Junius Rusticus
| Junius Rusticus | |
|---|---|
 | |
| Doğumu | 100 |
| Ölümü | 170 |
| Okulu | Stoa okulu |
Etkiledikleri | |
| Uğraş | Filozof, siyasetçi, asker, öğretmen |
Quintus Junius Rusticus (y. MS. 100 – y. MS. 170), Romalı bir öğretmen ve siyasetçiydi. Muhtemelen Stoacı Muhalefet'in önde gelen üyelerinden biri olan Arulenus Rusticus'un torunuydu. Bir Stoacı filozof olan Rusticus, İmparator Marcus Aurelius'un öğretmenlerinden biriydi ve Aurelius ona son derece büyük bir saygı ve şerefle davranırdı.
Rusticus, MS. 133'te Geçici konsül, MS. 162'de ise Konsül ordinarius görevlerinde bulundu. 162 ile 168 yılları arasında Roma şehir valisi olarak görev yaptı. Bu görevde, Hristiyan teolog Justin Martyr'ın yargılanmasına başkanlık etmesiyle tanınır; bu yargılama, Justin'in suçlu bulunması ve idam edilmesiyle sonuçlanmıştır.
4. yüzyıl Romalı filozof ve hatip Themistius'a göre, Hadrian, Antoninus ve Marcus Aurelius, "Arrian ve Rusticus'u kitaplarından uzaklaştırarak onların sadece kalem ve mürekkeple uğraşan filozoflar olmalarına izin vermediler" ve onları Stoa felsefesi çalışmalarından "komutanın çadırına ve hatip kürsüsüne" götürdüler.[1] Themistius, Arrian ve Rusticus'un askeri başarılarını anlatırken ikisini bir arada ele alır:
Roma generalleri olarak görev yapan bu adamlar, Hazar Kapıları'ndan geçtiler, Alanları Ermenistan'dan sürdüler ve İberler ile Albanlar için sınırlar belirlediler. Tüm bu başarıları sayesinde, adlarını taşıyan konsülün görevinden yararlanarak büyük [Roma] şehrini yönettiler ve antik senatoya başkanlık ettiler.[1]
Marcus Aurelius üzerindeki etkisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Historia Augusta'da, Rusticus'un Marcus Aurelius'un en önemli öğretmeni olduğu belirtilmektedir:
[Marcus], en büyük öğretisini her zaman saygı duyduğu ve öğrencisi olduğu Junius Rusticus'tan aldı; bu adam hem özel hem de kamusal yaşamda saygın bir kişiydi, Stoacı felsefeye son derece hakim olan bu kişiyle Marcus, hem kamu hem de özel hayatındaki tüm meselelerini paylaşırdı; onu muhafız komutanlarından önce öperek selamlardı; hatta onu ikinci bir dönem konsül olarak atadı ve ölümünden sonra senatodan onun anısına heykeller dikilmesini talep etti.[2]
Marcus, Meditasyonlar adlı eserinde, Rusticus’a kendisinden aldığı Stoacı eğitim için teşekkür eder:
Rusticus'tan, karakterimin geliştirilmesi ve disiplin gerektirdiği izlenimini edindim; ve ondan, sofistlerin taklitçiliğine kapılmamayı, spekülatif konular üzerine yazmamayı, kısa öğüt verici konuşmalar yapmamayı, kendimi aşırı disiplinli biriymiş gibi göstermeyi ya da gösteriş yapmak amacıyla hayırseverlik gösterileri sergilemeyi öğrenmedim.[3]
Marcus ayrıca, Epiktetos'un eserlerini ilk kez Rusticus sayesinde okuduğunu şöyle anlatır:
...ve kendi koleksiyonundan bana aktardığı Epiktetos'un söyleşileri ile tanışmamı sağladığı için kendisine minnettarım.[3]
Justin'in yargılanması
[değiştir | kaynağı değiştir]
162 ile 168 yılları arasında Roma şehir valisiydi ve bu dönemde, Justin Martyr'in idamına yol açan yargılamasını yürüttü.[4] Yargılamanın üç tutanağı günümüze ulaşmıştır; bunlardan en kısası muhtemelen en doğrusudur.[5]
Tatian ve Eusebius'a göre, Justin, Kinik filozof Crescens ile tartıştıktan sonra yetkililere ihbar edildi.[6][7] Justin, altı arkadaşıyla birlikte yargılandı. Duruşma tutanakları, Rusticus’un ona Hristiyan inançları ve uygulamaları hakkında çeşitli sorular sorduğunu, ardından da İmparatorluk kararnamelerine boyun eğerek tanrılara kurban sunmamanın idam cezası gerektiren bir suç olduğunu vurguladığını göstermektedir. Justin ve arkadaşları bunu reddedince, Rusticus onu mahkum etti ve muhtemelen 165 yılında başı kesilerek idam edildi. Justin'in şehitliği, duruşmanın kayıtlarını günümüze aktarmıştır.[8]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 Themistius, 34th Oration, In Reply to Those who Found Fault with him for Accepting Public Office
- ↑ Historia Augusta, Marcus Aurelius, 3.
- 1 2 Marcus Aurelius, Meditations, i. 7.
- ↑ Birley, A., Marcus Aurelius, pp. 152ff. Routledge. (2000).
- ↑ Grant, Robert McQueen, Second-Century Christianity: A Collection of Fragments, pp. 51ff. Westminster John Knox Press. (2003).
- ↑ Tatian,
Address to the Greeks 19. - ↑ Eusebius, Church History iv. 16.
- ↑ J. Quasten, Patrology vol. 1, pp. 196–197.
Konuyla ilgili okumalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Holiday, Ryan; Hanselman, Stephen (2020). "Junius Rusticus the Dutiful". Lives of the Stoics. New York: Portfolio/Penguin. ss. 268-277. ISBN 978-0525541875.
