Wikipedia:Houptsyte (Badisch)

Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia!
Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.

Artikel finde

Artikel no Kategorie:
Alli Kategorie • Brüüchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatür • Müsik • Natür • Person • Bolitik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

Themeportal: Regionali Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Friburg Liechtestei Schwiiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Tächnik Wisseschaft

Sunschtigs: Artikelindex vu A bis Z • Bsundersch glungeni Artikel • Läsigi Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vu Artikel • Ufnahme vu Dialäktwerter • E Fabel in verschideni Dialäkt ibersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Diernämme • Alemannischi Pflanzenämme

Di Alemannisch Wikipedia

Di alemannisch Wikipedia isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.

Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!

Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

D Inhalt vu dr Wikipedia derfe frej kopiert un verbreitet wäre.

Bis jetz het s bi dr alemannische Wikipedia 31.813 Artikel.

Artikel vu dr Wuche: Waldhorn

S Waldhorn isch è Blèchblősinschtrumènt, wo us ènèm chraisförmig gwundèner Roor bschtòt. Charakteristisch für s Waldhorn isch s Drichtermundschtüggle un è ängi un stark konischi Mensur, wo mit ènèm witt uuslaufendem Schallbecher (au Stürzi odder Schalldrichter dauft) mit èm Durchmesser vo öppè 30 cm uffhört.

D Spillhaltig isch üblicherwyys linksgriffig, mit dè rächtè Hand im Schallbecher un dè linkè Hand a dè Ventile. Wittèri Bezeichnigè sin i dè Orcheschterliteradur corno un (früèner) Waldhorn.

2020 isch s Hornspiel in Verbindung mit Gesang, Atemkontrolle, Vibrato, Ortsresonanz und Geselligkeit vo dè UNESCO für mèngi Staatè i diè Lischtè vum immaterièllè Kulturärbi vo dè Menschheit uffgnõ worrè. (…dr ganz Artikel läse)

Friäjeri Artikel vu dr Wuche:

Hesch gwisst ...

... dass dur d Gymnaestrada 1982 z Züri d Basis für dr international Rhönrad-Sport gleit worde isch?
... dass sich d Luzerner Neuste Nachrichten im 20. johrhundert zu dä gröschte ond für vili au innovativschte ziitig vo dä Zentralschwiiz entwicklet hät?
... dass de Leo Jutz mit em Vorarlbèèrgische Wöörterbuech und zwäi Büecher über di alemanische Mundaarte Grundlaagenaarbet für di alemanisch Dialäktology gläischtet hät?
... ass d Kantarama Gahigiri us em Matriaal fir s Brojäkt Postcards from the Future vum Locarno Feschtiwäl de Chuurzfilm Terra Mater – Motherland entwicklet het?
... dass d Sammlig vum Karl Friedrich Ehret s Fundamänt vum hitige Heimetmuseum Leffinge bildet het?
... dass 1664 di Burgschaft Vischp ufum Gräfibiel d Schitzulöiba gibüwwu het, wa bis hitu nu steit?

Alemannischi Nochrichte:

22. Septämber 2026:
Statt Hof zu halten, saß er lieber im Wirtshaus (FAZ)
Johann Peter Hebel gründete in Lörrach einen Geheimbund - hatte der Schriftsteller eine dunkle Seite? (Badische Zeitung)
Eine Biografie zum 200. Todestag des Dichters Johann Peter Hebel (SWR)
»Die Muse besucht mich nur« (Junge Welt)
21. Septämber 2026:
Erleben Sie Johann Peter Hebel zum 200. Todestag in Texten und Videos (Badische Zeitung)
Ein Vortrag zeigt die Bedeutung Emmendingens für Johann Peter Hebel (Badische Zeitung)
Hebels unruhiger Geist (Stuttgarter Zeitung)
Johann Peter Hebel – Mord und Totschlag, darunter aber Geduld, Klugheit und Menschlichkeit (Frankfurter Rundschau)
Neues Hebel-Buch: Mit Humor in die Vergangenheit (Mannheimer Morgen)
Ein Klassiker mit News-Wert (Die Tagespost)

Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

29. Septämber

Sigges

0855: Dr remisch-dytsch Chaiser Lothar I. stirbt.
1856: D Bahnstrecki Bade–Brugg, e Verlengerig vu dr bishärige Züri-Bade-Strecki vu dr „Spanisch-Brötli-Bahn“, wird ufgmacht.
1860: Im Zug vum Risorgimento kapituliere z Ancona di letschte Druppe vum Chilchestaat unter em franzesische General Louis Juchault de Lamoricière vo dr sardinische Strytchreft vum Chenig Viktor Emanuel II..
1867: Dr dytsch Bolitker Walther Rathenau (Bild) chunnt uf d Wält.