پرش به محتوا

آنگولا

مختصات: ۸°۵۰′ جنوبی ۱۳°۲۰′ شرقی / ۸.۸۳۳°جنوبی ۱۳.۳۳۳°شرقی
ویکی‌پدیا، آزادِ دانشنومه، جه
آنگولا
República de Angola  (پرتغالی)[۱] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
پرچم
نشون
ملّی شعار:
متحد ِنیرو قوی‌ته هسته.
ملّی سرود:
آنگولا پیش دَکِف!
نقشه
جوغرافی
بلند چکل
کوه موکو [FA] ترجمه (۲٬۶۱۹ متر) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
جول‌ترین نقطه
گتی
۱,۲۴۶,۷۰۰
ئو
جزئی
جمعیت
نیشتگا
رسمی زوون(ون)
جمعیت
۱۶,۹۴۱,۰۰۰
مرد
۱۵٬۹۸۳٬۰۳۵[۲] (۲۰۱۹) — ۱۶٬۵۱۷٬۴۹۷[۲] (۲۰۲۰) — ۱۷٬۰۵۱٬۴۹۱[۲] (۲۰۲۱) — ۱۷٬۵۹۰٬۷۶۷[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
زن
۱۶٬۳۷۰٬۵۵۳[۲] (۲۰۱۹) — ۱۶٬۹۱۰٬۹۸۹[۲] (۲۰۲۰) — ۱۷٬۴۵۲٬۲۸۳[۲] (۲۰۲۱) — ۱۷٬۹۹۸٬۲۲۰[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
شهری جمعیت
۲۱٬۴۱۰٬۶۳۴[۲] (۲۰۱۹) — ۲۲٬۳۳۸٬۵۸۶[۲] (۲۰۲۰) — ۲۳٬۲۷۶٬۲۴۶[۲] (۲۰۲۱) — ۲۴٬۲۲۹٬۳۳۸[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
روستایی جمعیت
۱۰٬۹۴۲٬۹۵۴[۲] (۲۰۱۹) — ۱۱٬۰۸۹٬۹۰۰[۲] (۲۰۲۰) — ۱۱٬۲۲۷٬۵۲۸[۲] (۲۰۲۱) — ۱۱٬۳۵۹٬۶۴۹[۲] (۲۰۲۲) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
امید زندگی
۶۱٫۵۴۷[۳] (۲۰۱۶) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نٮظام
حکومت نوع
بالاترین مقوم
حکومت رئیس
موقننه قووه
National Assembly of Angola [EN] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
دکته إتفاقون
بساتن
استقلال
پرتغال جه
جینی ضریب
عدد
۵۱٫۳ (۲۰۱۸) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
إنسانی توسعه شاخص
شاخص
۰٫۵۸۶[۴] (۲۰۲۱) ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
بیکاری نرخ
إقتٮصاد
پول واحد
مرکزی بانک
بانک ملی آنگولا [FA] ترجمه ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
قانونی سند
۱۸ ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
نمادون
اینترنت کد
دریایی شىناسایی إشماره
603 ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
ایزو ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲
AO ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
تٮلفون کُد
۲۴۴
دیگه چیون
رانندگی جهت
راست [FA] ترجمه[۶] ونه پارامتر ره Wikidata دله دچی‌ین
وبسایت

آنگولا اتا کشور هسته که آفریقای ِجنوب غربی وَر دَره. آنگولا نیشتنگا نوم لوآندا هسته و این کشور ِپول ِیکا کوانزا هسته.

آنگولای ِمردِم مسیحیت په‌روونه و ویشته رومی کاتولیک په دَرنه ولی پروتستان هم شه طرفدارون ره دانّه. وشون ِرسمی زوون پرتغالیه و ۱۸ و نیم میلیون نفر جمعیت دارنه. اکثریت سیوپوست هَستنه و وشون تِبار بانتو جه هسته که ۳۶ درصدشون اوویمبوندو ِقوم جه، ۲۵ درصد آمبوندو قوم جه و بقیه دیگه اقوام جه رَسِنه. آنگولای ِمردمون ِنژاد اسا اتی اروپاییون و بومیون ِترکیب جه هَسته

اواخر قرن پونزهم جه آنگولا پرتغال مستعمره بی‌یه. قرن بیستم دله، بیگاری بکشی‌ین، سنگین مالیات و تبعیض باعث بیّه آنگولاییون ِناسیونالیستی احساسات بوجود بِئِن. پرتغال هر شورشی که پیش اِمو ره سرکوب کارده و این باعث بیّه اتا چریکی جنگ سال ۱۹۶۱ بوجود بِئِه. وقتی آنگولا سال ۱۹۷۵ شه استقلال ره بَییته، سه‌تا چریکی جنبش رقیب بَیینه تا حکومِت ره شه میس دله بَییرِن و اتا دله‌یی جنگ اینتی شکل بَییته. خلق ِجبهه که شوروی و کوبا ونه پِشتی ره کاردنه، آگوستینو نتو ِرهبری جه، پیروز بیّه و بتونِسته جنوبی افریقا دیم‌به‌دیم هم هِرِسته. دهه ۱۹۸۰ دله، کوبای ِسربازون خلق ِجبهه ره کومِک هاکِردنه تا یونیتای ِجنبش جه جنگ هاکنه. یونیتای ِرهبری ره جواناس ساویمبی داشته و جنوبی آفریقا این گروه ِپشتی ره کارده. ۱۹۹۰ خارجیون ِمداخله تموم بیّه و سال ۱۹۹۱ آتش‌بس اعلان بیّه. سال ۱۹۹۲ اتا انتخابات دله یونیتا ادعا هاکِرده که رقیبون تقلب هاکِردنه و اینتی جنگ دِباره از سر شروع بیّه تا بهار ۲۰۰۲ که این جنگ دِباره تموم بیّه.

آنگولا نفت ِتولیدکَرون جه هَسته و بیش از ۶۰ درصد شه دِله‌یی ِناخالص ِتولید ره نفت بَروتِن جه تأمین کانده. آنگولا بهار ۲۰۰۲ اتا دله‌یی جنگ (= جنگ داخلی) ره ۱۵ سال په تموم هاکِرده و اسا آفریقا دله نفت ِدومین تولیدکَر (نیجر په) هسته[۷] آنگولای ِاقتصاد آفریقای ِصحرای ِجنوب دله جنوبی آفریقا و نیجریه په سومین اقتصاده و همینسه ونه آینده ره خجیر دونّه. آنگولا قدیم پرتغال ِمستعمره بی‌یه و اسا که پرتغال ِاقتصاد ضعیف بیّه، خله کارشناسون ره اون کشور جه یانّه. [۸] آنگولا اسا آفریقا اتحادیه، متحد ملل سازمان و آفریقای ِتوسعه‌ی ِهماهنگی ِکمیته و پرتغالی‌زوون کشورون کمیته دله عضو هَسته.

تقسیمات

[دچی‌ین]

آنگولا ۱۸ استان دانه که اینان دله اتا استان کابیندا نوم هم دَره که آنگولای ِاصلی سامون جه سِوا هسته. این منطقه شمال‌غرب آنگولائه و کنگو جمهوری وشون ره سِوا کانده. این منطقه دله اتی تجزیه‌خائون هم درنه که خانّه کابیندا اتا مستقل ِکشور بائه و همینسه آنگولای ِدولِت جه جنگ کانّه.

آنگولای استان‌ها نقشه سَر جه اینان هستنه:

  1. بنگو
  2. بنگوئلا
  3. بیه
  4. کابیندا
  5. کواندو کوبانگو
  6. شمالی کوانزا
  7. جنوبی کوانزا
  8. کونه‌نه
  9. هوامبو
  1. هوییلا
  2. لوآندا
  3. شمالی لوندا
  4. جنوبی لوندا
  5. مالانژه
  6. موشیکو
  7. نامیبه
  8. اوییگه
  9. زئیر

نگارخنه

[دچی‌ین]
آنگولای ِتوپوگرافیک نقشه
آنگولای ِتوپوگرافیک نقشه  
آنگولای ِقومی نقشه
آنگولای ِقومی نقشه  
ویلیادمیر پوتین و جوزف ادواردو دس سانتوس ِملاقات
کابیندای ِآزادی‌خائون ِپرچم
کابیندای ِآزادی‌خائون ِپرچم  
آنگولای پُلیس ِنیروئون
آنگولای پُلیس ِنیروئون  
لوآندای ِشهر
لوآندای ِشهر  
هوآمبوی ِشهر
هوآمبوی ِشهر  
بنگوئِلای ِشهر
بنگوئِلای ِشهر  
اتا قدیمی موجستمه که قرن نوزدهم شِنه
اتا قدیمی موجستمه که قرن نوزدهم شِنه  
آنگولایی مار-وَچه
آنگولایی مار-وَچه  
وشون ِمدرسه
وشون ِمدرسه  

منابع

[دچی‌ین]

  1. ↑ ونه نوم اینجه بمو: اطلاعات‌نامه جهان. هارشی‌ین تاریخ: ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۰. نویسنده: سیا. ناشر: سیا. اثر یا نومِ زوون: انگلیسی. انتشارِ تاریخ: ۱۹۶۲. شاپا: 0277-1527.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 ناشر: World Bank Open Data. هارشی‌ین تاریخ: ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴.
  3. ↑ "یونسکو. موسسه آماری".
  4. ↑ "Human Development Report". برنامه عمران ملل متحد. 2022. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |date= را بررسی کنید (کمک)
  5. ↑ مرجع لینک: http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  6. ↑ مرجع لینک: http://chartsbin.com/view/edr.
  7. ↑ لوموند دیپلماتیک (فارسی). ژانویه ۲۰۰۳
  8. ↑ آگوست کنشیلیا (Augusta CONCHIGLIA): انتقام مستعمره سابق: آنگولا به نجات پرتغال می‌شتابد. در لوموند دیپلماتیک فارسی. برگردان: شیرین روشار. مه ۲۰۱۲