Gamere-Zihiga
| Gamere-Zihiga | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Gamere herria. | |||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Herrialdea | |||||||||||
| Lurraldea | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | |||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Elkargoa | Euskal Hirigune Elkargoa | ||||||||||
| Barrutia | Oloroe-Donamaria | ||||||||||
| Kantonamendua | Euskal Mendialdea | ||||||||||
| Izen ofiziala | Camou-Cihigue | ||||||||||
| Auzapeza | Jean-Baptiste Ager (2008-2014) | ||||||||||
| Posta kodea | 64470 | ||||||||||
| INSEE kodea | 64162 | ||||||||||
| Herritarra | gamerear-zihigar | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°06′58″N 0°54′22″W / 43.1161°N 0.9061°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 10.08 | ||||||||||
| Garaiera | 208 - 1.009 | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 101 (2018: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 10,62 biztanle/km² | ||||||||||
| Zahartzea[1] | % 16,16 | ||||||||||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 34,41 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera[1] | % 87,3 (2011) | ||||||||||
| Desberdintasuna[1] | % 9,29 (2011) | ||||||||||
| Langabezia[1] | % 0 (2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak | % 65,79 (2010) | ||||||||||
| Erabilera | % 34,72 (2011) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Sorrera | 1836. urtea | ||||||||||
Gamere-Zihiga ([gameɾe s̻ihiɣa] edo [game.e s̻ihiɣa] Zubereraz; Gamere-Zihiga [gameɾe s̻iɣa] Nafarreraz) Zuberoako udalerria da, Basabürüako Ibarresküinean kokaturik dagoena.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ingurune naturala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Uhaitzandi ibaira isurtzen diren hainbat erreka igarotzen dira udalerritik. Hainbat kobazulo aurki daitezke udalerriko lurretan, famatuena monumentu historiko izendaturik dagoen Etxeberriko karbia delarik. XIX. mendearen bukaeran, udalerriko lurren zati handi bat Arbailetako basoak hartzen zuen. Oxibar kobazuloa ere aipatzeko modukoa da.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ozaze-Zühara iparraldean.
- Altzürükü ipar-mendebaldean
- Aloze-Ziboze-Onizegaine ekialdean
- Altzai-Altzabeheti-Zunharreta hegoaldean
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 13,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1536 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ligi-Atherei udalerrian dago, 7,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1528,1 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 1989ko uztailaren 20an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][6].
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1836. urtean Gamere eta Zihiga herriak batu egin ziren udalerri bakar bat osatzeko.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 60 gizon, 49 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Camou-Cihigue udalerrian 107 biztanle zeuden eta 44 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 15 kide bakarrekoak ziren, 15 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 5 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]
Udalerrian 34 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (15). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 19 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 51 etxebizitza zeuden. Horietatik 44 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (47), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 33 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (27). 29 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 34 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 14 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 28tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 72 biztanleetatik 57 aktibo ziren (% 79,2), horietako 56 lanean (% 77,8) eta 1 langabezian (aktiboen % 1,8).
15 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 6,7), 12 erretiraturik zeuden (% 80,0) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 13,3).
Ez-aktiboak
Udalerrian 22 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 56 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007ko pastorala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an (uztailak 29 eta abuztuak 5), Gamere-Zihigak Eñaut Elizagarairi buruzko pastorala prestatu zuen. Eñaut Elizagarai Frantziako Louis XIV.aren errege-armadaren jenerala izan zen, Armendaritzen jaioa
Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gamere-Zihigan[13] Basabürüako hizkera[14] erabiltzen da, zuberotarraren aldaera.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Laminen ziloak, Eiezkia etxetik hurbil dagoen hiru zulotako multzoa da, bertatik 34 °C-tara ur gazia ateratzen delarik. Ur honek propietate sendagarriak omen ditu.
- Etxeberriko karbia, goi paleolitoko irudiak dituen kobazuloa da. Monumentu historiko dago izendaturik 1952. urteaz geroztik.
- Gamereko Done Petri elizak jatorria Erdi Aroan jatorria duen arren XIX. eta XX. mendeetan zehar zenbait konponketa eta berriztapen izan ditu.
- Zihigako eliza ere Erdi Arokoa da eta 1828. urtean berriztatu zen.
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zihigako ikuspegia.
- Zihigako eliza.
- 2007ko pastorala Gamere-Zihigan.
- Gamere.
Gamerear eta zihigar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Kadet Otsibar (1880 - 1968) idazle eta misiolaria Gameren jaioa da.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
- ↑ INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Licq-Atherey », fiche climatologique. .
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ «Etchebarne, Jüje - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-09).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2019-01-09).
- ↑ «Gamere-Zihiga - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).
- ↑ «Basabürüa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-22).

