صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۷۷٬۵۵۷ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

تاکدا شینگن (۱۵۲۱–۱۵۷۳) نوزدهمین رهبر خاندان کای گنجی و شانزدهمین رهبر خاندان تاکدا در ولایت کای در قرن شانزدهم ژاپن و در اواخر دوره جنگ‌های داخلی موسوم به سنگوکو بود. شینگن به‌عنوان فرماندار ولایت کای نیز خدمت می‌کرد. ولایت کای در دوران پدر او، تاکدا نوبوتورا، به اتحاد داخلی دست پیدا کرد و شینگن پس از به ارث بردن رهبری این خاندان، حمله به ولایت همسایه، یعنی ولایت شینانو را آغاز کرد و سرانجام پس از ۱۰ سال نبرد توانست آن‌جا را به قلمروی خود الحاق کند. در این سال‌ها، نبردهای پنج‌گانه کاواناکاجیما که با اوئه‌سوگی کنشین در شمال ولایت شینانو رخ داد، شهرت بسیار دارند. شینگن خود را وقف مدیریت قلمرویش کرد و تصویب قوانین برای ولایت کای و ساخت «خاکریز شینگن» برای کنترل سیل در این راستا بودند. همسر پسر ارشد شینگِن، تاکدا یوشینوبو، از خاندان ایماگاوا بود و از آنجا که شینگن شروع به برنامه‌ریزی برای حمله به سوروگا سرزمین خاندان ایماگاوا کرده بود، شینوبو که علیه پدرش شورش کرده بود پس از دستگیری مجبور به خودکشی شد. پس از غلبه بر خاندان ایماگاوا، شینگِن نقشه پیشروی به پایتخت آن زمان کیوتو را در سر داشت. برای این حمله نخست لازم بود از قلمروی توکوگاوا ایه‌یاسو بگذرد. او ایه‌یاسو را در نبرد میکاتاگاهارا شکست داد و وارد قلمروی او ولایت میکاوا شد، اما پس از پیروزی در این نبرد به علت بیماری درگذشت و نیروهایش مجبور به عقب‌نشینی شدند. آکیرا کوروساوا در فیلم کاگه‌موشا حوادث پیرامون پنهان نگه داشتن مرگ او را به تصویر کشیده است. پس از او پسرش تاکدا کاتسویوری که نسبت به پدرش از توانایی‌هایی کمتری برخوردار بود، به ریاست خاندان رسید.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

…وابستگان محمدعلی‌شاه قاجار در عکاس‌خانهٔ آنتوان سوریوگین، عکاس روس در ایرانِ عصر قاجار و پهلوی، بمب گذاشتند و حدود ۵ هزار نگاتیو شیشه‌ای او نابود شد؟ (در تصویر)
… در شاهنامه فردوسی آمده است که کی‌کاووس، پادشاه اساطیری ایران، چهار پرنده به دور تخت خویش بست تا بتواند پرواز کند؟
… قلم وزیرمتن که پیام‌رسان تلگرام نیز از آن استفاده می کند و در سال ۲۰۲۲ به قلم‌های گوگل افزوده شد توسط صابر راستی‌کردار طراحی شده است؟
… تیمورتاش چوپانی به کمک پدرش به امارت آناتولی رسید، ولی شورش به پا کرده و ادعا نمود مهدی و صاحب الزمان است؛ با این حال پس از سرکوب شورش، در امارتش ابقا شد؟
… درآمد اصلی‌ آدولف هیتلر تنها از فروش کتاب نبرد من بود و او تمام حقوقش از حکومت را به صندوق حمایت از کارگران آسیب‌دیده اهدا می‌کرد؟
… در سده‌های ۱۸ تا ۱۹ میلادی به منطقه امارات متحده عربی و شمال عمان ساحل دزدان گفته می‌شد که پس از پیروزی ارتش راج بریتانیا بر دزدان دریایی و امضای قرارداد صلح، نام این منطقه به ساحل آشتی تغییر یافت؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۷ خرداد ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۷۷٬۵۵۷ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

نیکول پاشینیان

دیوید هاکنی هنرمند انگلیسی، در ۸۸ سالگی درگذشت.
حزب پیمان مدنی به رهبری نیکول پاشینیان (در تصویر) نخست وزیر فعلی، در انتخابات پارلمانی ارمنستان پیروز شد.
پاپ لئون چهاردهم اولین بخشنامه کلیسایی خود با عنوان انسانیت باشکوه را منتشر کرد که در آن نگرانی‌هایی در مورد هوش مصنوعی ابراز شده است.
در فوتبال، آرسنال، قهرمان لیگ برتر شد.
در عراق، علی الزیدی جانشین محمد شیاع السودانی به عنوان نخست‌وزیر شد.
شیوع هانتاویروس در کشتی کروز ام‌وی هوندیوس باعث شد اکثر مسافران باقی‌مانده در کشتی قرنطینه شوند.

یادبودها

امروز: چهارشنبه، ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۱ محرّم ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۶۱ قمری - ورود کاروان حسین بن علی به سرزمین کربلا.
۶۱ قمری - روبرویی حسین بن علی با حر بن یزید ریاحی در قصر بنی‌مقاتل.

۱۸۸۵ - مجسمه آزادی، هدیهٔ فرانسه به آمریکا، با کشتی وارد نیویورک شد.
۱۹۲۸ - امیلیا ارهارت پس از ۲۰ ساعت و ۴۰ دقیقه پرواز به عنوان اولین زن در تاریخ جهان عرض اقیانوس اطلس را با هواپیما پیمود.
۱۹۳۹ - گیوتین برای آخرین بار برای اعدام در ملأ عام در فرانسه استفاده شد.
۱۹۴۵ - نخستین عمل پیوند کلیه درشهر شیکاگو آمریکا انجام گرفت و به تدریج عمومیت یافت.
۱۹۷۱ - دولت آمریکا جزیرهٔ اوکیناوای ژاپن را که در ۱۹۴۵ اشغال نظامی کرده بود به این کشور تحویل داد، به این شرط که پایگاه نظامی خود را در آنجا حفظ کند.
۲۰۰۹ - راهپیمایی و تظاهرات گسترده مردم در اعتراض به نتیجه انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری از میدان هفت تیر تا میدان ولی‌عصر.

زادروزها

۱۲۳۹ - زادروز ادوارد یکم پادشاه انگلستان
۱۶۸۲ - زادروز کارل دوازدهم پادشاه امپراتوری سوئد از ۱۶۹۷ تا ۱۷۱۸ میلادی
۱۸۸۲ - زادروز ایگور استراوینسکی آهنگساز روس
۱۸۹۸ - زادروز موریس اشر نقاش و گرافیست هلندی
۱۹۴۲ - زادروز محمد البرادعی سیاستمدار مصری، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بین سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۹
۱۹۸۰ - زادروز ونوس ویلیامز تنیس‌باز آمریکایی

درگذشت‌ها

۱۰۲۵ - درگذشت بولسلاو اول دوک لهستان در ۹۹۲–۱۰۲۵ و پادشاه لهستان از ۱۹ آوریل ۱۰۲۵ میلادی تا زمان مرگش
۱۶۳۱ - درگذشت ممتاز محل همسر ایرانی شاه جهان از پادشاهان گورکانی هند
۱۶۹۶ - درگذشت ژان سوم سوبیسکی پادشاه مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی
۱۹۴۰ - درگذشت آرتور هاردن زیست‌شیمیدان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۲۹
۱۹۹۶ - درگذشت توماس کوهن فیلسوف و فیزیکدان آمریکایی
۲۰۱۳ - درگذشت جلیل شهناز (در تصویر) موسیقی‌دان و نوازندۀ تار و سه تار اهل ایران

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای ژوئن – یادبودهای بیشتر…