Edukira joan

Couiza

Couiza
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiLimouxeko barrutia
Kantonamenducanton of Couiza
Izen ofizialaCouiza
Posta kodea11190
Geografia
Koordenatuak42°56′34″N 2°15′22″E / 42.9428°N 2.2561°E / 42.9428; 2.2561
Mapa
Azalera6,77 km²
Altitudea218 m, 563 m eta 350 m
MugakideakCoustaussa, Espéraza, Luc-sur-Aude, Montazels, Rennes-le-Château eta Rennes-les-Bains
Demografia
Biztanleria1.132 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 615 (%54,7) (%45,3) 510 alt_right
Dentsitatea167 bizt/km²
mairie-couiza.com

Couiza ( frantsesez eta ofizialki: Couiza) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.132 biztanle zituen 6,77 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Coustaussa, Espéraza, Luc-sur-Aude, Montazels, Rennes-le-Château eta Rennes-les-Bains.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 0,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 813 mm-koa da, urtarrilean 10 euri-egun eta uztailean 4,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Granès udalerrian dago, 3,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 724,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2024ko uztailaren 30an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea4006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 510 gizon, 615 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.98
 
95+
 
2.44
0.98
 
90-94
 
4.88
1.96
 
85-89
 
9.76
5.88
 
80-84
 
3.25
9.80
 
75-79
 
7.32
10.78
 
70-74
 
6.50
8.82
 
65-69
 
8.94
1.96
 
60-64
 
4.88
5.88
 
55-59
 
4.88
11.76
 
50-54
 
8.13
4.90
 
45-49
 
7.32
2.94
 
40-44
 
3.25
4.90
 
35-39
 
4.07
2.94
 
30-34
 
4.88
2.94
 
25-29
 
2.44
0.98
 
20-24
 
0.00
9.80
 
15-19
 
2.44
0.98
 
10-14
 
8.13
3.92
 
5-9
 
4.88
6.86
 
0-4
 
1.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Couiza udalerrian 1.023 biztanle zeuden eta 503 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.023biztanle
503elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
306familia
Udalerria
% 20
% 32
% 9
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 306 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (161). Guraso bakarreko 45 familietatik 40etan ama zen guraso bakarra. 181 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 25k bi, eta 30k hiru edo gehiago.[8]

161
100
45
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean181
Seme-alaba bat70
Bi seme-alaba25
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 966 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 25,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,4). 80 urte edo gehiagoko 200 biztanleetatik 124 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 76 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 16
40-54% 14
55-64% 26
65-79% 26
80 +% 25
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 57
40-54% 65
55-64% 57
65-79% 61
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,0 izatezko bikotean eta % 4,6 PACS bidez lotuta). % 23,5 ezkongabeak ziren, % 15,4 alargunak eta % 8,6 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 38,9
Ezkongabea% 23,5
Alarguna% 15,4
Izatezko bikotean% 9,0
Dibortziatuta% 8,6
PACS bidez lotuta% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 48,1), eskulangileak (% 15,9), erdi-mailako lanbideak (% 9,9), enplegatuak (% 9,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 48,1) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).[8]

Udalerria
% 10
% 10
% 16
% 48
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 668 etxebizitza zeuden. Horietatik 510 egoitza nagusi ziren, 72 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 86 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (589), eta apartamentuak gutxi ziren (78). Egoitza nagusietatik 311 beren jabearen bizilekuak ziren, 183 alokairuan zeuden, 70 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[9]

668etxebizitza
510egoitza nagusi
589etxe
78apartamentu

Etxebizitza multzoa

510
72
86
Egoitza nagusia (510)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (72)Hutsik (86)

Etxe mota

589
78
Etxea (589)Apartamentua (78)

Jabetza egoera

311
183
70
Jabeak (311)Alokairuan (183)HLM (70)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (176).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik100
1919-194540
1946-1970126
1971-1990176
1991-200529
2006-202038

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (270). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (214 etxebizitzatan). 300 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 265 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 173tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela17
3 gela56
4 gela166
5 gela edo gehiago270

Berogailu mota

182
214
88
Gas sarea (182)Fuel-olioa (23)Elektrizitatea (214)Gas botila (3)Bestelakoak (88)

Aparkalekua eta ibilgailuak

300aparkalekua
265ibilgailu 1
173ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 528 biztanleetatik 364 aktibo ziren (% 68,9), horietako 303 lanean (% 57,4) eta 61 langabezian (aktiboen % 16,8).

52815-64 urteko biztanle
% 68,9aktibo
% 57,4lanean
% 16,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,4
25-54 urte% 89,1
55-64 urte% 45,7
Gizonak% 70,7
Emakumeak% 67,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,4
BEPC, brebeta% 20,7
CAP-BEP% 15,7
Batxilergoa% 17,0
Goi-mailako +2% 9,6
Goi-mailako +3/4% 14,3
Goi-mailako +5% 11,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

164 ez-aktibotik 44 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,8), 51 erretiraturik zeuden (% 31,1) eta 69 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 31
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 31
% 26
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 461 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 303 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

461enplegu udalerrian
% 77,9soldatapeko
% 21,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.120 eurokoa zen.

21.120 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.060 €
  1. Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Granès », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.