Fallkunara

Fallkunara Falconara Albanese
Pamje e Castelluccio-s nga kisha e Shën Mikel Kryeengjëllit
Flag of Fallkunara Flamuri Official seal of Fallkunara Stema
Shteti	Italia
Rajoni	Kalabria
Provinca	Kozenca
Qeverisja
• Kryetar i Bashkisë	Giuseppe Porco
Lartësia	602 m (1,975 ft)
Emërtimet e banorëve	fallkunarez/e; arbërisht: fallkunarizëra

Falconara Albanese (Fallkunara në arbërisht) është një komunë italiane e provincës së Kozencës në Kalabria. Ndodhet e ngjitur mbi një kodër, në 602 m mbi nivelin e detit, në shpatet e Vargmalit Bregdetar (Catena Costiera). E ndarë nga bërthama origjinale ngrihet Torremezzo, stacion i njohur turistik i bregdetit tirren të Kozencës.

Gjeografia fizike

Territori

I veçantë nga pikëpamja e peizazhit, pasi ngjitur mbi shkëmb, është i ashtuquajturi Castelluccio, i arritshëm në këmbë përmes shkallareve të ngushta, mbi të cilin spikat kryqi, i dukshëm nga katundi. Me interes të konsiderueshëm dhe destinacion turistik i mirë është fraksioni Torremezzo, i vendosur në bregdetin tirren, mes San Lucido-s dhe Fiumefreddo Bruzio-s.

Castelluccio-ja

Historia

Falconara është një nga katundet arbëreshe të Kalabrisë, i vetmi që, duke qenë mbi bregun e detit Tirren, ka ruajtur të paprekura si gjuhën ashtu edhe ritin greko-bizantin; komunitetet tirrene të Serra d'Aiello-s dhe Gizzeria-s, përkundrazi, e kanë humbur identitetin arbëresh.

Për shkak të mungesës së dokumenteve të shkruara, nuk është e lehtë të përcaktohet viti i themelimit të Falconara Albanese-s. Moscato-ja, në "Rivista Calabrese" të tij të shekullit XIX, thotë se u themelua nga shtatë familje shqiptare të fesë ortodokse, mbërritur në Kalabri më 1487, të cilat u ndalën fillimisht në San Pietro, mes San Lucido-s dhe Fiumefreddo Bruzio-s, ku qëndruan tridhjetë vjet. Gjithnjë sipas këtyre të dhënave, Falconara Albanese u themelua më 1517, kur filloi ndërtimi i lagjes Manesato, i Curtina-s dhe i kishës së parë, kushtuar Shën Atanasit. E përfshirë në Baroninë e Fiumefreddo-s, i përkiti fillimisht Sanseverino-ve dhe më pas Markezëve të Rende-s, që e mbajtën deri më 1806. Mori emrin aktual më 1803.

Falconara Albanese është arbëreshe, "italo-shqiptare", dhe kjo origjinë shihet në gjithçka tipike të katundit, duke nisur nga gjuha e folur, nga emrat e zakonshëm të njerëzve, nga tabelat dygjuhëshe të rrugëve e dyqaneve, deri te kishat, që ndjekin ritin lindor të Eparhisë së Ungrës.

Monumente dhe vende me interes

"Castelluccio-ja", në lokalitetin "Kurtina", është një shkëmb gjigant monolit, i lartë rreth 50 metra. Është atraksioni i Falconara Albanese-s, i arritshëm përmes një shkallareje me rampa. Pak më poshtë ngrihet kishëza, kushtuar Zojës së Ngjitur në Qiell, me sheshkishë të gjerë. E dukshme edhe kisha e Zojës së Këshillit të Mirë, origjina e së cilës vendoset në shekullin XVI dhe emri i së cilës lidhet me eksodin fatkeq të familjeve nga Shqipëria. Për t'u vizituar edhe kisha kushtuar Shën Mikel Kryeengjëllit, ndërtuar më 1611 në qendër të katundit, që ruan një portë të asaj periudhe.

Shoqëria

Gjuhët dhe dialektet

Në Falconara Albanese flitet gjuha arbëreshe, variant i lashtë i dialektit toskë, folur në jug të Shqipërisë.

Traditat dhe folklori

Mbresëlënëse është ceremonia e "Motrëmave" në periudhën e Pashkëve. Të dielën e dytë të shtatorit zhvillohet festa patronale e Zojës së Këshillit. Festa e Zojës së Ngjitur në Qiell, që kremtohet më 15 gusht, ndihet veçanërisht nga banorët e Falconara Albanese-s.

Kostumet

Kostumet tradicionale shqiptare dhe manifestimet e ndryshme popullore të vendit mund të admirohen në panaire dhe manifestime të llojeve të ndryshme, që zhvillohen në periudha të ndryshme të vitit, por sidomos gjatë muajit shtator, për festën patronale: Zoja e Këshillit të Mirë.

Infrastruktura dhe transporti

Komuna përshkohet nga rruga provinciale 38.

Sporti

Futbolli

Skuadra kryesore e futbollit e qytetit është Falchi Rossi Falconara Calcio, që luan në grupin B kozentin të Kategorisë së Dytë. Ngjyrat e klubit janë: e bardhë dhe e kuqe.

Shiko edhe

• Arbëreshët në Itali
• Liturgjia bizantine
• Eparhia e Ungrës
• Antonio Candreva
• Jeronim de Rada