Créteil
Créteil | |
|---|---|
 Tasik Créteil; dewan bandar raya terletak di kanan, bangunan prefektur di tengah, manakala Les Choux dan kompleks mahkamah terletak di kiri | |
.svg) Jata | |
 Peta interaktif bagi Créteil | |
| Koordinat: 48°47′28″U 2°27′46″T / 48.79111°U 2.46278°T | |
| Negara | Perancis |
| Wilayah | Île-de-France |
| Jabatan | Val-de-Marne |
| Arondisemen | Créteil |
| Metropolis | Métropole du Grand Paris |
| Badan awam wilayah | Grand Paris Sud Est Avenir |
| Kerajaan | |
| • Datuk bandar | Laurent Cathala[1] |
| • Penggal | 2026–2032 |
| Keluasan | |
• Jumlah | 11.46 km2 (4.42 batu persegi) |
| Highest elevation | 74 m (243 ft) |
| Lowest elevation | 31 m (102 ft) |
| Penduduk (2023)[2] | |
• Jumlah | 93,397 |
| • Kepadatan | 8,149.8/km2 (21,108/batu persegi) |
| Zon waktu | UTC+1 (CET) |
| • Musim panas (WMP) | UTC+2 (CEST) |
| Poskod | 94000 |
| Kod INSEE | 94028 |
| Nama penduduk | Cristolien (lelaki), Cristolienne (perempuan) |
| Tapak sesawang | www |
Créteil (Sebutan bahasa Perancis: [kʁe.tɛj]) ialah sebuah komun di pinggir bandar tenggara Paris, dalam wilayah Île-de-France, Perancis. Komun ini merupakan ibu pejabat jabatan Val-de-Marne dan arondisemen Créteil.[3] Penduduk perbandaran rasminya berjumlah 93,397 orang pada 2023.[2]
Bentuk bandar Créteil menggabungkan pusat petempatan lama di sekitar Gereja Saint-Christophe, kawasan perumahan pascaperang seperti Mont-Mesly, serta pembangunan Nouveau Créteil yang dibina di sekitar tasik buatan dan kompleks pentadbiran jabatan. Dalam geografi statistik INSEE, komun ini tergolong dalam unit bandar Paris dan kawasan tarikan Paris. Kedua-dua kawasan statistik tersebut meliputi wilayah yang jauh lebih luas dan tidak boleh disamakan dengan komun Créteil.[4]
Créteil mengekalkan ciri petempatan pertanian sehingga separuh pertama abad ke-20, sebelum mengalami pertumbuhan penduduk dan pembangunan perumahan yang pesat selepas Perang Dunia Kedua. Pemilihannya sebagai ibu pejabat Val-de-Marne mendorong pembinaan bangunan pentadbiran, institusi pendidikan tinggi, hospital dan kemudahan kebudayaan pada dekad-dekad berikutnya.[5] Pada masa kini, ekonominya didominasi oleh pentadbiran awam, pendidikan, kesihatan, perdagangan dan perkhidmatan.[6]
Geografi
[sunting | sunting sumber]Lokasi dan bentuk muka bumi
[sunting | sunting sumber]Créteil terletak kira-kira 12 kilometer di tenggara pusat Paris dan tujuh kilometer dari jalan lingkar Paris. Komun yang berkeluasan 11.46 kilometer persegi ini terletak di antara lembah Seine di sebelah barat dengan lembah Marne di sebelah timur.[7]
Bentuk muka buminya secara keseluruhannya landai. Kawasan paling rendah terletak pada ketinggian sekitar 31 meter, manakala tanah tinggi Mont-Mesly mencapai kira-kira 74 meter. Sungai Marne mengalir berhampiran sempadan timur komun dan merupakan unsur utama dalam sistem hidrografi tempatan.
Perancangan bandar, alam sekitar dan risiko
[sunting | sunting sumber]Struktur bandar Créteil terbentuk dalam beberapa peringkat yang berbeza. Pusat lamanya berkembang di sekitar Gereja Saint-Christophe dan jalan-jalan petempatan terdahulu. Kawasan Mont-Mesly pula dibangunkan sebagai kawasan perumahan besar-besaran selepas Perang Dunia Kedua. Pada 1961, sebahagian besar kawasan barat komun ditetapkan sebagai zon pembangunan keutamaan bagi projek Nouveau Créteil.[5]
.jpg)
Pembangunan tersebut dilaksanakan di bekas kawasan kuari dan pengambilan pasir. Ia merangkumi perumahan, bangunan prefektur, kompleks mahkamah, pejabat kerajaan, kemudahan pendidikan dan pusat perdagangan yang dirancang sebagai sebuah pusat bandar baharu. Tasik Créteil menjadi unsur utama landskap pembangunan ini. Kawasan rekreasi serantau di sekelilingnya meliputi kira-kira 60 hektar, termasuk tasik buatan seluas sekitar 40 hektar.[8]
Risiko alam sekitar utama yang dikenal pasti di Créteil termasuk banjir akibat limpahan Sungai Seine dan Marne, limpahan air permukaan di kawasan bandar, serta pergerakan tanah yang berkaitan dengan bekas kuari batu kapur dan gipsum. Komun ini turut terdedah kepada pengecutan dan pengembangan tanah liat serta risiko yang berkaitan dengan pengangkutan bahan berbahaya.[9]
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Kewujudan Gereja Saint-Christophe, yang sebahagiannya berasal dari abad ke-12 dan ke-13, menunjukkan perkembangan sebuah pusat petempatan di Créteil sekurang-kurangnya sejak Zaman Pertengahan.[10] Pertanian, tanaman anggur, hortikultur dan kegiatan yang berkaitan dengan tanah lembah kekal penting dalam kehidupan ekonomi tempatan selama beberapa abad. Walaupun kedudukannya berhampiran Paris, Créteil masih mempunyai ciri separa desa sehingga separuh pertama abad ke-20.[11]
Pertumbuhan kawasan metropolitan Paris selepas Perang Dunia Kedua mengubah keadaan tersebut. Pembangunan kawasan perumahan Mont-Mesly pada dekad 1950-an menandai permulaan pembandaran berskala besar. Pada 1961, sebuah zon pembangunan keutamaan diwujudkan di bahagian barat komun bagi menampung pembinaan perumahan dan kemudahan bandar baharu.[5]
Penyusunan semula pentadbiran kawasan Paris melalui undang-undang 10 Julai 1964 membawa kepada pembentukan jabatan Val-de-Marne, yang mula berfungsi pada 1 Januari 1968. Créteil dipilih sebagai ibu pejabat jabatan baharu itu. Keputusan tersebut mempercepat pembangunan Nouveau Créteil dan pembinaan sebuah pusat pentadbiran yang merangkumi bangunan prefektur, arkib jabatan dan kompleks mahkamah.[5]
Pada dekad 1970-an, pembukaan kampus Universiti Paris-Est Créteil, Maison des arts et de la culture serta institusi awam lain mengukuhkan peranan Créteil sebagai pusat pentadbiran, pendidikan dan kebudayaan di tenggara kawasan metropolitan Paris. Pembukaan sambungan Metro Paris ke Créteil turut menghubungkan pusat bandar baharu ini dengan lebih rapat kepada rangkaian pengangkutan ibu negara.
Politik dan pentadbiran
[sunting | sunting sumber]Kedudukan pentadbiran dan kerjasama antara komun
[sunting | sunting sumber]Créteil ialah ibu pejabat jabatan Val-de-Marne dan arondisemen Créteil. Kod rasminya dalam Kod Geografi Rasmi INSEE ialah 94028, manakala poskodnya ialah 94000.[3][4]
Bagi pilihan raya jabatan, wilayah komun ini dibahagikan antara kanton Créteil-1 dan Créteil-2. Kanton-kanton tersebut berfungsi terutamanya sebagai kawasan pilihan raya untuk memilih ahli majlis jabatan dan bukan sebagai peringkat pentadbiran wilayah yang setara dengan komun, arondisemen atau jabatan.[3]
Créteil merupakan anggota Métropole du Grand Paris. Pada peringkat wilayah tempatan dalam metropolis tersebut, komun ini menjadi sebahagian daripada badan awam wilayah Grand Paris Sud Est Avenir, yang menghimpunkan beberapa komun di tenggara Val-de-Marne.[4]
Pentadbiran perbandaran
[sunting | sunting sumber]Pentadbiran komun dikendalikan oleh datuk bandar dan majlis perbandaran yang mempunyai 53 orang ahli. Laurent Cathala dipilih semula sebagai datuk bandar pada 29 Mac 2026 untuk penggal 2026 hingga 2032.[1]
Dalam pusingan kedua pilihan raya perbandaran pada 22 Mac 2026, senarai Bien Ensemble yang diketuai Cathala memperoleh 9,789 undi, bersamaan 50.65% undi sah, serta memenangi 40 daripada 53 kerusi majlis perbandaran. Kadar tidak mengundi ialah 58.20%.[12]
Penduduk
[sunting | sunting sumber]Créteil mengalami pertumbuhan penduduk yang sangat pesat pada separuh kedua abad ke-20. Bilangan penduduk meningkat daripada 49,197 orang pada 1968 kepada 82,088 orang pada 1990, selaras dengan pembinaan kawasan perumahan baharu dan pengukuhan fungsi pentadbirannya. Pertumbuhan hampir terhenti pada dekad 1990-an sebelum disusuli peningkatan yang lebih sederhana sejak awal abad ke-21.
Populasi perbandaran rasmi bagi 2023 ialah 93,397 orang. Angka ini merujuk khusus kepada komun Créteil dan tidak merangkumi keseluruhan unit bandar atau kawasan tarikan Paris.[2]
| Tahun | Penduduk |
|---|---|
| 1968 | 49,197 |
| 1975 | 59,023 |
| 1982 | 71,693 |
| 1990 | 82,088 |
| 1999 | 82,154 |
| 2007 | 89,410 |
| 2012 | 89,845 |
| 2017 | 90,605 |
| 2023 | 93,397 |
Ekonomi
[sunting | sunting sumber]Ekonomi Créteil didominasi oleh sektor perkhidmatan, sejajar dengan kedudukannya sebagai pusat pentadbiran jabatan, pusat pendidikan tinggi dan pusat perubatan. Pada 2023, INSEE merekodkan 60,334 pekerjaan yang terletak dalam komun. Daripada jumlah tersebut, 28,584 pekerjaan atau 47.4% berada dalam pentadbiran awam, pendidikan, kesihatan dan kebajikan sosial. Sebanyak 25,955 pekerjaan atau 43.0% pula berada dalam perdagangan, pengangkutan dan pelbagai perkhidmatan.[6] Angka ini merujuk kepada pekerjaan yang terletak di Créteil dan bukan hanya kepada penduduk komun yang bekerja.
Institusi awam utama termasuk pentadbiran jabatan Val-de-Marne, Universiti Paris-Est Créteil, rektorat Akademi Créteil dan hospital universiti Henri-Mondor. Perdagangan tertumpu khususnya di sekitar pusat bandar baharu dan pusat beli-belah Créteil Soleil.[13]
Kemudahan awam
[sunting | sunting sumber]Pendidikan tinggi dan pentadbiran pendidikan
[sunting | sunting sumber]Créteil ialah pusat Akademi Créteil, salah sebuah kawasan pentadbiran pendidikan kebangsaan Perancis. Rektorat akademi tersebut berkedudukan di dalam komun.[14]
Universiti Paris-Est Créteil merupakan sebuah universiti awam pelbagai bidang yang diasaskan pada 1970. Walaupun universiti itu mempunyai beberapa kampus di Île-de-France, kampus bersejarah dan ibu pejabat utamanya terletak di Créteil. Bidang pengajarannya merangkumi antaranya undang-undang, ekonomi, sains, kemanusiaan, pendidikan dan perubatan.[15]
Kesihatan
[sunting | sunting sumber]Hospital Henri-Mondor ialah sebuah hospital universiti Assistance publique – Hôpitaux de Paris yang terletak di Créteil. Hospital ini menjalankan rawatan perubatan dan pembedahan khusus, rawatan kecemasan, penyelidikan serta latihan perubatan dengan kerjasama Universiti Paris-Est Créteil.[16]
Pengangkutan
[sunting | sunting sumber]Créteil dihubungkan dengan Paris oleh Laluan 8 Metro Paris. Empat stesen laluan tersebut terletak dalam komun, iaitu Créteil–L'Échat, Créteil–Université, Créteil–Préfecture dan Créteil–Pointe du Lac.[17]
_-_2022-07-04_-_12.jpg)
Laluan D RER berhenti di stesen Créteil-Pompadour di bahagian barat daya komun. Stesen ini turut menjadi persimpangan dengan perkhidmatan bas berkapasiti tinggi Trans-Val-de-Marne dan laluan 393.[18][19]
Sejak 13 Disember 2025, stesen Créteil–Pointe du Lac menjadi terminus Câble C1, sistem kereta kabel bandar pertama di Île-de-France. Laluan itu menghubungkan rangkaian metro di Créteil dengan Valenton, Limeil-Brévannes dan Villeneuve-Saint-Georges.[20]
Akses jalan raya utama disediakan oleh lebuh raya A86, yang merupakan sebahagian daripada jalan lingkar luar kawasan metropolitan Paris, serta rangkaian jalan jabatan yang menghubungkan Créteil dengan komun-komun bersebelahan.
Kebudayaan dan warisan
[sunting | sunting sumber]
Gereja Saint-Christophe ialah antara bangunan tertua di Créteil. Bahagian-bahagiannya berasal dari abad ke-12 dan ke-13, dengan penambahan dan pengubahsuaian pada zaman kemudian. Bangunan tersebut didaftarkan sebagai monumen bersejarah pada 19 Oktober 1928.[10]
Warisan seni bina abad ke-20 berkait rapat dengan pembangunan Nouveau Créteil. Kompleks perumahan yang dikenali sebagai Les Choux atau Cité des Choux-fleurs, hasil reka bentuk Gérard Grandval, terdiri daripada bangunan kediaman dengan balkoni berbentuk kelopak yang menjadi unsur pengenalan seni bina bandar itu.[21]
Kompleks mahkamah Créteil dibina antara 1976 dengan 1978 berdasarkan reka bentuk Daniel Badani dan Pierre Roux-Dorlut. Bentuk bangunan yang menyerupai sebuah buku undang-undang terbuka mencerminkan pendekatan seni bina institusi pada zaman pembentukan pusat pentadbiran baharu. Bangunan ini menerima label Architecture contemporaine remarquable daripada Kementerian Kebudayaan Perancis.[5]
Maison des arts et de la culture André-Malraux, yang dirasmikan pada 1975, merupakan sebuah pusat seni persembahan. Institusi tersebut mempunyai status pentas kebangsaan sejak 1991 dan menganjurkan kegiatan dalam bidang teater, tari, muzik serta seni kontemporari.[22]
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 "Laurent Cathala" (dalam bahasa Perancis). Ville de Créteil. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 4 "Populations de référence 2023: Commune de Créteil (94028)" (dalam bahasa Perancis). Institut national de la statistique et des études économiques. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 "Métadonnées de la commune de Créteil (94028)" (dalam bahasa Perancis). Institut national de la statistique et des études économiques. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 "Commune Créteil" (dalam bahasa Perancis). Direction générale des collectivités locales. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 3 4 5 "Palais de justice". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Ministère de la Culture. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Dossier complet: Commune de Créteil (94028)" (dalam bahasa Perancis). Institut national de la statistique et des études économiques. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Créteil en chiffres" (dalam bahasa Perancis). Ville de Créteil. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Guide des îles de loisirs 2026" (dalam bahasa Perancis). Région Île-de-France. 2026. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Document d'information communal sur les risques majeurs: Créteil" (PDF) (dalam bahasa Perancis). Géorisques. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- 1 2 "Église Saint-Christophe". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Ministère de la Culture. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Créteil, histoire d'une terre fertile" (PDF) (dalam bahasa Perancis). Ville de Créteil. 2018. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Résultats des élections municipales 2026 à Créteil (94028)" (dalam bahasa Perancis). Ministère de l'Intérieur. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Créteil Soleil" (dalam bahasa Perancis). Klépierre. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Académie de Créteil" (dalam bahasa Perancis). Ministère de l'Éducation nationale. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Espace presse" (dalam bahasa Perancis). Université Paris-Est Créteil. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Hôpital Henri-Mondor" (dalam bahasa Perancis). Assistance publique – Hôpitaux de Paris. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Métro ligne 8" (dalam bahasa Perancis). Régie autonome des transports parisiens. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Ligne D" (dalam bahasa Perancis). Transilien SNCF Voyageurs. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Plan de la ligne TVM" (dalam bahasa Perancis). Régie autonome des transports parisiens. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Câble C1 – Créteil - Villeneuve-Saint-Georges" (dalam bahasa Perancis). Île-de-France Mobilités. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Grand ensemble dit Cité des Choux-fleurs". POP: la plateforme ouverte du patrimoine (dalam bahasa Perancis). Ministère de la Culture. Dicapai pada 24 Julai 2026.
- ↑ "Le lieu" (dalam bahasa Perancis). Maison des arts et de la culture de Créteil. Dicapai pada 24 Julai 2026.
