Namysłów

Namysłów

miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Rynek w Namysłowie
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	opolskie
Powiat	namysłowski
Gmina	Namysłów
Data założenia	XIII wiek
Prawa miejskie	ok. 1249
Burmistrz	Jacek Fior (od 2024)
Powierzchnia	22,61 km²
Wysokość	137 m n.p.m.
Populacja (01.01.2024) • liczba ludności • gęstość	16 818 743,8 os./km²
Strefa numeracyjna	77
Kod pocztowy	46-100
Tablice rejestracyjne	ONA
Położenie na mapie gminy Namysłów Namysłów
Położenie na mapie Polski Namysłów
Położenie na mapie województwa opolskiego Namysłów
Położenie na mapie powiatu namysłowskiego Namysłów
51°04′36″N 17°43′02″E
TERC (TERYT)	1606024
SIMC	0965743
Hasło promocyjne: Namysłów – gmina z charakterem
Urząd miejski ul. Stanisława Dubois 3 46-100 Namysłów
Strona internetowa
BIP

Namysłów^ⓘ łac. Namislavia, niem. Namslau, śl. Namysłōw) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, siedziba powiatu namysłowskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Namysłów. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na Równinie Oleśnickiej, będącą częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez niego rzeka Widawa oraz jej mniejsze dopływy.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 16 818 mieszkańców.

Geografia

Położenie

Miasto jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w historycznych granicach Dolnego Śląska, w województwie opolskim, na Równinie Oleśnickiej. Przez granice administracyjne miasta przepływa rzeka Widawa (dopływ Odry). Namysłów położony jest na wysokości 137 m n.p.m.

Środowisko naturalne

Klimatogrami dla Namysłowa
I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII
30   1 -5	27   2 -4	28   7 -1	36   14 3	60   19 8	69   22 11	80   24 12	74   23 12	48   19 9	38   14 5	40   7 1	36   3 -3
Temperatury w °C Opad całkowity w mm Źródło:
Na jednostki imperialne I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII     1.2   33 23     1.1   36 25     1.1   45 30     1.4   56 38     2.4   66 46     2.7   72 52     3.1   74 54     2.9   74 53     1.9   66 48     1.5   56 41     1.6   44 34     1.4   37 27 Temperatury w °F Opad całkowity w calach

Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Pokrywa śnieżna występuje od grudnia do kwietnia. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Namysłowa wynoszą 566 mm, dominują wiatry zachodnie.

Podział miasta

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częściami Namysłowa są:

• Podmiejskie
• Stare Miasto (włączone do Namysłowa z dniem 1 stycznia 1951 r., wcześniej samodzielna miejscowość),

Osiedla mieszkaniowe

Na terenie Namysłowa istnieje sześć osiedli mieszkaniowych: Osiedle nr I - Osiedle Śródmieście, Osiedle nr II - Osiedle za Widawą, Osiedle nr III - Osiedle Majowe, Osiedle nr IV - Osiedle Ogrodowe, Osiedle nr V - Osiedle Reymonta oraz Osiedle nr VI - Osiedle Leśne.

Nazwa

Nazwa miasta Namysłów wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie

Etymologicznie nazwa miasta związana jest z antroponimem Namysł. Miejscowość została wymieniona w zlatynizowanej formie Namislavia w łacińskim dokumencie z 1312 r. wydanym w Głogowie. W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Namislavia. W roku 1613 r. śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Namslavia.

Jeszcze w 1750 r. nazwa „Namysłów” wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 we Wrocławiu przez Johanna G. Knie miejscowość występuje pod nazwami Namslau, Namzlav oraz Namislow.

Nazwę Namysłów w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 r. wymienił śląski pisarz Józef Lompa. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880–1906 notuje nazwę miasta pod polską nazwą Namysłów oraz niemiecką Namslau.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946 r..

Historia

Zamek książęcy z 1360 r.

Zespół murów obronnych (1350-1415, XVII w., XIX w.)

Średniowiecze

Miasto zostało założone w XIII wieku. Pierwsza historycznie pewna wzmianka o nim pochodzi z 19 czerwca 1233. Prawa miejskie Namysłów otrzymał około 1249 z rąk księcia Henryka III Białego.

W latach 1294–1312 Namysłów wchodził w skład księstwa głogowskiego. W 1312/1313 powstało niezależne księstwo namysłowskie wydzielone z ziem księstwa oleśnickiego, a jego władcą został Konrad I oleśnicki.

Od 1320 lub 1321 ponownie związane z księstwem oleśnickim po objęciu tegoż księstwa przez Konrada I. W latach 1323–1341 Namysłów wchodził w skład księstwa brzesko-legnickiego. 9 maja 1323 roku miasto stało się lennem czeskim. Od 1338 ponownie samodzielne księstwo we władaniu Wacława I legnickiego. Od około 1340 do 21 stycznia 1341 roku Namysłów był zastawiony księciu cieszyńskiemu Kazimierzowi I. 30 września 1341 roku książę brzesko-legnicki Bolesław III Rozrzutny zastawił miasto królowi Polski Kazimierzowi III Wielkiemu.

Pierwsze wzmianki o zamku w Namysłowie pochodzą z 1312. Prawdopodobnie był wtedy drewniany, jednak być może już po tej dacie książę namysłowski zaczął w miejscu wcześniejszego grodu wznosić obwód obronny o wysokości 8 metrów.

Właściwą część ratusza w Namysłowie wzniesiono w latach 1374–1378. Jego głównym architektem był mistrz murarski Piotr.

W 1345 rozpoczęła się wojna polsko-czeska pomiędzy Janem Luksemburskim i Kazimierzem III Wielkim. Pod koniec lata lub na początku jesieni 1348 rozpoczęto negocjacje pokojowe. Zawarciem pokoju były zainteresowane obie strony, ponieważ Karol IV koncentrował się na sprawach niemieckich, a Kazimierz zamierzał, wobec bezskuteczności ataków na Śląsku, skupić siły na walce o Ruś. 22 listopada 1348 roku wojna została formalnie zakończona podpisaniem pokoju namysłowskiego. Traktat nie wprowadzał żadnych zmian terytorialnych.

W 1358 roku synowie Bolesława III – Wacław i Ludwik sprzedali Namysłów królowi czeskiemu i niemieckiemu Karolowi IV za 3 000 kop groszy praskich. W połowie XIV wieku w mieście rozpoczęta została budowa murów obronnych i trzech bram oraz rozbudowa murowanego zamku.

XV–XX wiek

Pieczęć magistratu Namysłowa z przełomu XIX i XX wieku

W 1428 r. w dzień św. Katarzyny Namysłów został oblężony przez Husytów, ale bezskutecznie. Fisher, Zeitgeschichte pisze: "(...) w r. 1428 Husyci pragnęli miasto wygłodzić. Mieszczanie przybili do Wieży Piekarskiej połeć słoniny. Teraz odeszli". Wrogowie zmuszeni do odejścia spowodowali za to w okolicy wiele pożarów i dokonali mordów. W tym samym roku przed Bramą Krakowską (nie zostało jednak podane czy przed czy po nieprzyjacielskim ataku) na rozkaz króla wykonana została w wielkim pośpiechu przez wieśniaków, mieszczan, kobiety i dzieci zewnętrzna fosa. Przy pracy spędzono dnie robocze i świąteczne dostarczając ziemię pod i na wał. Król wydał wieśniakom rozkaz, aby w czasie wojny, gdy potrzeba tego wymaga zatrzymywali się w mieście, je chronili i osłaniali, a także nakazywał im zaciągnanie się w obcą służbę. W 1432 podjazd Taborytów spalił przedmieścia miasta. Namysłów i Wrocław odmówili złożenia hołdu Władysławowi Pogrobowcowi po jego koronacji w 1453. Połowa zabudowań miasta została zniszczona podczas pożaru w 1466. W tym samym roku w sierpniu spod Opola podeszły oddziały króla Jerzego z Podiebradu wzmocnione przez żebraków pod dowództwem czeskich kapitanów Stiborga, v. Czumberga i Dobischau. Oba przedmieścia i dolny młyn splądrowano i spalono, po czym nieprzyjaciel rozłożył się obozem w Michalicach i na Starym Mieście. Z powodu idącej z Wrocławia odsieczy 19 sierpnia, wojska Jerzego z Podiebradu wycofały się. V. Dobischau przygotował drugi atak na miesto podczas mrozów od strony Bramy Wrocławskiej, lecz Namysłowianie dowiedzieli się o tym i odmrażali fosy, a przed Bramą Wodną zbudowano bastion. W 1469 Namysłów uznał za swojego władcę Macieja Korwina. 11 listopada 1483 miasto zostało zniszczone w wyniku kolejnego pożaru. Od 1490 znajdowało się pod panowaniem Władysława Jagiellończyka, a następnie jego syna Ludwika. Handel w Namysłowie został ożywiony pod koniec XV wieku.

Od 1526 miasto należało do dynastii Habsburgów. Podczas wojny trzydziestoletniej zdobyli je Szwedzi.

Zakon krzyżacki zakupił namysłowski zamek w 1703, pozostając jego właścicielem do 1810. W 1741 miasto przeszło we władanie Królestwa Prus. Podczas wojny siedmioletniej było okresowo zajmowane przez Austriaków i Rosjan.

W czasie wojen napoleońskich latach 1806–1807 Namysłów był okupowany przez Francuzów i ich sprzymierzeńców (miasto zajęte zostało w grudniu 1806 przez oddziały bawarskie).

W 1862 miasto otrzymało połączenie telegraficzne z Wrocławiem. Kolejnym krokiem komunikacyjnym było powstanie infrastruktury kolejowej – w 1868 otwarto linię, która połączyła Namysłów z Wrocławiem i Kluczborkiem, w 1889 z Opolem, a w 1912 z Kępnem.

Po I wojnie światowej

Po I wojnie światowej liderzy ludności polskiej w powiecie namysłowskim podjęli działania w celu przyłączenia tej ziemi do Polski. W powiecie namysłowskim, polską działalność niepodległościową prowadził Wilhelm Wojciech Prokop (z Raciborza) zatrudniony w firmie Oskara Tietzego w Namysłowie, który tu organizował POW Górnego Śląska. Wśród działaczy polskich niepodległościowych była rodzina Karczewskich oraz proboszcz namysłowski ks. Jan Karol Pasternak oraz wikary ks. Jan Szymała. W powiecie ważnym polskim liderem był także ks. Antoni Robota z parafii we wsi Włochy (dwukrotnie pobity przez niemieckie bojówki). Namysłowska organizacja POW G.Śl. utrzymywała łączność z Opolem poprzez Augustyna Fulka pseud. „Sterner”. Aktywność ta polegała na kolportażu polskiej prasy w tym zwłaszcza „Der Weisse Adler”. 2 lipca 1919 r. Prokop został aresztowany przez władze niemieckie i wywieziony do więzienia w Oleśnicy. Po pewnym czasie wyszedł na wolność, dzięki obronie podjętej przez adwokata Antoniego Rostka z Raciborza, ale do Namysłowa już nie wrócił.

Dwudziestolecie międzywojenne

Od 1919 Namysłów należał do nowo utworzonej prowincji Dolny Śląsk. Prowincja została zlikwidowana w 1938, a 18 stycznia 1941 utworzono ją ponownie.

W 1927 r. na jednej z wysp na Widawie wzniesiono pomnik upamiętniający mieszkańców Namysłowa i powiatu namysłowskiego poległych podczas I wojny światowej. Projektantem modernistycznego obiektu stylizowanego na średniowieczną wieżę obronną był architekt Hans Thomas z Wrocławia. Monument rozebrano ostatecznie w 1962 r., a na jego miejscu stanął wówczas amfiteatr miejski.

1 lipca 1936 do Namysłowa włączona została wieś Böhmwitz (rejon współczesnych ulic 1 Maja i Kalinowej), zamieszkała wówczas przez 232 mieszkańców.

Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938, bojówki hitlerowskie zdewastowały wnętrze namysłowskiej synagogi zbudowanej w roku 1856. Sam budynek przetrwał, ze względu na stanowienie części zwartej zabudowy[potrzebny przypis].

II wojna światowa

W czasach II wojny światowej w Namysłowie znajdował się podobóz obozu koncentracyjnego w Groß-Rosen oraz kilka mniejszych obozów pracy przymusowej. Robotnicy różnych narodowości pracowali m.in. w fabryce Elektroakustik przy Parku Północnym, powstałym w latach 1939–1941 zakładzie przetwórstwa ziemniaczanego przy ul. Łączańskiej oraz w browarze Haselbacha. Obozowe baraki znajdowały się z kolei m.in. przy obecnych ulicach 1 Maja, Jagiellońskiej, Oławskiej, Skłodowskiej-Curie, Żwirki i Wigury[potrzebny przypis].

Wśród robotników przymusowych oraz jeńców wojennych znajdowało się wielu żołnierzy Armii Krajowej. Lokalnymi strukturami AK kierował w latach 1942–1944 por. Józef Rabiega (1914–1971), zatrudniony w zakładach przetwórstwa ziemniaczanego[potrzebny przypis]. W 2016 jego imieniem nazwana została ulica w Namysłowie, a rok później przy bramie "Ziemniaczanki" ustawiony został postument z pamiątkową tablicą.

22 stycznia 1945 miasto zostało po krótkich walkach zajęte przez Armię Czerwoną. Namysłów zdobyty został przez 214 Dywizję Strzelecką, wchodzącą w skład 78 Korpusu Strzeleckiego, stanowiącego z kolei część składową 52 Armii.

Polska Ludowa

3 marca 1945 r. do Namysłowa przybyła pierwsza grupa polskich kolejarzy. 30 maja miasto zostało przejęte przez administrację polską – na jej czele stanął przybyły 30 kwietnia Pełnomocnik Rządu RP na Obwód nr 9 Tomasz Nowacki (1897–1946)[potrzebny przypis]. 1 września pierwszym powojennym Burmistrzem Namysłowa został polityk PPS Bolesław Obrębski (1898–1953), który swój urząd pełnił do grudnia 1948[potrzebny przypis]. 31 grudnia 1945 starosta Nowacki został w rejonie śluzy na Widawie (rejon ulic Parkowej i Marii Konopnickiej) postrzelony przez „nieznanych sprawców w mundurach sowieckich”, w wyniku czego zmarł 3 stycznia 1946. Towarzyszący staroście por. Czesław Wajs (1912–1945) zginął na miejscu[potrzebny przypis].

17 listopada 1947 odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Burs i Stypendiów w Namysłowie, na prezesa wybrano Aleksandra Pankiewicza – przewodniczącego Powiatowej Rady Narodowej. W 1949 TBS liczył już 129 członków[potrzebny przypis].

26 maja 1959 powstało Koło Miłośników Ziemi Namysłowskiej, w tym czasie było to pierwsze tego typu stowarzyszenie na terenie województwa polskiego. Jeszcze w 1959 stowarzyszenie zmieniło nazwę na Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej. Staraniem działaczy koła powołano 21 stycznia 1960 Muzeum Ziemi Namysłowskiej, które zlokalizowano w trzech salach ratusza. 23 lutego 1973 Muzeum Ziemi Namysłowskiej przeniosło się do nowego lokalu, znajdującego się na zamku. Muzeum funkcjonowało do przełomu 1998/1999. Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej prowadziło działalność do około 2005, po czym zostało zawieszone.

23 czerwca 1976 Zakłady Elektrotechniki Motoryzacyjnej w Namysłowie przystąpiły do strajku, którego celem było, oprócz protestu przeciw podwyżce cen, odłączenie się od ZEM Świdnica i sprowadzenie nowego parku maszynowego[potrzebny przypis].

III Rzeczpospolita

Po pierwszych wyborach do samorządu terytorialnego w Polsce po jego przywróceniu w 1990 roku burmistrzem miasta został Adam Maciąg. Pełnił on tę funkcję przez dwie kadencje, od 18 czerwca 1990 do 3 listopada 1998. Następcami Maciąga byli: Krzysztof Kuchczyński (1998–2014), Julian Kruszyński (2014–2018), Bartłomiej Stawiarski (2018–2024) oraz Jacek Fior (od 2024)[potrzebny przypis].

W latach 1989–1996 przeprowadzona została przez Radę Narodową Miasta i Gminy w Namysłowie oraz jej następczynię – Radę Miejską w Namysłowie akcja dekomunizacji nazw ulic. Jeszcze w roku 1989 patronat nad miejskimi ulicami utracili Feliks Dzierżyński i Julian Marchlewski, a w dalszej kolejności dekomunizacji poddane zostały ulice: Armii Czerwonej (1991), Hanki Sawickiej (1993), Karola Świerczewskiego, Marcelego Nowotki, alei Róży Luksemburg oraz placu XV-lecia PRL (wszystkie 1996). Symbolicznym zakończeniem procesu była dokonana po latach zmiana nazwy ulicy Mariana Buczka (2016).

W ramach reformy administracyjnej w Polsce w 1999 Namysłów ponownie stał się siedzibą powiatu. Siedzibą starostwa stał się przebudowany dawny magazyn zbożowy przy Placu Wolności[potrzebny przypis].

Organizacje pozarządowe

18 września 2014 założono Towarzystwo Przyjaciół Namysłowa i Ziemi Namysłowskiej, w kwietniu 2026 posiadające 56 członków. W strukturze TPNiZN działają trzy sekcje (historyczna, przyrodnicza i turystyczna), Grupa Eksploracyjno-Poszukiwawcza "Nietoperze" oraz dwa działy (aktywności lokalnej i współpracy zagranicznej).

W 2019 reaktywowane zostało z kolei po kilkunastu latach zawieszenia działalności Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej.

Demografia

Według danych GUS z 30 czerwca 2018, Namysłów miał 16360 mieszkańców (8. miejsce w województwie opolskim i 279. w Polsce), powierzchnię 22,62 km² (7. miejsce w województwie opolskim i 250. miejsce w Polsce) i gęstość zaludnienia 723,6 os./km².

Mieszkańcy Namysłowa stanowią około 38,37% populacji powiatu namysłowskiego, co stanowi 1,66% populacji województwa opolskiego.

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	16360	100	8638	52,7	7724	47,3
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	723,6		382,1		341,5

Liczba mieszkańców miasta

1787 – 2500

1845 – 3480

1860 – 4176

1861 – 4193

1875 – 5383

1880 – 5868

1885 – 5890

1890 – 6167

1910 – 6062

1933 – 7325

1939 – 8196

1975 – 12400

1983 – 13700

1995 – 16601

2000 – 16956

2005 – 16630

2010 – 16254

2015 – 16105

2020 – 16622

Liczba mieszkańców

Piramida wieku mieszkańców Namysłowa w 2014 roku

Zabytki

Brama Krakowska (XIV w.)

Ratusz z XIV wieku

Do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków wpisane są następujące obiekty:

• Układ urbanistyczny
• Kościół św. Apostołów Piotra i Pawła, ul. Kościelna 1, wraz z bramą wejściową na teren kościelny oraz figurą św. Jana Nepomucena,
• Kościół fil. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP, ul. Staromiejska 29,
• Zespół klasztorny franciszkanów, Skwer kardynała Wyszyńskiego 2, składa się z gotyckiego kościoła św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary, a także dawnego klasztor, obecie plebanii,
• Kaplica pw. Świętej Trójcy (dawna kaplica cmentarna), ul. Oleśnicka 11,
• Park Północny, ul. Kazimierza Pułaskiego,
• Zamek książęcy, ul. Bolesława Chrobrego 30,
• Mury obronne,
• Brama Krakowska,
• Ratusz,
• Zespół szpitala miejskiego, ul. Oleśnicka 10,
• Kamienica, ul. Bolesława Chrobrego 6,
• Dom „Burmistrzówka”, ul. Krakowska 17,
• Hotel „Polonia”, ul. Obrońców Pokoju 28,
• Kamienice namysłowskiego rynku nr 2-9, 12, 24,
• Kamienice, ul. Stanisława Staszica 4 i 6,
• Izba Regionalna w Namysłowie (dawna szkoła ewangelicka), ul. Szkolna 2,
• Zespół browaru, ul. Bolesława Chrobrego 20-30, w tym: stara słodownia z warzelnią i suszarnią, nowa słodownia z suszarniami, leżakownia i fermentownia, maszynownia i magazyn beczek, kompleks budynków pomocniczych,
• Budynek handlowo-usługowy (dawny magazyn jęczmienia), ul. Kolejowa 18,
• Muzeum Techniki Młynarskiej (dawny młyn miejski z częścią mieszkalną), ul. Piastowska 12,

inne zabytki:

• neorenesansowa fontanna na rynku,
• dawna synagoga (obecnie sala gimnastyczna), ul. Stanisława Dubois 19,

Gospodarka

Browar w Namysłowie – budynek starej słodowni

Gałęzi przemysłu reprezentowane obecnie w Namysłowie to: produkcja spożywcza (Froneri, dawniej Nestle i Schöller), piwowarstwo (Browar Namysłów), elektrotechnika (Diehl Controls), produkcja okien (fabryki Velux i Glassolutions).

W 2019 wskaźnik bezrobocia w Namysłowie wynosił 7,8%. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w Namysłowie wynosiło 4 176,14 zł.

25,8% aktywnych zawodowo mieszkańców Namysłowa pracuje w sektorze rolniczym (rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo i przemysł wydobywczy), 34,7% w sektorze przemysłowym (przemysł przetwórczy i budownictwo), a 10,5% w sektorze usługowym (handel, naprawa pojazdów, transport, zakwaterowanie i gastronomia, informacja i komunikacja) oraz 2,2% pracuje w sektorze finansowym (działalność finansowa i ubezpieczeniowa, obsługa rynku nieruchomości).

W Namysłowie mieści się Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Transport

Stacja kolejowa w Namysłowie

Transport drogowy

Przez Namysłów przebiegają drogi krajowe:

• 39 Łagiewniki – Strzelin – Biedrzychów – Owczary – Brzeg – Namysłów – Kępno
• 42 Namysłów – Kluczbork – Praszka – Radomsko – Starachowice

Sieć uzupełniają drogi wojewódzkie:

• 451 Oleśnica – Namysłów
• 454 Opole – Namysłów

Transport kolejowy

W mieście znajduje się stacja kolejowa połączona z dworcem autobusowym. Z namysłowskiej stacji kolejowej odjeżdżają obecnie pociągi w kierunku Oleśnicy i Wrocławia oraz Kluczborka, Lublińca i Częstochowy.

Dawniej, Namysłów skomunikowany był kolejowo również z Opolem, Kępnem i Sycowem. Połączenia te przestały jednak funkcjonować na przełomie lat 80. i 90. XX wieku.

Namysłów
Linia nr 143 Kalety – Wrocław Mikołajów (106,465 km)
Gręboszów odległość: 5,996 km		Wilków Namysłowski odległość: 4,625 km
Linia nr 301 Opole Główne – Namysłów (59,939 km)
Ziemiełowice odległość: 3,410 km
Linia nr 307 Namysłów – Kępno (0,000 km)
		Kamienna Namysłowska odległość: 3,584 km

Komunikacja miejska

W roku 2018 czasowo funkcjonowała komunikacja miejska. Linie czerwona, zielona i niebieska zaczynały swój bieg na dworcu autobusowym. Przewozy autobusowe realizuje PKS Opole oraz prywatny przewoźnik LUZ.

Oświata

Namysłów stanowi regionalny ośrodek oświatowy, ściągający uczniów z całego powiatu, a także z pobliskich terenów województwa wielkopolskiego (Rychtal), dolnośląskiego (Bierutów) czy powiatu kluczborskiego (Wołczyn).

Żłobki i Przedszkola Żłobek, ul. Kolejowa 5B Żłobek "Elementarz Przyjazny Rodzinie", ul. Braterska 7 Przedszkole nr 1, ul. Partyzantów 2 Przedszkole nr 3, ul. Partyzantów 3 Przedszkole nr 4, ul. Reymonta 5B Przedszkole nr 5, ul. Słoneczna 1 Przedszkole Integracyjne, ul. Parkowa 3 Szkoły podstawowe Szkoła Podstawowa nr 1 im. Szarych Szeregów, ul. 3 Maja 21 Szkoła Podstawowa nr 2 im. Marii Skłodowskiej-Curie z oddziałami dwujęzycznymi, ul. Reymonta 5 Szkoła Podstawowa nr 3 im. Bolesława Prusa, ul. Łączańska 1 Szkoła Podstawowa nr 4 im. Władysława Stanisława Reymonta z oddziałami integracyjnymi, ul. Reymonta 56 Szkoła Podstawowa nr 5 im. św. Jana Pawła II, ul. Pułaskiego 22 Inne Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia im. Andrzeja Kurylewicza, ul. Piłsudskiego 11 Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy Towarzystwa Społecznych Działań na Rzecz Dzieci i Młodzieży "Razem w Przyszłość", ul. Piastowska 8 Ośrodek Wyszkolenia i Wychowanie Ochotniczych Hufców Pracy, ul. Pułaskiego 3B

Szkoły ponadpodstawowe I Liceum Ogólnokształcące im. Jarosława Iwaszkiewicza, ul. Mickiewicza 12 Zespół Szkół Mechanicznych im. Żołnierzy Września 1939, ul. Pułaskiego 10 Zespół Szkół Rolniczych im. Tadeusza Kościuszki, ul. Pułaskiego 3 Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego, ul. Pułaskiego 3C Zespół Szkół Specjalnych im. Adama Mickiewicza, ul. Braterska 9 Szkoła Podstawowa Specjalna Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna

Kultura

• Namysłowski Ośrodek Kultury, Plac Powstańców Śląskich 2
  • Biblioteka Publiczna w Namysłowie im. Stanisława Wasylewskiego, ul. Bohaterów Warszawy 5
  • Izba Regionalna w Namysłowie, ul. Szkolna 2
  • Izba Techniki Młynarskiej, ul. Piastowska 12
  • Świetlica Osiedlowa, ul. Dworcowa 7
  • Zespół Teatralny „Bez Atu” (rozwiązany)

Namysłowska prasa wydawana po 1945

W okresie PRL wydawane były: „Trybuna Namysłowska” – miesięcznik Powiatowego Komitetu Frontu Narodowego w Namysłowie oraz „Rocznik Statystyczny Powiatu Namysłów”.

Namysłowska prasa podziemna przed 1989

• Obserwator Namysłowski czasopismo, które wychodziło w drugim obiegu, a następnie jawnie od 1989 roku

Namysłowska prasa wydawana po 1989

Po przełomie 1989 roku ukazywały się m.in.:

• „Gazeta Namysłowska. Magazyn Samorządowy”
• „Gazeta Ziemi Namysłowskiej”
• „GraVers. Niezależne Czasopismo Literackie”
• „Informator Wędkarski. Magazyn Namysłowskich Wędkarzy”
• „Kurier Namysłowski. Prywatny Miesięcznik Lokalny”
• „Namysłowianin. Bezpłatna Gazeta Lokalna”
• „Namysłowski Magazyn. Namysłowski Powiatowy Magazyn Samorządowy”
• „Nowiny Namysłowskie”
• „Wieści Namysłowskie”
• „Z Prawej Strony. Miesięcznik ziemi namysłowskiej”
• „Nasz Powiat Namysłowski” - informator samorządowy wydawany przez Starostwo Powiatowe w Namysłowie

Własne organa prasowe posiadają miejscowe parafie katolickie:

• „Apostolskie Ścieżki. Namysłowskie Pismo Religijno – Duszpasterskie” – Parafia Św. Apostołów Piotra i Pawła.
• „Pokój i Dobro. Gazeta parafii św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary”

Własne pismo wydają także Niemcy – dawni mieszkańcy Namysłowa, zrzeszeni w powstałym 19 maja 1956 r. stowarzyszeniu Namslauer Heimatfreunde. Ich organ prasowy „Namslauer Heimatfruf” ukazuje się od roku 1956.

Religia

Kościół św. Piotra i Pawła

Kaplica cmentarna Wszystkich Świętych

Cmentarz Komunalny przy ul. Jana Pawła II

Dawna synagoga (obecnie sala gimnastyczna, widok sprzed remontu)

Wspólnoty wyznaniowe

Kościół rzymskokatolicki

Dekanat Namysłów wschód

• parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła (ul. Kościelna 3)
  • kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła (ul. Kościelna 1)
  • kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (ul. Staromiejska 29)
  • kaplica cmentarna Wszystkich Świętych (ul. Jana Pawła II 6)

Dekanat Namysłów zachód

• parafia św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary (Skwer Kardynała Wyszyńskiego 2)
  • kościół św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary (Skwer Kardynała Wyszyńskiego 2)
  • kaplica Świętej Trójcy (ul. Oleśnicka 11) – nieużytkowana

Kościół Zielonoświątkowy w RP

Okręg Zachodni

• Zbór Kanaan (ul. Kraszewskiego 4)

Świadkowie Jehowy

• zbór Namysłów – Północ (Sala Królestwa ul. 1 Maja 17)
• zbór Namysłów – Południe (Sala Królestwa ul. 1 Maja 17)

Do zborów w Namysłowie przynależą również wyznawcy z gminy Bierutów, Wilków, Rychtal, Domaszowice i Świerczów.

Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP

Wierni przynależą do parafii ewangelicko-augsburskiej w Pokoju, stanowiącej część Diecezji Katowickiej.

Cmentarze

• Cmentarz Komunalny (ul. Jana Pawła II 6)
• Cmentarz Komunalny (ul. Oławska 35-39)
• dawny cmentarz katolicki (ul. Staromiejska 29)
• dawny cmentarz ewangelicki (ul. Kraszewskiego 1)
• dawny cmentarz żydowski (ul. Łączańska 7)

Nieistniejące obiekty sakralne

• synagoga (obecnie sala sportowa, ul. Dubois 19), czynna w latach 1856–1938,
• kościół ewangelicki św. Andrzeja (Skwer prof. Leszka Kuberskiego), czynny w latach 1789–1947, rozebrany w 1962
• kościół staroluterański (obecnie sklep, ul. Wały Jana III 2), czynny w latach 1905-1945
• kościół Salwatora (Zbawiciela), rozebrany w 1647
• kaplica św. Barbary, rozebrana w 1647
• kościół św. Ducha i św. Jerzego, spłonął w 1619, prowizorycznie odbudowany jako spichlerz i rozebrany w latach 80. XVIII w.

Przyroda

W Namysłowie ma swoją siedzibę powstałe w 1945 Nadleśnictwo Namysłów, którego obszar rozciąga się na powiat namysłowski i kluczborski. Siedziba Nadleśnictwa znajduje się przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie, w budynku oddanym do użytku w roku 2016.

Polityka

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Organem wykonawczym jest burmistrz. W wyborach samorządowych w 2024 na urząd został wybrany Jacek Fior. Siedzibą władz jest Urząd Miejski przy ul. Stanisława Dubois 3. W mieście, pod adresem Plac Wolności 12a, znajduje się starostwo powiatu namysłowskiego.

Budżet miasta

Wydatki budżetu w Namysłowie według działów (2017)

     Sektor usług (48,4%)

     Niesklasyfikowane (22,9%)

     Ubezpieczenie społeczne (9,6%)

     Gospodarka komunalna (7,1%)

     Ekonomika nieruchomości (3,9%)

     Edukacja (2,3%)

     Bezpieczeństwo zdrowotne (1,4%)

     Rolnictwo (1,3%)

Budżet miasta Namysłowa
Lp.	Rok	Budżet
1	2009	74,5 mln zł.
2	2010	67,1 mln zł.
3	2011	74,7 mln zł.
4	2012	69 mln zł.
5	2013	66 mln zł.
6	2014	76,7 mln zł.
8	2015	75,3 mln zł.
9	2016	89,6 mln zł.

Miasta partnerskie

Miasta i gminy partnerskie

Miasto	Państwo	Data podpisania umowy
Nebelschütz	Niemcy	1997
Hluczyn	Czechy	2000
Linz nad Renem	Niemcy	2000
Jaremcze	Ukraina	2002
Kisköre	Węgry	2003
Zagon	Rumunia	2009

Ludzie związani z Namysłowem

Honorowi Obywatele Miasta

• Richard Schulz (1923)
• Ryszard Zembaczyński (1994)
• Edward Łęczycki (1994)
• Zbigniew Figas (1995)
• Theo Schöller (1995)
• Zbigniew Górzyński (1996)
• Bolesław Pustelnik (2001)
• Irena Szewińska (2004)
• Włodzimierz Gryglewicz (2008)
• Tadeusz Szulc (2012)
• Józef Pinior (2016)
• Lech Wałęsa (2017)
• Vasyl Vasyliovych Onutchak (2021)
• Andriy Ivanovych Myronyak (2022)
• Thomas Zschornak (2022)

Bibliografia

• Mateusz P.M.P. Adamczyk Mateusz P.M.P., Namysłowskie pomniki Wielkiej Wojny. Upamiętnienia poległych w czasie I wojny światowej na terenie powiatu namysłowskiego, Wrocław–Opole: Wydawnictwo „Gajt” & Instytut Śląski, 2025, s. 174–202., ISBN 978-83-66292-44-4, ISBN 978-83-7126-469-6 .
• Johann GeorgJ.G. Knie Johann GeorgJ.G., Alphabethisch-Statistisch-Topographische Uebersicht aller Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien ..., Breslau: Graß, Barth und Comp., 1830, OCLC 751379865  (niem.).
• Mateusz Goliński, Elżbieta Kościk, Jan Kęsik: Namysłów, z dziejów miasta i okolic, Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-00-8.
• Włodzimierz Ożga: Zespół Bramy Krakowskiej w Namysłowie, Namislavia, Namysłów 2007, ISBN 978-83-60537-01-5.
• Kazimierz Kuliński: Pieczęcie i herby miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-04-6.
• Kazimierz Kuliński: Piastowski zamek w Namysłowie. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-03-9.
• Henryk Caputa: Zarys historyczny murów obronnych miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ISBN 978-83-60537-02-2.
• Kazimierz Kuliński: Obozy pracy i zagłady rozmieszczone przez hitlerowców w powiecie namysłowskim w latach 1939–1945. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ISBN 83-922091-1-7.
• Mateusz Mirosław Magda: Tajemnice Ziemi Namysłowskiej, Namislavia, Namysłów 2011, ISBN 978-83-60537-35-0.
• Mateusz Mirosław Magda: Uciekinierzy, osadnicy, przesiedleńcy, autochtoni. Ziemia Namysłowska lat 1945-1947 w relacjach i wspomnieniach mieszkańców, Namislavia, Namysłów 2016, ISBN 978-83-60537-88-6.
• Mateusz Mirosław Magda: Spacerem po dawnym Namysłowie, M&P Verlag, Namysłów 2019, ISBN 978-83-953909-0-6.
• Stanisław Żarecki: Zarys historii szpitalnictwa w powiecie namysłowskim. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ISBN 83-922091-2-5.
• Tomasz Kowalski: Dzieje kościoła i parafii pw. św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary w Namysłowie. Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej, zeszyty historyczne – tom 1. Namislavia, Namysłów 2003, ISBN 83-905869-4-0.
• Mariusz Patelski, Protesty czerwcowe 1976 r. w województwie opolskim. Zapomniany strajk w ZEM Namysłów, Opole-Namysłów: Uniwersytet Opolski-Namislavia 2016. ISBN 978-83-60537-84-8.

Linki zewnętrzne

• Namysłów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 894 .
• Namysłów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 370 .