Edukira joan

Valentzia

Aldatu loturak
Wikipedia, Entziklopedia askea
(«Valentziako eskualdea» orritik birbideratua)
Artikulu hau Espainiako hiriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Valentzia (argipena)».
Valentzia
València
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Valentziako Erkidegoa
ProbintziaValentziako probintzia
Valentziar Herrialdeko eskualdeakValentziako eskualdea
AlkateaMaría José Català
Izen ofizialaValència
Valencia
Jatorrizko izenaValència
Posta kodea46000
INEk ezarritako kodea46250
HerriburuaValència
Geografia
Koordenatuak39°28′12″N 0°22′35″W / 39.47°N 0.3764°W / 39.47; -0.3764
Mapa
Azalera134,65 km²
Altitudea15 m
MugakideakAlbal, Albalat dels Sorells, Alboraia, Albuixec, Alfafar, Alfara del Patriarca, Almàssera, Benetússer, Bétera, Bonrepòs i Mirambell, Burjassot, Catarroja, Foios, Godella, Massalfassar, Massamagrell, Massanassa, Meliana, Mislata, Montcada, Museros, Paiporta, Paterna, Picanya, Quart de Poblet, Rocafort, Sedaví, Silla, Sollana, Sueca, Tavernes Blanques, Vinalesa eta Xirivella
Demografia
Biztanleria840.792 (2025)
alt_left 419.922 (%49,9) (%45,2) 380.293 alt_right
Dentsitatea6.244 bizt/km²
Informazio gehigarria
SorreraK.a. 138
Telefono aurrizkia96
Hiri senidetuakMainz, Bolonia, Valencia, Odesa, Veracruz, Guangzhou, Chengdu, Xi'an, Dallas eta Kolomyia (en) Itzuli
MatrikulaV
Hizkuntza ofizialavalentziera eta gaztelania
valencia.es

Valentzia[1] (valentzieraz: València; gaztelaniaz: Valencia) Valentziako Erresuma, Valentziar Herrialdea eta Valentziako Erkidegoa izeneko errealitate historiko, nazional eta administratiboetako hiriburua da; hiri nagusia izanik, guztiei izena ematen die. Horren ondorioz izen bereko probintziako eta Horta eskualde naturaleko hiriburua ere bada, baita azken horren barruan sortutako lau eskualdeetako bat osatu ere, besteak Horta Nord, Horta Sud eta Horta Oest direla; beraz, Valentziar Herrialdeko hiri-eskualde bakarra da. Azken erroldaren arabera 840.792 biztanle zituen 134,7 km²-ko azaleran. Bere metropoli eremua (1.738.690) espainiar estatuko hirugarrenak eta Katalan Herrietako bigarrenak dira.

Hiriari ematen zaizkion beste izenak Cap i Casal ("hiriburua") edota "Turiako hiriburua" dira.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valentziako alde zaharra Turia ibaiaren ondoan zegoen, ibaiaren hegoan, baina 1985an Turia bidea besteratu zuten, uholdeak ekiditeko. Gaur egun, ibaia hiriaren hegoan itsasoratu da.[2] Ibaiaren antzinako bidea bederatzi kilometro luze parke bihurtu da.[3]

Valentziako Albufera Valentziako udalerrian dago, Pobles del Sud distrituan. Natura parkea eta inguru heze zabala da.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Valentzia)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 16.1 17.2 18.7 20.2 22.8 26.2 29.1 29.6 27.6 23.6 19.5 16.8 22.3
Batez besteko tenperatura (ºC) 11.5 12.6 13.9 15.5 18.4 22.1 24.9 25.5 23.1 19.1 14.9 12.4 17.8
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 7.0 7.9 9.0 10.8 14.1 17.9 20.8 21.4 18.6 14.5 10.4 8.1 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 36 32 35 37 34 23 9 19 51 74 51 52 454
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 4 3 4 5 5 3 1 2 4 5 4 5 44
Eguzki orduak 169 169 212 229 256 271 314 285 237 201 167 150 2660
Iturria: World Meteorological Organization (UN),[4]

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Valentziako auzoak barrutika
Ciutat Vella la Seu - La Xerea - El Carme - el Pilar - el Mercat - Sant Francesc
Eixample Russafa - el Pla Del Remei - Gran Via
Extramurs el Botànic - la Roqueta - la Petxina - Arrancapins
Campanar Campanar- Tendetes - el Calvari - Sant Pau
la Saïdia Marxalenes - Morvedre - Trinitat - Tormos - Sant Antoni
el Pla del Reial Exposició - Mestalla - Rei Jaume - Unibertsitate Hiria
Olivereta Nou Moles - Soternes - Tres Forques - la Fontsanta - la Llum
Patraix Patraix - Sant Isidre - Vara de Quart - Safranar - Favara
Jesús la Raiosa - l'Hort De Senabre - la Creu Coberta - Sant Marcel·lí - Camí Reial
Quatre Carreres Montolivet - la Font d'En Corts - Malilla - la Fonteta de Sant Lluïs - Na Rovella - la Punta - Arte eta Zientzien Hiria
Poblats Marítims el Grau - el Cabanyal-el Canyamelar - la Malvarrosa - Beteró - Natzaret
Camins al Grau Aiora - Albors - la Creu del Grau - Camí Fondo - Penya-roja
Algirós l'Illa Perduda - Ciutat Jardí - l'Amistat - la Vega Baixa - la Carrasca
Benimaclet Benimaclet- Camí de Vera
Rascanya Orriols - Torrefiel - Sant Llorenç
Benicalap Benicalap - Ciutat Fallera
Valentziako herriak
Pobles del Nord Benifaraig - Poble Nou - Carpesa - les Cases de Bàrcena - Mauella - Massarrojos - Borbotó
Pobles de l'Oest Benimàmet - Beniferri
Pobles del Sud Forn d'Alcedo - Castellar-l'Oliveral - Pinedo - el Saler - el Palmar - el Perellonet - la Torre - Faitanar

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Albal, Albalat dels Sorells, Alboraia, Albuixec, Alfafar, Alfara del Patriarca, Almàssera, Benetússer, Bétera, Bonrepòs i Mirambell, Burjassot, Catarroja, Foios, Godella, Massalfassar, Massamagrell, Massanassa, Meliana, Mislata, Montcada, Museros, Paiporta, Paterna, Picanya, Quart de Poblet, Rocafort, Sedaví, Silla, Sollana, Sueca, Tavernes Blanques, Vinalesa eta Xirivella.

Mapa
Valentzia eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

K.a. 138 urtean erromatarrek Valentzia ireki zuten. XI. mendean, Valentziako taifaren hiriburua zen.[2]

1238an, Aragoiko errege Jakue I.a Konkistatzaileak hiria hartu zuen, eta Valentzia Valentziako erresumaren hiriburua zen.[2]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea740.000760.000780.000800.000820.000840.000860.000200020052010201520202025ValentziaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 400.185 gizon, 441.373 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.05
0.13
 
95-99
 
0.39
0.62
 
90-94
 
1.36
1.38
 
85-89
 
2.36
2.67
 
80-84
 
3.75
3.81
 
75-79
 
4.90
4.34
 
70-74
 
5.36
5.39
 
65-69
 
6.03
6.38
 
60-64
 
6.82
7.24
 
55-59
 
7.27
7.71
 
50-54
 
7.39
7.99
 
45-49
 
7.46
7.18
 
40-44
 
6.76
6.76
 
35-39
 
6.22
7.06
 
30-34
 
6.40
6.80
 
25-29
 
6.20
6.18
 
20-24
 
5.48
5.52
 
15-19
 
4.73
4.84
 
10-14
 
4.21
4.29
 
5-9
 
3.71
3.71
 
0-4
 
3.15
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[5]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 49,1 udalerri berean jaioak ziren[6], probintziako batez bestekoaren (% 41) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 26,5 —probintzian % 20,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Valentziako mapa
Udal
Best
Esta
Udalerri berean · % 49,1Probintzia berean · % 7,7Erkidegoan · % 2,3Beste erkidegoa · % 14,4Estatutik kanpo · % 26,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 222.951 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 56,6)[7]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Venezuela, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Asia
Amerika · % 56,6Europa · % 25,3Afrika · % 7,6Asia · % 10,3Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
12.749
Kolonbia
16.220
8.763
Venezuela
10.466
8.133
Argentina
8.374
6.641
Ekuador
7.524
4.502
Ukraina
5.899
3.453
Bolivia
5.562
3.900
Errusia
4.557
3.610
Txina
4.275
2.342
Honduras
5.095
5.216
Pakistan
2.015
2.714
Errumania
3.591
2.889
Frantzia
3.347
3.445
Maroko
2.643
3.332
Italia
2.557
1.948
Brasil
2.686
1.930
Peru
2.508
2.007
Kuba
2.350
1.607
Ameriketako Estatu Batuak
1.845
2.267
India
1.056
1.745
Erresuma Batua
1.439
1.413
Alemania
1.426
1.272
Txile
1.318
1.692
Aljeria
859
1.153
Uruguai
1.157
1.018
Mexiko
1.272
755
Paraguai
1.470
999
Bulgaria
1.178
1.593
Senegal
208
596
Dominikar Errepublika
935
497
Ginea Ekuatoriala
908
827
Nigeria
557
630
Herbehereak
583
401
Polonia
690
878
Mali
57
437
Suitza
438
288
Nikaragua
584
363
Portugal
332
324
Belgika
308
173
Filipinak
440
303
Irlanda
270
196
Kanada
200
225
Ginea
126
272
Ghana
68
134
Lituania
193
131
Moldavia
183
117
Suedia
104
118
Gambia
12
74
Bangladesh
39
55
Norvegia
56
58
Danimarka
44
22
Finlandia
59
62
Mauritania
10
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 414.988 etxebizitza zeuden: 323.171 (% 77,9) nagusiak eta 91.817 (% 22,1) ez-nagusiak.[8] Kontsumo elektrikoaren arabera, 30.168 (% 7,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 36.321 (% 8,8) hutsik zeuden.[9] Etxebizitza nagusien % 74,9 jabetzan zegoen eta % 17,3 alokairuan.[10] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5.393 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 23.080 plazarekin (4,28 plaza etxebizitzako).[11]

414.988etxebizitza
323.171etxegune
36.321hutsik (% 8,8)
5.393etxebizitza turistiko (2026) Valentziako mapa

Etxebizitza multzoa Valentziako mapa

323.171
91.817
Etxebizitza nagusia (323.171)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (91.817)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Valentziako mapa

348.499
36.321
Okupatuak (348.499)Noizbehinkakoak (30.168)Hutsik (36.321)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

242.186
55.865
Jabetzan (242.186)Alokairuan (55.865)Beste erregimen bat (25.120)

Guztira 323.171 etxegune zeuden, eta horietatik 96.493 (% 29,9) pertsona bakarrekoak ziren.[12] Etxeguneen % 66,1 familia batek osatzen zuen eta % 3,8 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[13]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 196.493
2 pertsona93.169
3 pertsona64.611
4 pertsona48.242
5 edo gehiago20.656

Etxeguneak motaren arabera

96.493
213.661
Pertsona bakarrekoa (96.493)Familia bakarrekoa (213.661)Familiarik gabeko etxegune anitza (12.213)Bi familia edo gehiago (804)

Etxebizitzen % 68,5 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 10,6 2001etik aurrera.[14] Etxebizitzen % 21,6 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 7,3 120 m²-tik gorakoa.[15]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik5.342
1900-192012.000
1921-194023.584
1941-195011.660
1951-196038.383
1961-197094.049
1971-198099.336
1981-199040.766
1991-200043.705
2001-201038.902
2011-20205.024

Azalera erabilgarria

< 30 m²2.090
30-45 m²16.891
46-60 m²70.579
61-75 m²97.225
76-90 m²109.180
91-105 m²58.966
106-120 m²27.925
121-150 m²20.017
151-180 m²5.770
> 180 m²4.407

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 723.753 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 43,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 23,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,7.[16] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 39,9 zen 2021ean eta % 43,5 2024an; beraz, 3,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,0 izatetik % 10,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 44,4 ziren, eta gizonen artean % 42,6; 1,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,6 eta gizonen % 8,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

723.753biztanle 15 urte edo +, 2024
% 43,5goi-mailako ikasketak+3,6 puntu 2021etik mapa
% 10,7lehen hezkuntza edo gutxiago−2,3 puntu 2021etik mapa
% 11,4ikasten ari dira, 2024
% 10,7
% 23,4
% 22,4
% 43,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 23,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,4Goi-mailako ikasketak · % 43,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Valentziako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 82,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 17,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 16.675 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 66,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 33,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,8 ziren.[16]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,8
Lehen hezkuntza
% 9,0
DBH eta antzekoak
% 23,4
Batxilergoa
% 15,0
Erdi-mailako LH
% 7,4
Goi-mailako LH
% 7,8
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 14,1
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 13,8
Masterrak eta espezialitateak
% 5,5
Doktoretzak
% 2,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, València, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak315.022% 43,5144.605% 42,6170.417% 44,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa161.887% 22,479.942% 23,581.945% 21,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)169.238% 23,485.731% 25,283.507% 21,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago77.606% 10,729.261% 8,648.345% 12,6
Guztira723.753% 100,0339.539% 100,0384.214% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), València, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 39,9% 22,0% 25,1% 13,0686.789
2022% 41,0% 22,1% 24,8% 12,1690.490
2023% 42,4% 22,3% 23,9% 11,4703.818
2024% 43,5% 22,4% 23,4% 10,7723.753

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,4 ikasten ari zen (82.244 pertsona).[17] Ikasten ari zirenetatik, % 54,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 22,8 batxilergoan, % 16,5 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 55,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 53,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,2 eta emakumeen % 16,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 84,9 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 43,3 eta 25–29 urtekoen % 15,1; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,1 baino ez.[18] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 42,7 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 35,6.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 84,9
20–24 urte
% 43,3
25–29 urte
% 15,1
30–34 urte
% 8,7
35–39 urte
% 6,3
40–44 urte
% 4,9
45–49 urte
% 4,1
50–54 urte
% 3,2
55 urte edo +
% 1,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,3
Goi-mailako ikasketak
% 54,8
Erdi-mailako LH
% 16,5
Batxilergoa
% 22,8
DBH eta antzekoak
% 3,6
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,9
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 74,4 estatuan jaio zen, eta % 25,6 atzerrian.[16] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 7,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 36,6 eta % 12,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 45,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,1 eta % 12,6, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 44,7
Goi-mailakoak
% 36,6
% 22,3
Batx. / erdi LH
% 27,2
% 25,9
DBH
% 23,3
% 7,1
Lehen H. edo gutx.
% 12,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 45,1
Goi-mailakoak
% 42,1
% 19,3
Batx. / erdi LH
% 27,3
% 23,0
DBH
% 18,0
% 12,6
Lehen H. edo gutx.
% 12,6
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,3 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,6.[17] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 54,4 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 56,5 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.121 euro-koa zen[19], eta etxegune bakoitzeko 40.058 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.435 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 20.310 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,1[20]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,6), beste diru-sarrerak (% 15,4), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 4,6).

58%
21%
15%
Soldata · % 58,1Pentsioak · % 20,6Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 4,6Beste sarrerak · % 15,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[21][oh 1]. Udalerrian indizea 33,4 da, probintziakoaren (31,1; Valentziako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,7; Valentziako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, València udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 382.919 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,5; gainerako % 46,5 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 43,7, erretiratuak % 42,6 eta ikasleak % 13,7).[22] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,9 zen eta emakumezkoena % 50,6; langabezia-tasa, aldiz, % 9,0 eta % 13,3 zen, hurrenez hurren.[22]

Okupatuen kopurua 329.708 zen 2023ean, 2021eko 307.890etik gora.[23] Emakumeek okupatuen % 48,8 osatzen dute, eta gizonek % 51,2.

329.708okupatu, 2023+% 7,1 2021etik
% 48,8emakumeak okupatuen artean
% 53,5jarduera-tasa, 2024
% 11,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 47,5
% 19,8
% 20,3
Okupatuak · % 47,5Langabeak · % 6,0Ikasleak · % 6,4Erretiratuak · % 19,8Beste inaktiboak · % 20,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, València, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak340.158% 47,5173.481% 51,7166.677% 43,8
Langabeak42.761% 6,017.127% 5,125.634% 6,7
Inaktiboak332.516% 46,5144.656% 43,1187.860% 49,4
Guztira715.435% 100,0335.264% 100,0380.171% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 84,4), industria (% 8,9), eraikuntza (% 5,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,7).[23] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 15,8), ondoren hezkuntza (% 10,0) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 8,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Valentziako mapa
% 8,9
% 84,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,7Industria · % 8,9Eraikuntza · % 5,0Zerbitzuak · % 84,4
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 15,8
Hezkuntza
% 10,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 8,8
Ostalaritza
% 8,6
Manufaktura-industria
% 8,1
Jarduera profesionalak
% 8,0
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 7,0
Administrazio publikoa
% 6,1
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,4
Eraikuntza
% 5,0
Informazioa eta komunikazioak
% 3,9
Beste zerbitzu batzuk
% 2,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,7
Etxeetako jarduerak
% 2,4
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 1,7
Higiezinen jarduerak
% 1,1
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 42,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 42,0), eta oinarrizko okupazioak % 10,2.[24] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 44,9), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 43,0).

% 42,0
% 42,9
% 10,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 42,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 42,9Oinarrizko okupazioak · % 10,2Ez dago jasota · % 4,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, València, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak138.416% 42,069.189% 41,069.227% 43,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak141.390% 42,975.788% 44,965.602% 40,8
Oinarrizko okupazioak33.783% 10,215.305% 9,118.478% 11,5
Ez dago jasota16.119% 4,98.463% 5,07.656% 4,8
Guztira329.708% 100,0168.745% 100,0160.963% 100,0

Okupatuen % 83,8 besteren konturako langileak dira, eta % 16,2 norberaren konturakoak.[25]

% 13,1
% 73,8
% 9,9
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 13,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 73,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, València, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura53.529% 16,231.822% 18,921.707% 13,5
Besteren kontura276.179% 83,8136.923% 81,1139.256% 86,5
Guztira329.708% 100,0168.745% 100,0160.963% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 76,5 estatuan jaio zen, eta % 23,5 atzerrian.[22] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,8 okupatuak dira, % 28,9 erretiratuak, % 7,2 ikasleak, % 6,8 bestelako inaktiboak eta % 5,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,8 okupatuak dira, % 32,7 bestelako inaktiboak, % 5,9 langabeak, % 5,2 ikasleak eta % 4,3 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,9 okupatuak dira, % 22,0 erretiratuak, % 21,1 bestelako inaktiboak, % 6,5 langabeak eta % 6,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 42,2 okupatuak dira, % 38,0 bestelako inaktiboak, % 9,4 langabeak, % 6,5 ikasleak eta % 3,9 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 51,8
Okupatuak
% 51,8
% 5,2
Langabeak
% 5,9
% 7,2
Ikasleak
% 5,2
% 28,9
Erretiratuak
% 4,3
% 6,8
Beste inakt.
% 32,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,9
Okupatuak
% 42,2
% 6,5
Langabeak
% 9,4
% 6,5
Ikasleak
% 6,5
% 22,0
Erretiratuak
% 3,9
% 21,1
Beste inakt.
% 38,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 76,8 estatuan jaio zen, eta % 23,2 atzerrian.[24] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 42,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 19,0 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 48,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 40,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,7 oinarrizko okupazioetakoak eta % 23,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 46,7
Goi eta erdi maila
% 22,7
% 42,6
Langile kualifikatuak
% 52,5
% 6,0
Oinarrizko okup.
% 19,0
% 4,8
Ez dago jasota
% 5,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 48,8
Goi eta erdi maila
% 23,0
% 40,1
Langile kualifikatuak
% 43,1
% 6,4
Oinarrizko okup.
% 28,7
% 4,6
Ez dago jasota
% 5,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[26] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 79,2 zerbitzuetan ari dira, % 13,5 industrian eta % 6,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 68,0 zerbitzuetan ari dira, % 13,5 eraikuntzan, % 9,9 nekazaritzan eta % 8,6 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 92,6 zerbitzuetan ari dira, % 5,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 92,9 zerbitzuetan ari dira, % 4,8 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,7
Nekazaritza
% 9,9
% 13,5
Industria
% 8,6
% 6,6
Eraikuntza
% 13,5
% 79,2
Zerbitzuak
% 68,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,4
Nekazaritza
% 1,1
% 5,4
Industria
% 4,8
% 1,6
Eraikuntza
% 1,1
% 92,6
Zerbitzuak
% 92,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 517 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.066 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[27][oh 2]. Udalerriaren azalera 134,7 km² denez, NAE lurraldearen % 15,3 da[28]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 69 lur goldagarria (1.425 ha, 341 ustiategitan), % 24,1 arbolak (498 ha, 285 ustiategitan), % 4,3 larre iraunkorrak (88,5 ha, 4 ustiategitan), % 2,6 berotegiak edo babes garai irisgarriak (54,5 ha, 64 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,47 ha, 15 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
15%
85%
NAE · 2.066 ha (% 15,3)Gainerako azalera · 11.399 ha (% 84,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
69%
24%
Lur goldagarria · 1.425 ha (% 69)Larre iraunkorrak · 88,5 ha (% 4,3)Arbolak · 498 ha (% 24,1)Baratzeak · 0,47 ha (< % 0,1)Berotegiak · 54,5 ha (% 2,6)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 262 behi eta 1.003 ardi eta ahuntz zeuden[29].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 465.222 gidari zeuden erroldatuta: 263.961 gizon (% 56,7) eta 201.261 emakume (% 43,3)[30]. Biztanleen % 55,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 504.178 ibilgailuk osatzen zuten: 348.550 turismo, 75.269 motozikleta, 26.825 furgoneta, 23.479 kamioi eta 15.765 ziklomotor[30]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 414 turismokoa zen (probintziako 2. baxuena), probintziako batez bestekoaren (481) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,7 urtekoa zen; turismoen % 14k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,1k 25 urte baino gehiago[30]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58,2 gasolinazko zen eta % 39,8 diesel; 6.247 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,3; probintzian % 1,4). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 9,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 23,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
43%
24%
24%
0 etiketa · 10.246 (% 2,1)ECO · 35.373 (% 7,1)C etiketa · 214.404 (% 43,1)B etiketa · 119.327 (% 24)Etiketarik gabe · 118.433 (% 23,8)
Turismoak, adinaren arabera
14%
18%
25%
33%
11%
< 4 urte · 48.971 (% 14)4–8 urte · 61.093 (% 17,5)8–15 urte · 85.738 (% 24,6)15–25 urte · 113.929 (% 32,7)≥ 25 urte · 38.819 (% 11,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kirola

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valenziako Erkidegoko Itzulia bertan amaitzen da. Urte askotan, azken etapa hirian irteera eta helmuga izan du. Bertan irabazi dute Eddy Merckx handia, Txomin Perurena, Bernard Hinault, Alex Zulle, Tadej Pogacar, besteak beste.

Jaiak eta ospakizunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Martxoan "Fallak" izeneko jai ezagunak ospatzen dituzte hirian.

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Valentzia ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Valentziar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
  2. 1 2 3 (Katalanez) L'Enciclopèdia.cat. València. (kontsulta data: 2018ko abuztuaren 25a).
  3. ↑ (Gaztelaniaz) Sorribes, Josep. (2015). «El Jardí del Túria en la Agenda Política» eldiario.es (kontsulta data: 2018 abuztua 26a).
  4. ↑ Weather Information for Valencia. .
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  6. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria València.tab.
  7. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria València.tab.
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  16. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta València.tab.
  20. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente València.tab.
  21. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  22. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  27. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera València.tab (Wikimedia Commons).
  28. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q8818.
  29. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza València.tab (Wikimedia Commons).
  30. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak València.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Valentzia&oldid=11783966"(e)tik eskuratuta