa 9M133 Kornet. Xe được lắp đặt một hệ thống điều khiển hỏa lực mới, tích hợp kính ngắm mới bao gồm kênh nhiệt, một thiết bị đo xa laser, một máy tính đạn đạo mới kết nối với cảm biến khí tượng cùng tính năng tự động bám bắt mục tiêu, và một bộ ổn định mới. Một bộ đài vô tuyến mới cũng được lắp đặt, đồng thời bổ sung thêm ba ống phóng lựu đạn khói.[16]
Các bên vận hành
[sửa | sửa mã nguồn]
Các bên vận hành hiện tại
[sửa | sửa mã nguồn]
Các bên vận hành trước đây
[sửa | sửa mã nguồn]
Liên Xô – Chuyển giao lại cho các quốc gia kế thừa.
Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]
- 1 2 3 "BMD-2". Pancerni.net (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2011.
- ↑ "BMD-2 Airborne Fighting Vehicle Specifications". GlobalSecurity.org (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2011.
- ↑ "BMD-2 Airborne Infantry Fighting Vehicle". Federation of American Scientists (FAS) (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2011.
- ↑ "BMD-2". Pancerni.net (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2011.
- ↑ "BMD-2 (Page 2)". Pancerni.net (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2011.
- ↑ "TRANG THIẾT BỊ VÀ VŨ KHÍ LỰC LƯỢNG LỤC QUÂN (mục lục)" (PDF). ngày 27 tháng 1 năm 2005. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 3 tháng 11 năm 2006.
- ↑ John Pike. "Xe chiến đấu bộ binh đổ bộ đường không BMD-1". Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2014.
- 1 2 3 4 "[Dossier] Le BMD-4M: le renouveau des blindés aéroportés". Red Samovar. ngày 21 tháng 9 năm 2017.
- ↑ Test of PRSM-925 parachute with retrorocket (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2014 – qua YouTube.
- 1 2 Parachutes with retro rockets (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2014 – qua YouTube.
- ↑ "BMD-2". nuou.org.ua. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2025.
- 1 2 Maksim Sayenko. "Bronya »krylyatoy pyekhoty«" (Armour of "Winged infantry"). Tekhnika i Vooruzhenie no.08/2006, p. 28–32 (bằng tiếng Nga). Retrieved 4 March 2014.
- ↑ "Стрєлков: "Ополченці" вбиватимуть українських військових, якщо ті надалі виконуватимуть свои обов'язки". Укрінформ (bằng tiếng Ukraina). ngày 26 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2026.
- 1 2 "The heavy losses of an elite Russian regiment in Ukraine". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 2 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2022.
- ↑ "Attack on Europe: Documenting Russian Equipment Losses During the 2022 Russian Invasion of Ukraine". Oryxspioenkop. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2025.
- 1 2 "[Actu] La modernisation de masse des BMD-2". Red Samovar. ngày 14 tháng 1 năm 2019.
- ↑ "BMD-2". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2014.
- ↑ "ЦАМТО / / ВДВ получили партию БМД-2 и БТР-РД".
- ↑ "ЦАМТО / / ВДВ получили вторую за неделю партию БМД-2 и БТР-Д после капремонта".
