Edukira joan

Erustes

Wikipedia, Entziklopedia askea
Erustes
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaToledoko probintzia
AlkateaSonia Morales Jimenez
Izen ofizialaErustes
Posta kodea45540
INEk ezarritako kodea45060
HerriburuaErustes
Geografia
Koordenatuak39°57′26″N 4°29′49″W / 39.957222222222°N 4.4969444444444°W / 39.957222222222; -4.4969444444444
Mapa
Azalera10 km²
Altitudea531 m
MugakideakSanta Olalla, Carriches, Mesegar de Tajo, Cebolla eta Domingo Pérez
Demografia
Biztanleria220 (2025)
alt_left 109 (%48,4) (%51,6) 116 alt_right
Dentsitatea22 bizt/km²
MatrikulaTO

Erustes Toledoko udalerria da, Torrijos eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 220 biztanle zituen 10 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Santa Olalla, Carriches, Mesegar de Tajo, Cebolla eta Domingo Pérez.

Mapa
Erustes eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea180190200210220230240250260200020052010201520202025ErustesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 116 gizon, 109 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
0.86
 
90-94
 
0.92
0.86
 
85-89
 
1.83
3.45
 
80-84
 
6.42
2.59
 
75-79
 
10.09
10.34
 
70-74
 
2.75
5.17
 
65-69
 
2.75
9.48
 
60-64
 
5.50
4.31
 
55-59
 
3.67
13.79
 
50-54
 
11.01
11.21
 
45-49
 
4.59
8.62
 
40-44
 
6.42
1.72
 
35-39
 
9.17
1.72
 
30-34
 
2.75
5.17
 
25-29
 
4.59
5.17
 
20-24
 
3.67
3.45
 
15-19
 
5.50
2.59
 
10-14
 
8.26
5.17
 
5-9
 
3.67
4.31
 
0-4
 
6.42
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 21,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 36,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 41,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 20,4 —probintzian % 17,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Toledoko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 21,3Probintzia berean · % 14,7Erkidegoan · % 2,2Beste erkidegoa · % 41,3Estatutik kanpo · % 20,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 46 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Peru, Maroko, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 50Europa · % 28,3Afrika · % 10,9Asia · % 10,9
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
4
Peru
3
2
Errumania
3
4
Maroko
1
1
Kolonbia
3
2
Argentina
1
2
Ukraina
1
1
Ekuador
1
0
Honduras
2
0
Italia
2
0
Venezuela
2
1
Alemania
0
0
Brasil
1
1
Bulgaria
0
0
Erresuma Batua
1
0
Paraguai
1
1
Txina
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 254 etxebizitza zeuden: 87 (% 34,3) nagusiak eta 167 (% 65,7) ez-nagusiak.[4]

254etxebizitza
87etxegune

Etxebizitza multzoa Toledoko mapa

87
167
Etxebizitza nagusia (87)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (167)

Guztira 87 etxegune zeuden, eta horietatik 39 (% 44,8) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 139
2 pertsona20
3 pertsona11
4 pertsona9
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 198 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 20,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 41,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,7.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,5 zen 2021ean eta % 18,2 2024an; beraz, 0,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,6 izatetik % 19,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 15,2 ziren, eta gizonen artean % 20,8; 5,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,1 eta gizonen % 14,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

198biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,2goi-mailako ikasketak+0,6 puntu 2021etik mapa
% 19,7lehen hezkuntza edo gutxiago−1,9 puntu 2021etik mapa
% 19,7
% 41,9
% 20,2
% 18,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 41,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 20,2Goi-mailako ikasketak · % 18,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Toledoko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Erustes, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak36% 18,222% 20,814% 15,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa40% 20,223% 21,717% 18,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)83% 41,946% 43,437% 40,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago39% 19,715% 14,224% 26,1
Guztira198% 100,0106% 100,092% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Erustes, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,5% 18,1% 42,7% 21,6171
2022% 19,8% 18,7% 41,2% 20,3182
2023% 19,4% 19,9% 41,4% 19,4191
2024% 18,2% 20,2% 41,9% 19,7198
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.452 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 26.643 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.422 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.350 euro zen. Errenta gordina 13.147 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,4[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,6), beste diru-sarrerak (% 12), langabezia-prestazioak (% 2,7), beste prestazioak (% 6,4).

46%
33%
12%
Soldata · % 46,4Pentsioak · % 32,6Langabezia · % 2,7Beste prestazioak · % 6,4Beste sarrerak · % 12
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 31,2 da, probintziakoaren (29,9; Toledoko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Toledoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Erustes udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 96 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 18,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,8 zen eta emakumezkoena % 43,8; langabezia-tasa, aldiz, % 12,3 eta % 28,2 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 73 zen 2023ean, 2021eko 60etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 31,5 osatzen dute, eta gizonek % 68,5.

73okupatu, 2023+% 21,7 2021etik
% 31,5emakumeak okupatuen artean
% 49,7jarduera-tasa, 2024
% 18,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,4
% 9,3
% 50,3
Okupatuak · % 40,4Langabeak · % 9,3Inaktiboak · % 50,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Erustes, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak78% 40,450% 48,128% 31,5
Langabeak18% 9,37% 6,711% 12,4
Inaktiboak97% 50,347% 45,250% 56,2
Guztira193% 100,0104% 100,089% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 68,5), industria (% 15,1), eraikuntza (% 8,2) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 8,2).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Toledoko mapa
% 8,2
% 15,1
% 8,2
% 68,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 8,2Industria · % 15,1Eraikuntza · % 8,2Zerbitzuak · % 68,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,5), eta oinarrizko okupazioak % 13,7.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 62,0 eta emakumeen % 56,5).

% 20,5
% 60,3
% 13,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,3Oinarrizko okupazioak · % 13,7Ez dago jasota · % 5,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Erustes, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak15% 20,511% 22,04% 17,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak44% 60,331% 62,013% 56,5
Oinarrizko okupazioak10% 13,74% 8,06% 26,1
Ez dago jasota4% 5,54% 8,00% 0,0
Guztira73% 100,050% 100,023% 100,0

Okupatuen % 74,0 besteren konturako langileak dira, eta % 26,0 norberaren konturakoak.[13]

% 26,0
% 74,0
Norberaren kontura · % 26,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Erustes, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura19% 26,013% 26,06% 26,1
Besteren kontura54% 74,037% 74,017% 73,9
Guztira73% 100,050% 100,023% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.165 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Kopuru hori udalerriaren azalera (10 km²) baino handiagoa da, udalerrian kokatutako ustiategien lurrak beste udalerri batzuetan ere badaudelako[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 83,2 lur goldagarria (969 ha, 14 ustiategitan), % 16,8 arbolak (196 ha, 20 ustiategitan) eta larre iraunkorrak (0,36 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria, lur-erabileraren arabera
83%
17%
Lur goldagarria · 969 ha (% 83,2)Larre iraunkorrak · 0,36 ha (< % 0,1)Arbolak · 196 ha (% 16,8)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 106 gidari zeuden erroldatuta: 70 gizon (% 66) eta 36 emakume (% 34)[16]. Biztanleen % 47,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 255 ibilgailuk osatzen zuten: 167 turismo, 24 ziklomotor, 19 furgoneta, 18 motozikleta eta 17 kamioi[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 742 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (602) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,9 urtekoa zen; turismoen % 8,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,1 diesel zen eta % 40,7 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
34%
38%
0 etiketa · 2 (% 0,8)ECO · 7 (% 2,8)C etiketa · 61 (% 24,1)B etiketa · 86 (% 34)Etiketarik gabe · 97 (% 38,3)
Turismoak, adinaren arabera
8%
8%
22%
45%
17%
< 4 urte · 14 (% 8,4)4–8 urte · 14 (% 8,4)8–15 urte · 36 (% 21,6)15–25 urte · 75 (% 44,9)≥ 25 urte · 28 (% 16,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Toledo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Toledo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Toledo.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Toledo.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Toledo.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1644295.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Toledo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Erustes&oldid=11797644"(e)tik eskuratuta