Laroya
| Laroya | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
.jpg) | |||||||||||
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Espainia | ||||||||||
| Autonomia |  Andaluzia | ||||||||||
| Probintzia | Almeríako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Dolores Moreno Sobrino | ||||||||||
| Izen ofiziala | Laroya | ||||||||||
| Posta kodea | 04868 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 04056 | ||||||||||
| Herriburua | Laroya | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 37°17′45″N 2°19′55″W / 37.2959°N 2.3319°W | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 21 km² | ||||||||||
| Altitudea | 860 m | ||||||||||
| Mugakideak | Purchena, Macael, Tahal, Senés, Sierro eta Suflí | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 197 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 9 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | AL | ||||||||||
| laroya.es | |||||||||||
.svg)
.svg){kind=small}
Laroya Almeriako udalerria da. Azken zentsuaren arabera 197 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Purchena, Macael, Tahal, Senés, Sierro eta Suflí.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Almeríako mapa interaktiboak
| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 106 gizon, 92 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 30,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 40,4) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,1 —probintzian % 25,2—.
Almeríako mapaBiztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 20 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 65)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Errumania, Kolonbia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 176 etxebizitza zeuden: 90 (% 51,1) nagusiak eta 86 (% 48,9) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 13 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 50 plazarekin (3,85 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa Almeríako mapa
Guztira 90 etxegune zeuden, eta horietatik 38 (% 42,2) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 188 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,0.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 27,8 zen 2021ean eta % 26,6 2024an; beraz, 1,2 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,8 izatetik % 17,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 30,5 ziren, eta gizonen artean % 23,6; 6,9 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,4 eta gizonen % 19,8 ziren.
Almeríako mapa| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 50 | % 26,6 | 25 | % 23,6 | 25 | % 30,5 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 40 | % 21,3 | 23 | % 21,7 | 17 | % 20,7 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 66 | % 35,1 | 37 | % 34,9 | 29 | % 35,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 32 | % 17,0 | 21 | % 19,8 | 11 | % 13,4 |
| Guztira | 188 | % 100,0 | 106 | % 100,0 | 82 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 27,8 | % 22,2 | % 35,2 | % 14,8 | 176 |
| 2022 | % 28,0 | % 21,4 | % 34,1 | % 16,5 | 182 |
| 2023 | % 26,4 | % 22,5 | % 33,0 | % 18,1 | 182 |
| 2024 | % 26,6 | % 21,3 | % 35,1 | % 17,0 | 188 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.288 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 25.077 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (11.543 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 13.887 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 50[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 27,8), beste diru-sarrerak (% 7,4), langabezia-prestazioak (% 5,4), beste prestazioak (% 9,4).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 29,6 da, probintziakoaren (32; Almeríako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,7; Almeríako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Laroya udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 108 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,8; gainerako % 42,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 25,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,7 zen eta emakumezkoena % 60,5; langabezia-tasa, aldiz, % 22,0 eta % 28,6 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 71 zen 2023ean, 2021eko 70etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 36,6 osatzen dute, eta gizonek % 63,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 81 | % 43,3 | 46 | % 43,4 | 35 | % 43,2 |
| Langabeak | 27 | % 14,4 | 13 | % 12,3 | 14 | % 17,3 |
| Inaktiboak | 79 | % 42,2 | 47 | % 44,3 | 32 | % 39,5 |
| Guztira | 187 | % 100,0 | 106 | % 100,0 | 81 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,8), industria (% 25,4), eraikuntza (% 5,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,2).[12]
Almeríako mapaOkupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 21,1), eta oinarrizko okupazioak % 15,5.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,4 eta emakumeen % 57,7).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 15 | % 21,1 | 7 | % 15,6 | 8 | % 30,8 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 44 | % 62,0 | 29 | % 64,4 | 15 | % 57,7 |
| Oinarrizko okupazioak | 11 | % 15,5 | 8 | % 17,8 | 3 | % 11,5 |
| Ez dago jasota | 1 | % 1,4 | 1 | % 2,2 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 71 | % 100,0 | 45 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
Okupatuen % 80,3 besteren konturako langileak dira, eta % 19,7 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 14 | % 19,7 | 9 | % 20,0 | 5 | % 19,2 |
| Besteren kontura | 57 | % 80,3 | 36 | % 80,0 | 21 | % 80,8 |
| Guztira | 71 | % 100,0 | 45 | % 100,0 | 26 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 237 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 21 km² denez, NAE lurraldearen % 11,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72,3 arbolak (171 ha, 16 ustiategitan), % 26,1 larre iraunkorrak (61,9 ha, 10 ustiategitan), % 1,4 berotegiak edo babes garai irisgarriak (3,3 ha, 2 ustiategitan), % 0,1 lur goldagarria (0,29 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,17 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 267 ardi eta ahuntz eta 25 hegazti zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 111 gidari zeuden erroldatuta: 62 gizon (% 55,9) eta 49 emakume (% 44,1)[18]. Biztanleen % 56,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 175 ibilgailuk osatzen zuten: 104 turismo, 19 motozikleta, 18 furgoneta, 15 kamioi eta 7 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 525 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (535) parean.
Turismoen batez besteko adina 13,5 urtekoa zen; turismoen % 5,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,2k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,6 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 40,6k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Almería.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Almería.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Almería.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Almería.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Almería.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1358100.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Almería.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Almería.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Laroyako udalaren webgunea.
 |
Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
