Edukira joan

Beizama

Wikipedia, Entziklopedia askea
Beizama
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Beizamako ikuspegia
Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaGipuzkoa
EskualdeaUrola Kosta
Izen ofizialaBeizama
AlkateaMaria Begoña Garmendia Vazquez
Posta kodea20739
INE kodea20020
Herritarrabeizamar
Ezizenamakilak
Kokapena
Koordenatuak43°08′03″N 2°12′01″W / 43.1342°N 2.2003°W / 43.1342; -2.2003
Mapa
Azalera16,55 km²
Altitudea485 m
Distantzia35 km Donostiara
Demografia
Biztanleria128 (2025:  −2)
alt_left 49 (%38,3) (%61,7) 79 alt_right
Dentsitatea0,08 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak[1]% 90.35 + % 6.14 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera[2]% 85.09 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1564
Webguneahttp://www.beizama.eus

Beizama Gipuzkoaren erdi-erdian dagoen landa-udalerri txiki eta euskalduna da, Urola Kosta eskualdean hegoaldean eta Goierri eta Tolosaldea eskualdeekin muga eginez. 16,55 km² ditu, eta 101 biztanle zituen 2025. urtean. UEMAko kidea da.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beizama Gipuzkoako erdigune geografikoan dago, Urola-Kosta eskualdean. Donostiatik 39 km-ra dago, Azpeititik 11ra eta Tolosatik 15era. Beizamara herri mailako errepideen bidez iristen da.

Udalerriak 16,8 km² dauzka, eta mugakide ditu Beasain hegoaldean, Albiztur eta Bidania-Goiatz ekialdean, Errezil iparraldean, eta Azpeitia sartaldean.

Beizama herria Illaun mendiaren magalean dago, Murumendiko mendilerroan. Ingurua basoz eta zelaiz osatua da. Duen garaierak (485 m), Gipuzkoako bigarren udalerririk altuena bihurtzen du, Bidania-Goiatzen ostean.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunea dago udaletxe, eliza eta pilotalekuarekin, eta bestetik, Aginamendi, Amenabar, Baztarkalaldea, Ilarraldea eta Urdanpileta baserri-auzoak ditugu.

Nabarmentzekoa da Nuarbe auzune edo herria, zati bat Beizamarena eta bestea Azpeitiarena dituena.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Albiztur, Azpeitia, Errezil, Bidania-Goiatz, Itsasondo eta Beasain.

Mapa
Beizama eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • KZ gunea[3]
  • Osasun zentroa[4]
  • Haur eskola[5]
  • Natur eskola[6]

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XI. mendean lehenengo aldiz aipatu zuten idatziz, Erdi Aro hartan Saiazko Alkate Gorenaren menpe egon zen Errezil, Aia eta Bidania-Goiatzekin batera. Batasun horri XIX. mendea arte eutsi zioten.

XVIII. mendean, berriz, udalak 100.000 pagorekin inguruak basoberritu zituen.

Beizamako krimena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Beizamako hilketa»

Azkenik, "Beizamako krimena" ezin dugu aipatu gabe utzi: 1926ko azaroaren 14an bi emakume (ama-alabak) Korosagasti baserrian hilda agertu ziren. Gertakari tragiko ezohiko horrek herria astindu zuen, are gehiago hilketa inoiz argitu ez delako. Pio Baroja idazleak berak "El cabo de las tormentas" lanean aipatu zuen.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendean, populazio galera handia izan du. Izan ere, 1900. urtean 634 biztanle zituen, eta gaur egun 180 inguru. 1960ko hamarkada eta 1970ekoa izan ziren biztanle galera handienekoak.

2019an 120 biztanle zituen. Horietatik %21,67k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %3,33 ziren.[7]

Biztanleriaren tamainaUrtea100200300400500600700189019201950198020102040BeizamaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 79 gizon, 49 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.27
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.04
1.27
 
85-89
 
4.08
6.33
 
80-84
 
4.08
5.06
 
75-79
 
0.00
3.80
 
70-74
 
2.04
7.59
 
65-69
 
6.12
13.92
 
60-64
 
4.08
11.39
 
55-59
 
10.20
7.59
 
50-54
 
16.33
10.13
 
45-49
 
12.24
3.80
 
40-44
 
2.04
3.80
 
35-39
 
6.12
3.80
 
30-34
 
0.00
2.53
 
25-29
 
8.16
5.06
 
20-24
 
6.12
2.53
 
15-19
 
6.12
6.33
 
10-14
 
6.12
1.27
 
5-9
 
4.08
2.53
 
0-4
 
0.00
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[8]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−6−303691219751982198919962003201020172024BeizamaHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 1010−4421−11−14−20−2011−4−1−1−2−40−2−30−2−42−1−30−101300000−10−1102−40−10
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[9] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea00,511,522,5319962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 120121031001235121222102030011
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[10] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 46,1 udalerri berean jaioak ziren[11], probintziako batez bestekoaren (% 46,1) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,1 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Gipuzkoako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 46,1Probintzia berean · % 44,5Erkidegoan · % 1,6Beste erkidegoa · % 4,7Estatutik kanpo · % 3,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 91,1 Gipuzkoan, % 2 Bizkaian, eta % 0 Araban jaio ziren[12].

Jaioterria, lurralde historikoka
Gipu
Gipuzkoa · % 91,1Bizkaia · % 2EAEtik kanpo · % 6,9
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 1k atzerriko nazionalitatea zuen[13]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Mendebaldeko Europa (% 100) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Ekuador, Aljeria, Belgika dira.[14]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 50Europa · % 25Afrika · % 25
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Ekuador
1
0
Aljeria
1
1
Belgika
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 93 etxebizitza zeuden: 56 (% 60,2) nagusiak eta 37 (% 39,8) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[15] Etxebizitza nagusien % 83,9 jabetzan zegoen eta % 14,3 alokairuan.[15]

93etxebizitza
56nagusi

Etxebizitza multzoa Gipuzkoako mapa (2024)

56
37
Nagusiak (56)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (37)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Gipuzkoako mapa (2024)

47
8
Jabetzan (47)Alokairuan (8)Beste modu batean (1)

Guztira 56 etxegune zeuden, batez beste 2,3 egoiliarrekoak; horietatik 20 (% 35,7) pertsona bakarrekoak ziren.[15]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Gipuzkoako mapa (2024)

20
14
22
Egoiliar 1 (20)2 egoiliar (14)3-5 (22)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 177,3 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 53,4 urtekoa.[15] Etxebizitzen % 88,2 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[15] Etxebizitzen % 3,2 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

82
8
Etxebizitza 1 (82)2 (8)3-10 (3)

Gela kopurua

17
15
18
16
27
1-3 gela (17)4 (15)5 (18)6 (16)7 edo gehiago (27)

Bainugela kopurua

56
26
Bainugela 1 (56)2 edo gehiago (26)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 44,6 banakakoa eta % 30,4 noizean behingoa.[15] Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 1,8 igogailua.

Berogailu mota

% 44,6
% 30,4
Banakakoa (% 44,6)Noizean behingoa (% 30,4)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 0,0
Ur bero zentrala% 16,1
Igogailua% 1,8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 114 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 43,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,8.[16] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 38,7 zen 2021ean eta % 43,9 2024an; beraz, 5,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,7 izatetik % 8,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 52,3 ziren, eta gizonen artean % 38,6; 13,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 11,4 eta gizonen % 7,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

114biztanle 15 urte edo +, 2024
% 43,9goi-mailako ikasketak+5,1 puntu 2021etik mapa
% 8,8lehen hezkuntza edo gutxiago−4,9 puntu 2021etik mapa
% 8,8
% 32,5
% 14,9
% 43,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 8,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 14,9Goi-mailako ikasketak · % 43,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Gipuzkoako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Beizama, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak50% 43,927% 38,623% 52,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa17% 14,911% 15,76% 13,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)37% 32,527% 38,610% 22,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago10% 8,85% 7,15% 11,4
Guztira114% 100,070% 100,044% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Beizama, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 38,7% 12,1% 35,5% 13,7124
2022% 39,7% 13,8% 35,3% 11,2116
2023% 42,5% 15,0% 33,6% 8,8113
2024% 43,9% 14,9% 32,5% 8,8114
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza eta abeltzaintza jarduera ekonomiko tradizionalak izan dira aspalditik, eta azken urteotan landa-turismoa sustatzen dabiltza.

2017an honela banatzen ziren sektoreak herrian: lehen sektorea BEGaren %20,5. Bigarren sektorea %11,2. Hirugarren sektorea %58,2. Eta eraikuntza %10,1.[7]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.448 euro-koa zen[17], eta etxegune bakoitzeko 35.795 euro-koa, probintziako baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (19.616 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 22.892 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 19.170 eurokoa zen[18][oh 1]: gizonena 21.543 eurokoa eta emakumeena 12.510 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 41,9 txikiagoa. Gipuzkoa osoan, mediana 23.258 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 40.446 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 13.138 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 118.544 euro baino gehiago[19].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2023) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
9.893
P20
665
13.138
P25
864
15.020
P30
5.701
18.675
P40
7.499
21.543
P50
12.510
27.446
P60
16.703
32.169
P70
25.109
34.386
P75
33.896
36.849
P80
37.082
51.973
P90
42.390
63.407
P95
111.546
87.210
P99
405.400
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2023) Gipuzkoako mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
10.963
P10
16.966
19.381
P20
18.183
22.582
P25
35.385
24.618
P30
52.586
32.721
P40
57.131
35.556
P50
61.598
42.516
P60
66.065
56.052
P70
70.015
61.853
P75
127.022
70.259
P80
184.028
107.836
P90
405.400
127.034
P95
405.400
129.844
P99
405.400
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 65 soldatak dira[20].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[21][oh 2]. Udalerrian indizea 33,2 da, probintziakoaren (27,3; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,1 da, probintziakoaren (2,3; Gipuzkoako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 12.955 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 156.744 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 8,3 zen[22] (Gipuzkoa osoan, % 11,1; udalerriko banaketa desberdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 8.672 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 47.020 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 18,4 zen[23] (Gipuzkoa osoan, % 21,2).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea020.00040.00060.00080.000100.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Beizama udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 71 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 63,4; gainerako % 36,6 inaktibo zeuden.[24] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 62,3 zen eta emakumezkoena % 65,1; langabezia-tasa, aldiz, % 4,7 eta % 7,1 zen, hurrenez hurren.[24]

Okupatuen kopurua 64 zen 2023ean, 2021eko 68etik behera.[25] Emakumeek okupatuen % 37,5 osatzen dute, eta gizonek % 62,5.

64okupatu, 2023−% 5,9 2021etik
% 37,5emakumeak okupatuen artean
% 63,4jarduera-tasa, 2024
% 5,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 59,8
% 36,6
Okupatuak · % 59,8Langabeak · % 3,6Inaktiboak · % 36,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Beizama, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak67% 59,841% 59,426% 60,5
Langabeak4% 3,62% 2,92% 4,7
Inaktiboak41% 36,626% 37,715% 34,9
Guztira112% 100,069% 100,043% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,1), industria (% 17,2), eraikuntza (% 9,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 9,4).[25]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Gipuzkoako mapa
% 9,4
% 17,2
% 9,4
% 64,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 9,4Industria · % 17,2Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 64,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 39,1), eta oinarrizko okupazioak % 4,7.[26] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 52,5 eta emakumeen % 54,2).

% 39,1
% 53,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 39,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,1Oinarrizko okupazioak · % 4,7Ez dago jasota · % 3,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Beizama, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak25% 39,114% 35,011% 45,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak34% 53,121% 52,513% 54,2
Oinarrizko okupazioak3% 4,73% 7,50% 0,0
Ez dago jasota2% 3,12% 5,00% 0,0
Guztira64% 100,040% 100,024% 100,0

Okupatuen % 62,5 besteren konturako langileak dira, eta % 37,5 norberaren konturakoak.[27]

% 37,5
% 62,5
Norberaren kontura · % 37,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 62,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Beizama, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura24% 37,516% 40,08% 33,3
Besteren kontura40% 62,524% 60,016% 66,7
Guztira64% 100,040% 100,024% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 337 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[28][oh 3]. Udalerriaren azalera 16,6 km² denez, NAE lurraldearen % 20,3 da[29]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 93,4 larre iraunkorrak (314 ha, 19 ustiategitan), % 4,8 arbolak (16,2 ha, 17 ustiategitan), % 1,7 lur goldagarria (5,7 ha, 10 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,21 ha, 11 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
20%
80%
NAE · 337 ha (% 20,3)Gainerako azalera · 1.318 ha (% 79,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
93%
Lur goldagarria · 5,7 ha (% 1,7)Larre iraunkorrak · 314 ha (% 93,4)Arbolak · 16,2 ha (% 4,8)Baratzeak · 0,21 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 400 behi, 1.438 ardi, 4 ahuntz, 150 txerri, 42 zaldi eta 100 hegazti zeuden[30][31].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 102 gidari zeuden erroldatuta: 66 gizon (% 64,7) eta 36 emakume (% 35,3)[32]. Biztanleen % 79,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 186 ibilgailuk osatzen zuten: 117 turismo, 24 furgoneta, 14 motozikleta, 13 kamioi eta 3 ziklomotor[32]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 914 turismokoa zen (probintziako 2. altuena), probintziako batez bestekoaren (455) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 4,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,9k 25 urte baino gehiago[32]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,1 diesel zen eta % 29,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,8). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 40,9k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
33%
41%
0 etiketa · 1 (% 0,6)ECO · 5 (% 2,8)C etiketa · 41 (% 22,7)B etiketa · 60 (% 33,1)Etiketarik gabe · 74 (% 40,9)
Turismoak, adinaren arabera
9%
23%
40%
24%
< 4 urte · 5 (% 4,3)4–8 urte · 10 (% 8,5)8–15 urte · 27 (% 23,1)15–25 urte · 47 (% 40,2)≥ 25 urte · 28 (% 23,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko udal hauteskundeetan Aurrena Beizama Bai kandidaturak 64 boto lortu zituen.[33] Herrian zeuden bi plataformak kandidatura bakarrean aurkeztu ziren, eta lehen bi urteetan Nekane Otaño izan zen alkate, eta hurrengo bi urteetan Pedro Mari Otaegi.[34]

2019ko hauteskundeetan Aurrena Beizama Bai kandidaturak 65 boto lortu zituen.[35] Pedro Otaegi izendatu zuten alkate.[36]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Beizamako Mari Lurdes Aranbururen[37] testigantza, herriko eskolaren eta apaizen ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak[38][39] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Beizamako euskara[40] gipuzkeraren[41] aldaera bat da, Sartaldeko euskaran[42] kokaturik dagoen Urolaldeko euskara[43] hain zuzen. Urolaldeko eta Beterriko hizkeraren[44] artean zubilana egiten du honek. Hizkera honetan sakona da mendebaleko euskararen eragina. Eremu lauagoa delako eta, batez ere, Eibar-Elgoibar aldeko industriak eraginda, estuagoa eta sarriagoa izan da hartu-emana. Lexikoan azaltzen da argien lotura, baina lexikoan ez ezik, hizkuntzaren beste sail batzuetan ere ageri da mendebaleko euskararen eragina Urolaldean.

Halere, Goierri eta Tolosalde eskualdeekin muga egiten duenez, Goierriko hizkera eta Tolosaldeko hizkeraren eragin handia du.

2016an herritarren %89,17 euskalduna zen.[7]

Jaiak eta ohiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekainaren 29an San Pedro jaiak ospatzen dituzte, eta Ernioko erromeriak ere aipatzekoak dira.[45]

Herri-kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nuarbe auzoa nabarmendu izan da nazioartean azken urteotan sokatira taldea dela eta. Kirol honi eskainitako museoa dago auzo horretan.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XVI. mendeko San Pedro parrokia-eliza herriko eraikinik zaharrena da, eta nabarmentzekoak dira XVII. mendeko udaletxea eta Bakardadearen baseliza (XVIII) eta San Lorentzokoa.[46]

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beizamar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «KZgunea» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).
  4. ↑ «Osasun Zentroa» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).
  5. ↑ «Haur Eskola» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).
  6. ↑ «Natur Eskola» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).
  7. 1 2 3 «Web Eustat. Beizamako datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-06).
  8. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  9. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  10. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  11. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
  12. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  13. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  14. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
  15. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Gipuzkoa.tab.
  18. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  19. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Gipuzkoa.tab.
  20. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Gipuzkoa.tab.
  21. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  22. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  23. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  28. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  29. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1625906.
  30. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  31. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  32. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Gipuzkoa.tab (Wikimedia Commons).
  33. ↑ «2015(e)ko Irailak 25 udal hauteskundeak, emaitzak, Beizama (Gipuzkoa). | EiTB udal hauteskundeak» www.eitb.eus (kontsulta data: 2020-04-06).
  34. ↑ «Pedro Mari Otaegi da Beizamako alkate berria» Urola Kostako Hitza 2017-06-14 (kontsulta data: 2020-04-06).
  35. ↑ «2019(e)ko maiatzaren 26(e)ko udal hauteskundeak, emaitzak, Beizama (Gipuzkoa). | EiTB udal hauteskundeak» www.eitb.eus (kontsulta data: 2020-04-06).
  36. ↑ «Pedro Otaegik hartu du alkate makila Beizaman» Urola Kostako Hitza 2019-06-15 (kontsulta data: 2020-04-06).
  37. ↑ «Aranburu Mendizabal, Mari Lurdes - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
  38. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
  39. ↑ «Maisu-maistrak eta apaiz bi Beizaman - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
  40. ↑ «Beizama - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-03).
  41. ↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-03).
  42. ↑ «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-03).
  43. ↑ «Urolaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-03).
  44. ↑ «Beterrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-03).
  45. ↑ «Kultura» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).
  46. ↑ «Ondareak» Beizama (kontsulta data: 2020-04-06).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Beizama&oldid=11782914"(e)tik eskuratuta