Pergi ke kandungan

Najib Razak

Rencana baik
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
(Dilencongkan daripada Model Ekonomi Baru)

Laman ini telah dilindungi separa dari disunting
Yang Hormat Dato' Sri
Najib Razak
D.K. II (Pahang) S.P.M.K. S.P.S.A. S.S.A.P. S.P.D.K. D.U.N.M. D.P. P.N.B.S. OKIS
نجيب رزاق‎
Potret rasmi, 2008
Malaysia Perdana Menteri Malaysia ke-6
Dalam jawatan
3 April 2009 – 9 Mei 2018
Raja TerengganuTuanku Mizan Zainal Abidin (2006 - 2011)
KedahTuanku Abdul Halim Mu'adzam Shah (2011 - 2016)
KelantanSultan Muhammad V (2016 - 2019)
Timbalan Tan Sri Muhyiddin Yassin
(2009 - 2015)
Datuk Seri Dr. Ahmad Zahid Hamidi (2015 - 2018)
Didahului oleh Tun Abdullah Ahmad Badawi
Digantikan oleh Tun Dr. Mahathir Mohamad
Ahli Parlimen Malaysia
bagi P85 Pekan, Pahang
Dalam jawatan
6 Oktober 1986 – 10 Oktober 2022
Didahului olehMohamed Amin Daud
Digantikan olehSh Mohmed Puzi Sh Ali
Majoriti24,859 (PRU-14)
Dalam jawatan
21 Februari 1976 – 29 Mac 1982
Didahului olehAbdul Razak Hussein
Digantikan olehMohamed Amin Daud
Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-9
Dalam jawatan
7 Januari 2004 – 3 April 2009
Raja PerlisTuanku Syed Sirajuddin (2001 - 2006)
TerengganuTuanku Mizan Zainal Abidin (2006 - 2011)
Perdana Menteri Tun Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh Tun Abdul Ahmad Badawi
Digantikan oleh Tan Sri Muhyiddin Yassin
Menteri Kewangan
Dalam jawatan
23 September 2008 – 10 Mei 2018
Didahului oleh Abdullah bin Ahmad Badawi
Digantikan oleh Lim Guan Eng
Menteri Pertahanan Malaysia
Dalam jawatan
1990–1995
Didahului oleh Abdullah bin Ahmad Badawi
Digantikan oleh Syed Hamid bin Syed Jaafar Albar
Dalam jawatan
1999–2008
Didahului oleh Syed Hamid bin Syed Jaafar Albar
Digantikan oleh Abdullah bin Ahmad Badawi
Menteri Pendidikan
Dalam jawatan
1995–1999
Didahului oleh Sulaiman Daud
Digantikan oleh Musa Mohamad
Menteri Belia dan Sukan Malaysia
Dalam jawatan
1986–1990
Didahului oleh Sulaiman Daud
Digantikan oleh Annuar Musa
Pahang Menteri Besar Pahang ke-12
Dalam jawatan
4 Mei 1982 – 14 Ogos 1986
RajaSultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah
Didahului olehAbdul Rashid Abdul Rahman
Digantikan olehMohd Khalil Yaakob
Anggota Dewan Negeri Pahang
untuk Bandar Pekan
Dalam jawatan
1982–1986
Didahului olehShamsiah Abdul Hamid
Digantikan olehKonstituensi dibubarkan
Presiden UMNO
Dalam jawatan
2009–2018
TimbalanTan Sri Muhyiddin Yassin (2009-2016)
Ahmad Zahid Hamidi (2016-2018)
Didahului olehAbdullah Ahmad Badawi
Digantikan olehAhmad Zahid Hamidi
Maklumat peribadi
Lahir
Mohammad Najib bin Abdul Razak

(1953-07-23) 23 Julai 1953 (umur 73)
Bukit Bius, Kuala Lipis, Pahang, Persekutuan Tanah Melayu (kini Malaysia)
Parti politik Barisan Nasional
UMNO
Gabungan politik
lain		 Pakatan Harapan (2022-kini)
PasanganTengku Puteri Zainah Tengku Eskandar (k. 1976; c. 1987)
Rosmah Mansor (k. 1987)
PertalianMohamed Noah Omar (Datuk)
Hussein Awang Mohd Taib (Datuk)
AnakNazifuddin Najib
Nizar Najib
Nooryana Najwa Najib
Norashman Najib
Puteri Norlisa Najib
Ibu bapa
SaudaraJohari Razak (Adik)
Nizam Razak (Adik)
Nazir Razak (Adik)
Nazim Razak (Adik)
KediamanSri Kenangan, Pekan, Pahang, Malaysia
PendidikanIjazah Sarjana Muda Kepujian Ekonomi Industri
Tempat belajarUniversiti Nottingham
PekerjaanMenteri
Bidang pengkhususanOrang Kaya Indera Shahbandar XI
TandatanganTandatangan
Laman webwww.najibrazak.com

Dato' Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak (Jawi: ‏محمد نجيب بن عبد الرزاق‎‎; lahir 23 Julai 1953) merupakan bekas Perdana Menteri Malaysia ke-6 dan bekas Menteri Besar Pahang ke-11. Beliau kini sedang menjalani hukuman penjara selama 6 tahun di Penjara Kajang atas sabitan kes SRC international.

Najib menjadi Timbalan Perdana Menteri pada 7 Januari 2004, sebelum menggantikan Abdullah Ahmad Badawi setahun selepas Barisan Nasional mengalami kekalahan besar dalam pilihan raya 2008. Sebagai timbalan perdana menteri, beliau dituduh terlibat dalam Pembunuhan Altantuya Shaariibuu pada 2006,[1][2] tetapi beliau berulang kali menafikan penglibatannya.[3]

Sejak beliau mentadbir kerajaan pada tahun 2009, banyak kejadian serta insiden yang tidak diingini berlaku di arena politik, sosial dan ekonomi tanah air. Selepas pilihan raya 2013, kerajaannya bermula dengan mengejar beberapa pengkritik atas tuduhan menghasut, pemenjaraan Ketua Pembangkang Anwar Ibrahim berikutan sabitan kes liwat, pelaksanaan Cukai Barangan dan Perkhidmatan (GST) dan skandal berterusan yang melibatkan firma negeri pelaburan 1Malaysia Development Berhad (1MDB) yang membawa kepada perhimpunan menuntut peletakan jawatan Najib, yang diterajui oleh pergerakan akar umbi Bersih.[4][5][6] Protes berakhir dengan Deklarasi Warganegara Malaysia oleh Mahathir Mohamad, Pakatan Harapan dan badan bukan kerajaan untuk menggulingkan Najib.[7][8]

Respon Najib kepada tuduhan rasuah adalah mengetatkan cengkaman kuasa dengan menggantikan Timbalan Perdana Menteri, menggantung dua akhbar dan mengusulkan ke parlimen Rang Undang-undang Majlis Keselamatan Negara yang kontroversi yang memberikan Perdana Menteri dengan kuasa belum pernah berlaku sebelumnya.[9][10] Penurunan dan kenaikan harga minyak serta kesan daripada skandal 1MDB telah membawa kepada susut nilai yang stabil ringgit Malaysia.[11][12] Pada pilihan raya umum Malaysia 2018, Barisan Nasional telah dikalahkan buat pertama kali di dalam sejarah negara, memenangi 79 daripada 222 kerusi di Dewan Rakyat. Najib menerima keputusan pilihan raya dan berjanji akan membantu memudahkan peralihan kuasa.[13]

Pada 3 Julai 2018, Najib ditahan oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia di kediamannya.[14] Pada 28 Julai 2020, Hakim Mahkamah Tinggi Mohd Nazlan Mohd Ghazali mendapati Najib bersalah terhadap tujuh tuduhan pecah amanah, menyalahgunakan kuasa dan pengubahan wang haram dan memerintahkannya dipenjara 12 tahun dan didenda RM210 juta.[15][16] Pada 19 Oktober, Najib memfailkan petisyen rayuan yang mengandungi 307 alasan beliau sepatutnya dibebaskan daripada semua pertuduhan.[17] Mahkamah Rayuan pada 8 Disember 2021 mengekalkan keputusan itu.[18]

Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan dan hukuman terhadap Najib dalam kes rasuah melibatkan SRC International Sdn Bhd melibatkan dana RM42 juta.[19][20][21] Beliau dimasukkan ke Penjara Kajang pada hari yang sama.[22][23] Pada 12 September, Sultan Selangor Sultan Sharafuddin Idris Shah menarik balik darjah kebesaran yang membawa gelaran Datuk dan Datuk Seri yang dikurniakan kepada Najib, pada 1992 dan 2004, berkuat kuasa hari ini.[24]

Kehidupan awal

Najib dilahirkan pada 23 Julai 1953 di Bukit Bius, Kuala Lipis, Pahang dan merupakan anak sulung daripada lima beradik (kesemuanya lelaki) kepada pasangan Tun Abdul Razak Hussein dan Toh Puan Rahah Mohammad Noah.

Pada tahun 1976, Najib berkahwin dengan Tengku Puteri Zainah Tengku Eskandar dan dikurniakan tiga anak: Mohd Nizar Najib (lahir 1978), Mohd Nazifuddin Najib dan Puteri Norlisa Najib. Beliau bercerai dengan Ku Yie pada 1987 dan berkahwin dengan Rosmah Mansor dan mendapat dua lagi anak: Mohd Norashman Najib dan Nooryana Najwa Najib.[25]

Kerjaya politik

Najib mula menceburkan diri dalam arena politik setelah kematian mengejut bapanya, Tun Abdul Razak Hussein pada 14 Januari 1976. Beliau menang tanpa bertanding merebut kerusi Parlimen Pekan yang kosong, dengan kematian bapanya.

Antara jawatan yang pernah disandang dalam kabinet ialah:

Pada 7 Januari 2004, Najib dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri Malaysia.

Menteri Pertahanan (2000–2008)

Sebagai Menteri Pertahanan Najib memulakan perkhidmatan tentera wajib pada Disember 2003, menyatakan bahawa ia akan menggalakkan interaksi dan persahabatan antara belia terdiri daripada pelbagai kaum dan agama.[26] Sepanjang tempoh lima tahun pertama operasinya, lebih 339,000 belia Malaysia mengambil bahagian dalam Program Latihan Khidmat Negara (PLKN),[27] yang bertujuan untuk menggalakkan toleransi, kerja berpasukan, dan penglibatan masyarakat. Program ini, bagaimanapun, telah menghadapi cabaran. Isu-isu keselamatan dalam program ini telah dilaporkan dan beberapa orang meninggal dunia semasa atau sejurus selepas terma perkhidmatan mereka semasa beberapa tahun pertama program ini.[28]

Mahkamah Perancis sedang menyiasat dakwaan rasuah dalam pembelian dua kapal selam Scorpene, Kementerian Pertahanan Malaysia pada tahun 2002, ketika Najib sebagai Menteri Pertahanan. Dakwaan itu ialah Abdul Razak Baginda, seorang pembantu Najib, menerima "komisen" pembayaran daripada kapal selam pembina Perancis DCNS.[29] Altantuya Shaariibuu, seorang wanita Mongolia yang diupah sebagai penterjemah Perancis untuk memudahkan pembelian kapal selam dan perempuan simpanan kepada Baginda, seterusnya cuba untuk memeras ugut Baginda untuk 500,000 potong dan kemudiannya dibunuh. Pada 9 April 2009, anggota polis, Azilah Hadri dan Sirul Azhar Umar telah didapati bersalah dalam kes pembunuhan Altantuya dan dijatuhkan hukuman mati.[30][31][32] Mahkamah Rayuan meminda hukuman itu pada 2013. Sirul terbang ke Australia di mana dia telah ditahan oleh Imigresen Australia selepas polis antarabangsa mengeluarkan notis merah ke atasnya. Dia berada di pusat tahanan di Sydney sejak 2015.[33]

Perdana Menteri

Pada 3 April 2009, Najib dengan rasminya menjadi Perdana Menteri keenam selepas menerima surat cara pelantikan dan mengangkat sumpah jawatan serta sumpah simpan rahsia dalam satu istiadat di Istana Negara. Stesen RTM akan menyiarkan secara langsung istiadat pelantikan dan mengangkat sumpah jawatan serta sumpah rahsia Najib sebagai perdana menteri walaupun kesemua 81 ahli parlimen pembangkang membantahnya. Mereka memohon Yang di-Pertuan Agong menunda majlis tersebut sehingga satu suruhajaya bebas dibentuk untuk membersihkan Najib daripada sebarang dakwaan salah laku - antara yang popular, berkaitan kematian Altantuya Shaariibuu dan komisyen pembelian kapal selam Scorpene.[34]

1MDB

Pada 2 Julai 2015, Wall Street Journal (WSJ) menyiarkan laporan dengan mendakwa Najib telah mencuri dana 1MDB berjumlah US$700 juta (RM2.6 bilion) dan telah memindahkan wang itu ke akaun peribadinya, yang telah mendorong Pasukan Petugas Khas ditubuhkan bagi menyiasat dakwaan itu.

Rang Undang-Undang Majlis Keselamatan Negara 2015

Pada bulan Disember 2015, Rang Undang-Undang Majlis Keselamatan Negara 2015 telah diluluskan di Parlimen selepas perdebatan berlangsung selama enam jam. Rang undang-undang itu memberikan Perdana Menteri Najib dengan kuasa yang tidak pernah berlaku sebelum ini, seperti keupayaan untuk menentukan apa yang menjadi isu keselamatan dan juga menganggap mana-mana bahagian Malaysia suatu kawasan keselamatan.[35] Di dalam kawasan itu, pihak berkuasa boleh membuat tangkapan, menjalankan carian atau merampas harta tanpa waran.[36] Rang undang-undang itu dikritik oleh kumpulan hak asalkan mengundang penyalahgunaan kerajaan.[37] Peguam Malaysia memanggilnya sebagai "cergas ke arah kerajaan autoritarian".[38] Kerajaan telah mempertahankan rang undang-undang itu, dengan menteri kabinet Shahidan Kassim mengatakan undang-undang itu perlu untuk membolehkan penyelarasan yang lebih baik dan tindak balas seragam sekiranya negara menghadapi ancaman keselamatan, dan undang-undang itu tidak melanggar hak asasi manusia asas Di bawah perlembagaan persekutuan.[36]

Skandal 1MDB

Rumusan kes mahkamah

Bil. Kes Status Pertuduhan Keputusan
1 Kes SRC International RM42 juta Disabitkan; sedang menjalani hukuman 3 pertuduhan pecah amanah, 1 pertuduhan salah guna kuasa dan 3 pertuduhan pengubahan wang haram Dijatuhi hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta. Pada 2024, Lembaga Pengampunan mengurangkan hukuman penjara kepada enam tahun dan denda kepada RM50 juta. Pada 18 September 2026, Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar memperkenankan pengampunan bersyarat yang membolehkan Najib menjalani baki hukuman secara tahanan di rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta.[39]
2 Kes pengubahan wang haram SRC International RM27 juta Dilepas tanpa dibebaskan (DNAA) 3 pertuduhan pengubahan wang haram Mahkamah Tinggi melepas tanpa membebaskan Najib daripada ketiga-tiga pertuduhan pada 20 Jun 2025 selepas kes berkenaan tertangguh sejak 2019 tanpa seorang pun saksi dipanggil.[40]
3 Kes 1MDB–Tanore Disabitkan; rayuan sedang berjalan 4 pertuduhan salah guna kuasa dan 21 pertuduhan pengubahan wang haram Mahkamah Tinggi pada 26 Disember 2025 mendapati Najib bersalah atas kesemua 25 pertuduhan dan menjatuhkan hukuman penjara 15 tahun serta denda berjumlah RM11.4 bilion. Hukuman penjara itu akan bermula selepas beliau selesai menjalani hukuman dalam kes SRC International. Najib memfailkan rayuan terhadap sabitan dan hukuman tersebut pada 29 Disember 2025.[41]
4 Kes pindaan laporan audit 1MDB Dibebaskan 1 pertuduhan salah guna kuasa Mahkamah Tinggi membebaskan dan melepaskan Najib pada Mac 2023 selepas memutuskan bahawa pihak pendakwaan gagal membuktikan kes prima facie. Pada September 2023, Mahkamah Rayuan membatalkan notis rayuan pihak pendakwaan selepas petisyen rayuan gagal difailkan dalam tempoh yang ditetapkan.[42]
5 Kes tunggakan cukai Lembaga Hasil Dalam Negeri Rayuan cukai sedang berjalan; prosiding kebankrapan ditangguhkan Taksiran cukai tambahan dan penalti berjumlah RM1.69 bilion bagi tahun taksiran 2011 hingga 2017 Lembaga Hasil Dalam Negeri memperoleh penghakiman terus terhadap Najib dan prosiding kebankrapan kemudiannya dimulakan. Pada 4 September 2026, Mahkamah Rayuan membenarkan penangguhan prosiding kebankrapan sementara menunggu penyelesaian rayuannya di hadapan Pesuruhjaya Khas Cukai Pendapatan.[43]
6 Kes pecah amanah RM6.6 bilion berkaitan IPIC Dilepas tanpa dibebaskan (DNAA) 6 pertuduhan pecah amanah Mahkamah Tinggi pada 27 November 2024 melepas tanpa membebaskan Najib dan bekas Ketua Setiausaha Perbendaharaan Mohd Irwan Serigar Abdullah daripada enam pertuduhan pecah amanah membabitkan RM6.6 bilion harta kerajaan berkaitan pembayaran kepada International Petroleum Investment Company (IPIC) yang kini dikenali sebagai Mubadala Investment Company.[44]

1Malaysia Development Berhad (1MDB) telah dipalit dengan pelbagai kontroversi yang melibatkan nilai hutang mencecah RM42 bilion,[45] yang memberikan imej negatif kepada Kerajaan Malaysia khususnya kepada Najib yang juga selaku Pengerusi Lembaga Penasihat 1MDB.

Terdapat sebuah rakaman video pendek berdurasi 53 saat yang dimuat naik oleh Malaysiakini menunjukkan Muhyiddin Yassin sedang berbual dengan beberapa tetamu antaranya Menteri Besar Kedah, Mukhriz Mahathir dan Abdul Kadir Sheikh Fadzir di kediaman beliau. Dalam perbualan mereka itu, Tan Sri Muhyiddin Yassin menyebut Najib pernah mengakui kepadanya bahawa terdapat wang RM2.6 bilion dideposit ke dalam akaun peribadinya.[46]

Pada 3 Ogos 2015, dalam satu kenyataan media, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) memaklumkan dana RM2.6 bilion yang didakwa dimasukkan ke dalam akaun peribadi milik Najib ialah dana sumbangan penderma dan bukannya disalurkan oleh syarikat pelaburan milik Kementerian Kewangan, 1Malaysia Development Berhad (1MDB).[47]

Pengharaman melancong dan serbuan

Selepas pemilihan Pakatan Harapan di dalam pilihan raya umum ke-14, Perdana Menteri Mahathir Mohamad mengumumkan bahawa pasukan petugas khas akan bertanggungjawab terhadap siasatan ke atas skandal 1Malaysia Development Berhad dan penglibatan bekas Perdana Menteri Najib.[48] Pada 12 Mei 2018, manifes penerbangan menyatakan bahawa Najib dan isterinya, Rosmah Mansor, akan mengambil jet peribadi dengan jadual perjalanan ke Lapangan Terbang Antarabangsa Halim Perdanakusuma di Jakarta.[49] Sebagai tindak balas, Jabatan Imigresen, atas arahan Mahathir, mengeluarkan larangan perjalanan terhadap Najib dan isterinya, yang tidak dibenarkan keluar dari negara ini.[50]

Pada 16 Mei 2018, polis daripada Jabatan Siasatan Jenayah Komersial melakukan serbuan ke kediaman peribadi Najib di Jalan Duta. Juga diserbu ialah dua unit kondominium milik beliau, dan bekas pejabatnya di Pejabat Perdana Menteri Malaysia di Perdana Putra di Putrajaya. Polis merampas 72 beg berisi barang kemas, 284 kotak beg tangan mewah dan jam tangan mewah[51] Polis juga menemui wang tunai sejumlah RM537,000; £2,700 Paun Sterling dan 2.87 juta LKR.[52]

Penangkapan dan prosiding undang-undang

Pada 3 Julai 2018, Najib ditangkap oleh pegawai daripada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) di kediaman persendiriannya di Kuala Lumpur dan ditahan semalaman di ibu pejabat SPRM di Putrajaya. Penangkapannya adalah sebahagian daripada siasatan ke SRC International, bekas unit dana kerajaan 1MDB. SPRM sedang menyiasat bagaimana RM42 juta (AS$10.6 juta) pergi dari SRC International ke akaun bank Najib.[53][54][55] Pada 4 Julai, Najib didakwa di Mahkamah Tinggi di Kuala Lumpur atas tiga tuduhan pecah amanah jenayah dan salah satu penyalahgunaan kuasa berhubung dengan dana SRC International berjumlah RM42 juta.[56][57][58] Beliau dibebaskan dengan jaminan RM1 juta selepas memohon tidak bersalah dengan perbicaraannya yang ditetapkan pada 18 Februari 2019.[59]

Pada 8 Ogos 2018, Najib didakwa di Mahkamah Tinggi atas tiga pertuduhan pengubahan wang haram melibatkan dana sama (RM42 juta daripada SRC International) yang merupakan hasil kegiatan haram.

Penghakiman kes

Pada 11 Nov 2019, hakim mengarahkan Najib membela diri atas kesemua pertuduhan selepas mendapati pihak pendakwaan berjaya membukti satu kes prima facie terhadapnya.[60]

Pada 28 Julai 2020, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur mendapati Najib bersalah atas satu pertuduhan salah guna kuasa, tiga pertuduhan pengubahan wang haram dan tiga pertuduhan pecah amanah jenayah.[61] Beliau menjatuhkan hukuman 12 tahun penjara dan denda RM210 juta.[62][63]

Pada 8 Disember 2021, panel tiga Hakim Mahkamah Rayuan dipengerusikan Abdul Karim Abdul Jalil, bersidang bersama-sama Has Zanah Mehat dan Vazeer Alam Mydin Meera, sebulat suara menolak rayuan Najib untuk mengetepikan sabitan dan hukuman berkenaan.[64] Hakim menyifatkan tindakan beliau membenarkan kerajaan menjadi penjamin kepada syarikat SRC adalah satu perbuatan yang memalukan negara.[65]

Pada 23 Ogos 2022, Mahkamah Persekutuan mengekalkan hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta terhadap Najib kerana salah guna kuasa, pengubahan wang haram dan pecah amanah jenayah ke atas dana SRC International berjumlah RM42 juta.[66] Beliau dibawa terus ke Penjara Kajang dari Istana Kehakiman di Putrajaya selepas Mahkamah Persekutuan mengekalkan sabitan.[67][68]

Buat pertama kalinya dalam catatan sejarah negara, Najib menjadi bekas perdana menteri pertama dipenjarakan.[69] Jabatan Penjara Malaysia menyangkal khabar angin bahawa beliau akan menerima layanan istimewa di penjara.[70]

Pada 11 September 2026, dalam Mesyuarat Lembaga Pengampunan Ke-63, permohonan pengampunan Najib Razak telah ditangguhkan oleh Lembaga Pengampunan Wilayah Persekutuan untuk pertimbangan pada mesyuarat akan datang.[71]

Pada 18 September 2026, keputusan pengampunan yang ditangguh sebelum ini dibuat dalam Mesyuarat Lembaga Pengampunan Ke-64. Yang di-Pertuan Agong Ke-17, Sultan Ibrahim, memperkenankan pengampunan bersyarat kepada Najib Razak, yang membolehkan beliau menjalani baki hukuman secara tahanan di rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta.[72][73] Pada hari yang sama, UMNO melancarkan Tabung Solidariti Najib Razak bagi mengumpulkan dana untuk membantu pembayaran denda tersebut.[74] Setakat 25 September, anak Najib, Nooryana Najwa Najib, berkata tabung tersebut telah mengumpulkan lebih RM2 juta dan masih belum mencapai sasaran RM50 juta.[75]

Kontroversi

Antara persoalan yang tidak berkesudahan yang dipersoalkan oleh pelbagai pihak sepanjang pentadbiran beliau ialah skandal 1MDB, duit ‘derma’ dalam akaun peribadi beliau berjumlah RM 2.6 billion, hubungan beliau dengan individu kontroversi Jho Low, pelaksanaan GST, dasar penghapusan subsidi minyak, kejatuhan ringgit yang ketara dan senarai panjang yang lain.

Tuduhan perkauman

Chin Huat Wong dalam Asia Times Online mendakwa bahawa pada tahun 1987, ketika menyandang Ketua Pemuda UMNO, Najib mempertahankan hak istimewa orang Melayu dalam satu ucapan di mana dia bersumpah untuk memandikan keris dengan darah kaum cina.[76] Perkara ini telah dinafikan oleh Najib dalam sidang Dewan Rakyat.[77]

Kes pembunuhan Altantuyaa Shaariibuu

Pada 9 April 2009, dua bekas ahli keselamatan Najib Razak, Azilah Hadri dan Sirul Azhar Umar telah didapati bersalah dalam kes pembunuhan Altantuya dan dijatuhkan hukuman mati.[78]

Sebuah akhbar Perancis mendakwa Najib pernah bertemu mangsa bunuh Altantuya Shaariibuu di sebuah kelab di Paris pada 2005 bersama Abdul Razak Abdullah Baginda.

Dalam laporan Liberation 5 March 2009, Najib didakwa pernah bergambar bersama mereka berdua, yang didakwa pasangan kekasih, bertentangan dengan penafian tokoh politik itu sebelumnya. Bagaimanapun tiada gambar yang sah pernah dikemukakan sebagai bukti dan laporan tersebut sama dengan kenyataan laman web pengkritik kerajaan.

Najib menafikan pernah mengenali atau bertemu wanita Mongolia itu yang mati dibunuh di sebuah belukar di Shah Alam. Beliau juga pernah bersumpah tidak mengenali wanita itu sewaktu diserang hebat oleh pembangkang pada Pilihanraya Kecil Parlimen Permatang Pauh pada Mei 2015

Keputusan kes bunuh tersebut mendapati kedua anggota pasukan elit Unit Tindakan Khas (UTK) bersalah.

Abdul Razak, yang sebelum ini dituduh bersubahat dengan anggota polis itu, dibebaskan daripada pertuduhan tersebut.

Selain cerita sensasi ini, wartawan Liberation turut mendedahkan saat-saat akhir kematian Altantuya berdasarkan dokumen yang didakwa diperolehi daripada polis Malaysia. Arnaud Dubus melaporkan, Altantuya ditembak di sebelah pipi kiri dan kemudian pakaian mangsa ditanggalkan dan mayatnya selepas itu dibungkus dalam beg plastik hitam. Altantuya ditembak sekali lagi apabila tangannya dilihat masih bergerak.[79]

Dubus, wartawan Perancis yang berpangkalan di Bangkok, juga berhasrat mendedahkan pembunuhan wanita itu - berhubung komisyen pembelian kapal selam untuk Kementerian Pertahanan - dalam projek bukunya akan datang.

Walaupun meringkuk di bawah tahanan ISA, tapak web Raja Petra Kamarudin Malaysia Today telah melaporkan melalui sebuah artikel bertajuk Abuse of Power by the Deputy Prime Minister[80] pada 11 Oktober 2008 tuduhan pertukaran mesej teks (SMS) antara Najib dan Shafee Abdullah, peguam terkemuka yang mewakili Abdul Razak Baginda sebelum dia dituduh dengan tuduhan bersuhabatnya dengan dua pegawai polis dalam kes pembunuhan Altantuyaa. SMS-SMS tersebut, bertarikh dari 8 November hingga 2 Disember 2006 menimbulkan beberapa soalan mengenai penanganan kes pembunuhan itu dan mencadangkan yang Najib bercampur tangan dan berkepentingan sendiri dalam penyiasatan kes tersebut dari awal-awal lagi.[81] Bagaimanapun, Raja Petra Kamarudin enggan/gagal memberi bukti berkenaan tuduhan ini.

Pada Jun 2008, Raja Petra Kamaruddin pernah membuat kenyataan bersumpah di mahkamah tinggi Kuala Lumpur bahawa Datin Seri Rosmah Mansor hadir di tempat pembunuhan tersebut.[82] Beliau bagaimanapun mengeluarkan kenyataan yang beliau tidak lagi mempercayai bahawa Datin Seri Rosmah Mansor atau Dato' Sri Najib Tun Razak terbabit dengan pembunuhan tersebut pada tahun 2011.[83] [84]

Pada 16 Desember 2019, Azilah Hadri yang sedang menunggu hukuman gantung itu mendakwa arahan untuk membunuh Altantuya datang daripada Najib dan rakan rapatnya Abdul Razak Baginda.[85]

Penyiasatan tentang isu pembelian kapal selam

Pakatan Rakyat yang merupakan barisan alternatif di Malaysia telah membuat pendakwaan atau pertuduhan kepada Najib melalui organisasi Suaram yang mengupah peguam Perancis William Bourdon, Renaud Semerdjian dan Joseph Breham, dengan mendakwa Najib terjebak dalam sindiket penerimaan komisyen terbesar untuk pembelian dua kapal selam pertama negara Malaysia iaitu Scorpène, 18 buah jet tempur Sukhoi, 12 buah Eurocopter (helikopter) dan didakwa terlibat dalam pembunuhan kejam terhadap wanita Mongolia Altantuya Shaariibuu.[86][87] Mahkamah Perancis kini dilaporkan sedang menyiasat syarikat yang terlibat dalam isu pembelian kapal selam yang didakwa mempunyai skandal rasuah.[88][89][90][91][92] Pendakwa kerajaan Perancis, Yves Charpenel menafikan berlangsung sebarang perbicaraan di Perancis, mengenai dakwaan rasuah oleh sebuah syarikat Perancis berhubung pembelian dua kapal selam Scorpene buatan Perancis oleh Malaysia pada tahun 2002. Yves Charpenel sebaliknya berkata "media di Malaysia harus dapat membezakan antara khabar angin dan fakta dan antara siasatan dan perbicaraan".[93] [94][95]

Dakwaan Malaysia sebuah negara bukan sekular

Pada tahun 2007, Najib mengisytiharkan Malaysia "tidak pernah sekular kerana sekular mengikut definisi Barat bermaksud pemisahan antara prinsip Islam dengan cara kita memerintah negara."[96]

Sumbangan

Pujian Sultan Selangor Mengenai Projek LRT3

Merujuk kepada kontroversi sosio-politik dan pengangkutan awam terkini di Malaysia susulan kenyataan kritikan terbuka yang dizahirkan oleh Sultan Selangor, Sultan Sharafuddin Idris Shah.[97][98][99][100] Teguran tersebut ditujukan khusus kepada bekas Menteri Kewangan, Lim Guan Eng, dan bekas pegawai khasnya, Tony Pua, semasa upacara perasmian pembukaan Laluan LRT Shah Alam (LRT3) pada Julai 2026.[97][98][99][100] Baginda mengkritik keputusan pentadbiran Kementerian Kewangan pada tahun 2018 yang mengecilkan skop, kapasiti, dan kos projek tersebut sehingga didakwa menjejaskan keselesaan jangka panjang pengguna.[97][98][99][100]

Projek LRT3 mula dilancarkan pada tahun 2015 di bawah pentadbiran Perdana Menteri keenam, Datuk Seri Najib Razak, bertujuan mengurangkan kesesakan trafik koridor barat Lembah Klang yang menghubungkan Bandar Utama ke Johan Setia, Klang.[97][98][99][100] Susulan peralihan kuasa Persekutuan kepada kerajaan Pakatan Harapan (PH) pada Mei 2018, Kementerian Kewangan di bawah pimpinan Lim Guan Eng telah menstrukturkan semula projek tersebut. Atas alasan langkah penjimatan fiskal dan mengurangkan beban hutang negara, kos asal projek bernilai RM31.65 bilion telah dikurangkan sebanyak 47 peratus kepada RM16.63 bilion.[99][100] Pengecilan kos ini melibatkan beberapa perubahan teknikal yang drastik, antaranya pengurangan jumlah set tren daripada 42 buah tren enam gerabak kepada 22 buah tren tiga gerabak, pengecilan saiz fizikal stesen, serta penggantungan pembinaan lima stesen utama di sepanjang laluan berkenaan.[97][98][99][100]

Pada istiadat perasmian pembukaan laluan LRT3 pada Julai 2026, Sultan Sharafuddin Idris Shah menzahirkan kekecewaan baginda secara terbuka terhadap tindakan Lim Guan Eng dan Tony Pua.[97][98][99][100] Baginda menyifatkan kedua-dua individu tersebut gagal memahami fungsi sebenar pengangkutan awam untuk masyarakat.[97][98][99][100] Dalam titah baginda, Sultan Selangor menegaskan bahawa LRT3 bukanlah sebuah projek "mega" untuk menunjuk-nunjuk, sebaliknya merupakan utiliti asas yang kritikal untuk mengurangkan beban harian penduduk Klang dan Shah Alam.[97][98][99][100] Baginda turut mengkritik tindakan mengurangkan bilangan gerabak dan mengecilkan saiz stesen yang menyebabkan kapasiti pengangkutan menjadi terhad, sekali gus mengurangkan keselesaan pengguna berbanding pelan reka bentuk asal.[97][98][99][100] Dalam titah yang sama, Baginda merakamkan penghargaan kepada Najib Razak kerana memulakan projek tersebut pada 2015, serta memuji Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, yang kemudiannya meluluskan peruntukan tambahan untuk mengembalikan semula pembinaan lima stesen yang digantung sebelum ini.[97][98][99][100]

Titah teguran Sultan Selangor itu menarik perhatian meluas media massa dan penganalisis politik tanah air.[97][98][99][100] Pemerhati politik menyifatkan teguran yang menamakan tokoh politik secara spesifik dalam majlis rasmi infrastruktur sebagai satu perkara yang jarang berlaku.[97][98][99][100] Pihak penyokong menyifatkan titah baginda sebagai pembelaan terhadap hak kebajikan pengangkutan rakyat Selangor.[97][98][99][100]

Keputusan pilihan raya

Parlimen Malaysia
Thn Konstituensi Calon Undi Prts Lawan Undi Prts Buang undi Majoriti Keluar
1976 P071 Pekan Najib Razak (UMNO) Menang tanpa bertanding
1978 Najib Razak (UMNO) 13,876 76.16% Mohamed Rusdi Arif (PAS) 4,343 23.84% 19,034 9,533 70.97%
1986 P076 Pekan Najib Razak (UMNO) 16,431 74.50% Ali Abdullah Lee (PAS) 5,623 25.50% 22,748 10,808 66.87%
1990 Najib Razak (UMNO) 21,262 66.33% Othman Hitam (S46) 10,795 33.67% 33,414 10,467 71.36%
1995 P080 Pekan Najib Razak (UMNO) 17,004 73.25% M. Samuel Mohamed Kamil (S46) 6,211 26.75% 24,565 10,793 71.60%
1999 Najib Razak (UMNO) 13,148 50.46% Ramli Mohamed (PAS) 12,907 49.54% 26,797 241 74.78%
2004 P085 Pekan Najib Razak (UMNO) 31,956 77.96% Zakaria Dahlan (PAS) 9,034 22.04% 41,046 22,922 77.91%
2008 Najib Razak (UMNO) 36,262 78.73% Khairul Anuar Ahmad Zainudin (PKR) 9,798 21.27% 47,870 26,464 82.23%
2013 Najib Razak (UMNO) 51,278 76.60% Fariz Musa (PKR) 15,665 23.40% 68,464 35,613 85.30%
2018 Najib Razak (UMNO) 43,854 62.10% Ahiatudin Daud (PAS) 18,995 26.90% 70,614 24,859 79.43%
Muhammad Zahid Md Arip (PPBM) 7,662 8.16%
Dewan Undangan Negeri Pahang
Thn Konstituensi Calon Undi Prts Lawan Undi Prts Buang undi Majoriti Keluar
1982 N26 Bandar Pekan Najib Razak (UMNO) 3,820 72.50% Mohamed Rusdi Arif (PAS) 1,449 27.50% 5,377 2,371 73.37%

Garis masa sebagai Ahli Parlimen

Garis masa sebagai Ahli Parlimen yang telah berkhidmat selama lebih daripada 30 tahun

Rohani Abdul KarimRohani Abdul KarimDouglas Uggah EmbasTan Kok WaiTan Kok WaiJoseph Pairin KitinganJoseph Pairin KitinganJoseph Pairin KitinganTan Seng GiawLeo Michael ToyadTan Seng GiawMuhyiddin YassinMuhyiddin YassinMuhyiddin YassinMuhyiddin YassinMuhyiddin YassinRafidah AzizKarpal SinghKarpal SinghAbdul Kadir Sheikh FadzirAbdullah Ahmad BadawiNajib RazakNajib RazakRais YatimRais YatimSamy VelluLeo MoggieLeo MoggieSulaiman DaudLing Liong SikRazaleigh HamzahRazaleigh HamzahRazaleigh HamzahLim Kit SiangLim Kit SiangLim Kit SiangAbdul Taib MahmudAbdul Taib MahmudGhafar BabaGhafar BabaMahathir MohamadMahathir MohamadMahathir MohamadMahathir MohamadMahathir Mohamad

Darjah kebesaran

Lihat juga

Rujukan

  1. ↑ HABIB, SHAHANAAZ (2008-07-03). "Altantuya: Razak's PI makes shocking statutory declaration". The Star (dalam bahasa Inggeris).{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  2. ↑ Correspondent, Our (2008-06-23). "Malaysian Deputy Premier's Wife Allegedly Linked to Murder". www.asiasentinel.com (dalam bahasa Inggeris). {{cite web}}: |last= has generic name (bantuan)CS1 maint: url-status (link)
  3. ↑ Najib: Lies. I never met Altantuya
  4. ↑ Arrests at rally calling for Najib's resignation. The Straits Times, 1 August 2015. Retrieved 25 August 2015.
  5. ↑ Protesters Call on Malaysian Prime Minister to resign. The Wall Street Journal, 1 August 2015. Retrieved 25 August 2015.
  6. ↑ Bersih plans overnight rally in August to demand Najib's resignation. The Straits Times, 29 July 2015. Retrieved 25 August 2015.
  7. ↑ "Malaysia alliance demands removal of scandal-hit PM Najib". Diarkibkan daripada yang asal pada 2016-07-12. Dicapai pada 9 September 2016.
  8. ↑ hermesauto (4 March 2016). "Malaysia's Mahathir and opposition sign declaration to oust Najib". Dicapai pada 9 September 2016.
  9. ↑ "Malaysia's Najib looks to ride out political crisis". 11 August 2015. Dicapai pada 8 December 2015.
  10. ↑ "New bill gives Najib extensive powers". 5 December 2015. Dicapai pada 8 December 2015.
  11. ↑ Ringgit, oil prices drop ahead of Najib's economic address. The Malay Mail Online, 20 January 2015. Retrieved 7 July 2015.
  12. ↑ Ringgit extends monthly losses as 1MDB scandal hurts sentiment. Bloomberg, 31 July 2015. Retrieved 10 August 2015.
  13. ↑ "Najib congratulates Dr Mahathir over PM appointment". New Straits Times. 11 May 2018.
  14. ↑ "Najib ditahan SPRM". Berita Harian. 3 July 2018.
  15. ↑ Najib Razak: Malaysian ex-PM gets 12-year jail term in 1MDB corruption trial
  16. ↑ Najib Razak, Malaysia’s Former Prime Minister, Found Guilty in Graft Trial
  17. ↑ Najib files 307 grounds of appeal for release from SRC charges
  18. ↑ "Malaysia's appeal court upholds Najib's 1MDB-linked conviction, calls his actions a 'national embarrassment'". CNA (dalam bahasa Inggeris). 2021-12-08.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  19. ↑ Najib dihukum penjara 12 tahun, denda RM210 juta
  20. ↑ "Malaysia's Najib begins 12-year jail term as court upholds guilty 1MDB verdict". South China Morning Post (dalam bahasa Inggeris). 2022-08-23.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  21. ↑ Correspondent, Ram AnandMalaysia (2022-08-23). "Malaysia ex-PM Najib begins 12-year jail sentence after failing to overturn 1MDB conviction". The Straits Times (dalam bahasa Inggeris). ISSN 0585-3923. {{cite news}}: |last= has generic name (bantuan)
  22. ↑ Najib tiba di Penjara Kajang
  23. ↑ Najib Razak: Malaysia's ex-PM starts jail term after final appeal fails
  24. ↑ Sultan Selangor tarik balik Darjah Kebesaran Najib, Rosmah
  25. ↑ "Najib Razak appears secure, but looks can deceive". The Economist. 6 January 2017. Dicapai pada 6 January 2017.
  26. ↑ Malaysia's 3-month national service a flop? Diarkibkan 2008-11-23 di Wayback Machine, Asia Times Online, 4 May 2004
  27. ↑ RM2.37bil spent on NS, The Star, 16 May 2008
  28. ↑ Malaysian family to sue government over daughter's death during national service, Associated Press, 11 May 2008
  29. ↑ "Malaysian PM caught up in murder, bribery scandal". The Sydney Morning Herald. Diarkibkan daripada yang asal pada 2 July 2014. Dicapai pada 7 October 2014.
  30. ↑ https://www.reuters.com/article/malaysia-submarines/malaysia-denies-corruption-allegations-in-french-submarine-sale-idUSL2E8HR0C920120627
  31. ↑ https://www.bharian.com.my/node/28868
  32. ↑ https://www.bharian.com.my/node/29202
  33. ↑ http://www.mstar.com.my/berita/berita-semasa/2018/05/20/sirul/
  34. ↑ "Najib dengan rasmi PM ke-6". Malaysiakini. 2009-04-03.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  35. ↑ "Two alarm bells for Malaysians". 7 December 2015. Dicapai pada 8 December 2015.
  36. 1 2 "Malaysia defends passing of controversial security bill". 4 December 2015. Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-12-07. Dicapai pada 8 December 2015.
  37. ↑ "Malaysian Security Law Invites Government Abuses, Rights Groups Say". 3 December 2015. Dicapai pada 8 December 2015.
  38. ↑ "The National Security Council Bill 2015 is a Lurch Towards an Authoritarian Government". 3 December 2015. Dicapai pada 8 December 2015.
  39. ↑ "Kronologi Kes SRC International Najib Hingga Perkenan Jalani Tahanan Di Rumah". Bernama. 18 September 2026. Dicapai pada 25 September 2026.
  40. ↑ "Najib Lepas Tanpa Bebas Pertuduhan Pengubahan Wang Haram Dana SRC RM27 Juta". Bernama. 20 Jun 2025. Dicapai pada 25 September 2026.
  41. ↑ "Najib Masih Berhadapan Pelbagai Kes Walaupun Jalani Tahanan Rumah". Bernama. 18 September 2026. Dicapai pada 25 September 2026.
  42. ↑ "Kes Pinda Laporan Audit : Mahkamah Rayuan Kekal Pembebasan Najib, Arul Kanda". Bernama. 12 September 2023. Dicapai pada 25 September 2026.
  43. ↑ "Mahkamah Rayuan Benarkan Permohonan Najib, Anak Tangguh Prosiding Kebankrapan". Bernama. 4 September 2026. Dicapai pada 25 September 2026.
  44. ↑ "Kes IPIC: Najib, Mohd Irwan lepas tanpa bebas pertuduhan pecah amanah RM6.6 bilion". Astro Awani. 27 November 2024. Dicapai pada 25 September 2026.
  45. ↑ "Putrajaya sets up task force to investigate 1MDB". Diarkibkan daripada yang asal pada 2015-10-16. Dicapai pada 2021-10-03.
  46. ↑ Malaysiakini.com,. (2015). Mukhriz tahu siapa rakam video Tan Sri Muhyiddin. Dicapai pada 3 August 2015, from http://www.malaysiakini.com/news/306764
  47. ↑ Astroawani.com,. (2015). RM2.6 bilion didakwa dalam akaun Najib dari dana penderma, bukan 1MDB - SPRM. Retrieved 3 August 2015, from http://www.astroawani.com/berita-malaysia/rm2-6-bilion-didakwa-dalam-akaun-najib-dari-dana-penderma-bukan-1mdb-sprm-68292
  48. ↑ Zurairi Ar (10 May 2018). "Pakatan takes Putrajaya, buoyed by 'Malay tsunami'". The Malay Mail. Dicapai pada 10 May 2018.
  49. ↑ Reuers Staff (12 May 2018). "Ousted PM Najib listed on manifest for jet leaving Malaysia". Reuters. Dicapai pada 18 May 2018.
  50. ↑ Reuters Staff (12 May 2018). "Police cordon off home of Malaysia's ex-PM Najib Razak after travel ban". Reuters. Dicapai pada 18 May 2018. {{cite web}}: |author= has generic name (bantuan)
  51. ↑ Loghun Kumaran (18 May 2018). "The List: Handbags, watches, and petty cash from Wednesday's raid on Najib's house". The Malay Mail. Dicapai pada 18 May 2018.
  52. ↑ Loghun Kumaran (18 May 2018). "The List: Handbags, watches, and petty cash from Wednesday's raid on Najib's house". The Malay Mail. Dicapai pada 18 May 2018.
  53. ↑ "Former Malaysian PM Najib Razak arrested, to be charged on Wednesday over 1MDB scandal". Channel News Asia. 3 July 2018. Dicapai pada 4 July 2018.
  54. ↑ "Najib arrested". The Star. 3 July 2018. Dicapai pada 4 July 2018.
  55. ↑ Beech, Hannah; Ramzy, Austin (3 July 2018). "Najib Razak, Malaysia's Ex-Prime Minister, Is Arrested Amid Corruption Inquiry". The New York Times. Dicapai pada 4 July 2018.
  56. ↑ Ahmed, Suriati Sidek (4 July 2018). "Najib charged with CBT, abuse of power involving RM42 million Of SRC funds". Bernama. Dicapai pada 4 July 2018.
  57. ↑ "Malaysia's ex-PM Najib charged with corruption over 1MDB". BBC News. 4 July 2018. Dicapai pada 4 July 2018.
  58. ↑ "Former Malaysian PM Najib Razak charged with corruption, criminal breach of trust". Channel News Asia. 4 July 2018. Dicapai pada 4 July 2018.
  59. ↑ "'This is a chance to clear my name': Former Malaysian PM Najib Razak maintains his innocence". Channel News Asia. 4 July 2018. Dicapai pada 4 July 2018.
  60. ↑ SRC: Najib diperintah bela diri
  61. ↑ Najib bersalah semua 7 pertuduhan
  62. ↑ Najib dihukum penjara 12 tahun, denda RM210 juta
  63. ↑ Kes SRC: Najib dijatuhi hukuman penjara 12 tahun, denda RM210 juta
  64. ↑ Sabitan Najib kes SRC kekal
  65. ↑ 'Memalukan negara' - Hakim tolak penjelasan Najib untuk 'kepentingan negara'
  66. ↑ Najib gagal rayuan akhir kes SRC
  67. ↑ Najib arrives at Kajang prison
  68. ↑ Najib arrives at Kajang Prison after court upholds jail term
  69. ↑ Najib bekas PM pertama ke penjara
  70. ↑ Tiada layanan istimewa untuk Najib, kata Jabatan Penjara
  71. ↑ Baharon, Hapshah (13 September 2026). "Najib Razak's Pardon Application Deferred by Federal Territories Pardons Board". Buzz Magazine. Dicapai pada 15 September 2026.
  72. ↑ "Agong Perkenan Pengampunan Bersyarat Najib, Jalani Baki Hukuman Di Rumah". Bernama. 18 September 2026.
  73. ↑ "DS Najib diberi pengampunan bersyarat, jalani baki hukuman secara tahanan di rumah". Portal Berita RTM (dalam bahasa Inggeris AS). 2026-09-18. Dicapai pada 2026-09-20.
  74. ↑ Nasir, Aslinda (18 September 2026). "UMNO lancar Tabung Solidariti Najib Razak kumpul RM50 juta". Utusan Malaysia.
  75. ↑ Mior Kamarulbaid, Aqilah; Nasir, Aslinda (25 September 2026). "Ahli keluarga belum terima SOP tahanan rumah Najib". Utusan Malaysia.
  76. ↑ "The political revival of Malaysia's Anwar". Diarkibkan daripada yang asal pada 2007-08-21. Dicapai pada 2008-02-05.
  77. ↑ Fitnah burukkan imej PM
  78. ↑ Najib’s Ex-Security Guards Guilty of Malaysian Murder Bloomberg
  79. ↑ French newspaper reveals identity of Altantuya’s alleged assassins.
  80. ↑ Abuse of Power by the Deputy Prime Minister
  81. ↑ "Najib under pressure, again". The MalaysianInsider. Malaysian Insider. 11 Oktober 2008. Diarkibkan daripada yang asal pada 2008-10-12. Dicapai pada 2008-10-11.
  82. ↑ ROSMAH AT MURDER SCENE, Saturday, 21 June 2008 00:16
  83. ↑ "Najib thankful that truth has been revealed, Friday April 15, 2011". Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-11-01. Dicapai pada 2021-10-03.
  84. ↑ "Raja Petra's admission 'exposes the chief conspirator', Friday April 15, 2011 , The Star Online". Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-11-01. Dicapai pada 2021-10-03.
  85. ↑ Pendedahan mengejutkan dari Azilah - ‘Najib arah saya bunuh Altantuya'
  86. ↑ "Opposition group alleges corruption in report against Najib". Malaysia Today. Dicapai pada 2008-10-21.
  87. ↑ "Claims of huge spending in Eurocopter deal proven wrong: Najib". The Nut Graph Sun. Dicapai pada 2011-02-11.
  88. ↑ "France probes corruption in arms to Malaysia". Agence France-Presse. Diarkibkan daripada yang asal pada 2010-05-02. Dicapai pada 2010-04-28.
  89. ↑ "Malaysia's Submarine Scandal Surfaces in France". Asian Sentinel. Diarkibkan daripada yang asal pada 2011-07-06. Dicapai pada 2010-04-16.
  90. ↑ "Malaysia Probes Claim Najib's Wife Witnessed Murder". Bloomberg. 25 June 2008. Dicapai pada 2010-04-16.
  91. ↑ "Najib takes a brick from the wall". Asia Times. Diarkibkan daripada yang asal pada 2010-06-21. Dicapai pada 2010-04-16.
  92. ↑ "Ghost of Mongolian model continues to haunt Malaysian government". Vancouver Sun. Dicapai pada 2010-07-06.
  93. ↑ Tiada perbicaraan di Perancis.
  94. ↑ 'No trial in France over Scorpene'
  95. ↑ "French official says Scorpene probe not at trial stage yet". Diarkibkan daripada yang asal pada 2012-11-29. Dicapai pada 2021-10-03.
  96. ↑ Islam’s war on sin dims bright lights in a nation torn between cultures, Nick Meo, Kota Bharu, August 18, 2007
  97. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Selangor Sultan thanks Anwar and Najib for LRT3, hits out at Guan Eng and Tony Pua". The Star (dalam bahasa Inggeris). 2026-07-01. Dicapai pada 2026-07-02.
  98. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Mail, Malay (2026-07-01). "Selangor Sultan credits Najib for LRT3, says project restored under Anwar, faults Lim Guan Eng over project cuts". Malay Mail (dalam bahasa Inggeris). Dicapai pada 2026-07-02.
  99. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 YAKKUB, MOHD YUNUS (2026-07-01). "Jangan dakwa kejayaan LRT3 hasil usaha satu pihak - Sultan Selangor". Kosmo Digital. Dicapai pada 2026-07-02.
  100. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "LRT3: Selangor ruler thanks Anwar and Najib, notes cuts under Guan Eng". Malaysiakini. 2026-07-01. Dicapai pada 2026-07-02.

Pautan luar

Parlimen Malaysia
Didahului oleh
Abdul Razak Hussein		 Ahli Dewan Rakyat
untuk Pekan
1976–kini		 Pemegang jawatan kini
Jawatan akademik
Didahului oleh
Anwar Ibrahim		 Presiden Universiti Islam Antarabangsa Malaysia
1998–1999		 Diikuti oleh:
Sanusi Junid
Jawatan politik
Didahului oleh
Sulaiman Daud		 Menteri Kebudayaan Belia dan Sukan
1986–1990		 Diikuti oleh:
Annuar Musa
Didahului oleh
Abdullah Ahmad Badawi		 Menteri Pertahanan
1991–1995		 Diikuti oleh:
Syed Hamid Albar
Didahului oleh
Sulaiman Daud		 Menteri Pendidikan
1995–2000		 Diikuti oleh:
Musa Mohamad
Didahului oleh
Syed Hamid Albar		 Menteri Pertahanan
2000–2008		 Diikuti oleh:
Abdullah Ahmad Badawi
Didahului oleh
Abdullah Ahmad Badawi		 Timbalan Perdana Menteri Malaysia
2004–2009		 Diikuti oleh:
Muhyiddin Yassin
Menteri Kewangan
2008–2018		 Diikuti oleh:
Lim Guan Eng
Perdana Menteri Malaysia
2009–2018		 Diikuti oleh:
Mahathir bin Mohamad
Jawatan diplomatik
Didahului oleh
Thein Sein		 Pengerusi ASEAN
2015		 Diikuti oleh:
Bounnhang Vorachith
Jawatan parti politik
Didahului oleh
Anwar Ibrahim		 Ketua Pemuda UMNO
1987–1996		 Diikuti oleh:
Ahmad Zahid Hamidi
Didahului oleh
Abdullah Ahmad Badawi		 Timbalan Presiden UMNO
2003–2009		 Diikuti oleh:
Muhyiddin Yassin
Didahului oleh
Abdullah Ahmad Badawi		 Presiden UMNO
2009–2018		 Diikuti oleh:
Ahmad Zahid Hamidi
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Najib_Razak&oldid=6971805#Perdana_Menteri"