วัดหงส์รัตนาราม ราชวรวิหาร วัดโบราณสมัยอยุธยาริมคลองบางกอกใหญ่ ที่มีสระน้ำมนต์ของพระเจ้าตาก จิตรกรรมฝาผนังตำนานพระแก้วมรกตแห่งเดียวในไทย และพระพุทธรูปล้านช้างที่หลายคนยังไม่รู้ว่ามีอยู่
ในกรุงเทพฝั่งธนบุรีมีวัดหลายแห่งที่คนรู้จักดี วัดอรุณ วัดพระแก้ว วัดโพธิ์ แต่มีอีกวัดหนึ่งที่ตั้งอยู่ไม่ไกลกัน เก่าแก่ไม่แพ้กัน และมีของดีที่หาไม่ได้จากที่ไหนในประเทศไทย
วัดนั้นชื่อ วัดหงส์รัตนาราม
คนที่เคยไปมักบอกว่ารู้สึกเหมือนได้เดินเข้าไปในห้องเก็บประวัติศาสตร์ที่ยังมีลมหายใจ เพราะทุกอย่างในวัดนี้มีเรื่องราว และเรื่องราวเหล่านั้นพาย้อนไปถึงยุคที่กรุงธนบุรียังเป็นราชธานี
วัดหงส์รัตนาราม คืออะไร อยู่ที่ไหน
วัดหงส์รัตนาราม มีชื่อเต็มว่า วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดราชวรวิหาร สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย
ตั้งอยู่เลขที่ 102 ถนนวังเดิม 2 หรือ ถนนอิสรภาพ 28 แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพมหานคร ใกล้กับวัดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร และกองทัพเรือ (พระราชวังธนบุรีเดิม) บนเนื้อที่ขนาด 46 ไร่ 1 งาน 23 ตารางวา
ตำแหน่งที่ตั้งของ วัดหงส์รัตนาราม คือจุดที่ทำให้วัดแห่งนี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์สูงมาก — อยู่ริมคลองบางกอกใหญ่ ติดกับพระราชวังเดิมที่พระเจ้าตากสินมหาราชเคยประทับ ทำให้วัดนี้เป็นวัดที่เชื่อมต่อกับชีวิตของกษัตริย์หลายพระองค์โดยตรง
เดินทางมา วัดหงส์รัตนาราม ได้สะดวกโดยเรือด่วนเจ้าพระยาลงที่ท่าวัดอรุณแล้วเดินไม่ถึง 10 นาที หรือนั่ง MRT สายสีน้ำเงินลงสถานีอิสรภาพ ขึ้นมาแล้วนั่งมอเตอร์ไซค์รับจ้างอีกสักครู่
ประวัติ วัดหงส์รัตนาราม จากเศรษฐีจีนถึงพระเจ้าตาก
วัดหงส์รัตนาราม สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา ยุคนั้นเป็นวัดราษฎร์ เรียกว่า วัดเจ๊สัวหง หรือ วัดขรัวหง เพราะตั้งตามชื่อของเศรษฐีชาวจีนผู้สร้าง คือ นายหง
ความเก่าแก่ของ วัดหงส์รัตนาราม จึงเริ่มจากชาวจีนที่มาตั้งรกรากในย่านกุฎีจีนและสร้างวัดขึ้นให้ชุมชน วัดนี้สร้างมาก่อนที่กรุงเทพฯ จะกลายเป็นราชธานีเสียอีก
ในปีพุทธศักราช 2314 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงเป็นเอกอุปถัมภก บูรณปฏิสังขรณ์วัดหงส์รัตนารามเป็นการใหญ่ และทรงสร้อยนามวัดอย่างเป็นทางการว่า วัดหงษ์อาวาสวิหาร
การที่พระเจ้าตากสินมหาราชบูรณะวัดแห่งนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ เพราะวัดอยู่ติดกับพระราชวังที่ประทับ ทำให้ วัดหงส์รัตนาราม กลายเป็นวัดหลวงที่ใกล้ชิดกับราชสำนักธนบุรีมากที่สุดแห่งหนึ่ง
ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปฏิสังขรณ์ต่อมาจนสำเร็จ และพระราชทานนามว่า วัดหงส์รัตนาราม ชื่อที่ใช้มาจนถึงทุกวันนี้
สระน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์ สระที่พระเจ้าตากสรงก่อนรบ
สิ่งที่ทำให้คนจำนวนมากมาที่ วัดหงส์รัตนาราม คือ สระน้ำมนต์ศักดิ์สิทธิ์
สระน้ำมนต์ สร้างขึ้นในสมัยกรุงธนบุรี มีขนาดยาว 26 วา กว้าง 6 วา ลึก 1 วา
ทุกครั้งก่อนที่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชจะออกไปทำการรบทัพจับศึกครั้งใดก็จะแวะมากราบนมัสการครูบาอาจารย์ และจะอาบน้ำมนต์บริเวณสระน้ำศักดิ์สิทธิ์แห่งนี้เพื่อชัยชนะในการรบ
ความศักดิ์สิทธิ์ของสระน้ำมนต์ วัดหงส์รัตนาราม ไม่ได้มีแค่ประวัติพระเจ้าตาก แต่ยังได้รับการปลุกเสกเพิ่มเติมในสมัยรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกโปรดเกล้าฯ ให้อาราธนาสมเด็จพระสังฆราช (สุก ไก่เถื่อน) มาปลุกเสกอาคมตามทิศทั้ง 4 ของสระน้ำมนต์ ทิศตะวันออกดีทางเมตตามหานิยม ทิศใต้ดีทางมหาลาภและค้าขาย ทิศเหนือดีทางบำบัดทุกข์ โศก โรคภัย และทิศตะวันตกดีทางแคล้วคลาดอยู่ยงคงกระพันชาตรี
นั่นทำให้สระน้ำมนต์ วัดหงส์รัตนาราม เป็นที่ที่ทหาร ตำรวจ ข้าราชการชั้นสูง และประชาชนทั่วไปนิยมมาอาบน้ำมนต์และขอพรก่อนออกไปทำภารกิจสำคัญ
พระอุโบสถ สิ่งก่อสร้างที่งดงามที่สุดของฝั่งธน
พระอุโบสถเป็นอุโบสถขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของฝั่งธนบุรี (กว้าง 19.5 เมตร ยาว 42 เมตร) ประตูด้านนอกมีลวดลายปูนปั้นรูปหงส์และดอกไม้ ด้านในเป็นลวดลายสีแบบจีนปนฝรั่ง หน้าต่างด้านนอกกระจกสีน้ำเงินประดับลวดลายดอกไม้ปูนปั้นสีทองติดลูกกรงดัดรูปหงส์สวยงามมาก
รูปหงส์ที่ประดับอยู่ทั่วพระอุโบสถ วัดหงส์รัตนาราม นั้นสมชื่อวัดจริงๆ ทั้งหงส์แกะสลักไม้บนประตู หงส์ปูนปั้นบนหน้าต่าง และลูกกรงรูปหงส์ที่แตกต่างจากวัดอื่นๆ โดยสิ้นเชิง
ภาพจิตรกรรมฝาผนังตำนานพระแก้วมรกต แห่งเดียวในไทย
สิ่งที่ทำให้นักวิชาการและผู้รักประวัติศาสตร์ต้องแวะมา วัดหงส์รัตนาราม คือภาพจิตรกรรมที่หาไม่ได้จากที่ไหน
ผนังในพระอุโบสถโดยรอบมีภาพจิตรกรรมฝาผนังบนแผ่นผ้าใบ เรื่องราวประวัติของพระพุทธเจ้า ตั้งแต่ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน บนภาพพระพุทธประวัติ มีภาพสีฝุ่นเทมเพอราในกรอบแก้วเล่าเรื่องราวของพระแก้วมรกต
ภาพตำนานพระแก้วมรกตที่ วัดหงส์รัตนาราม เป็นงานชั้นครูสมัยรัชกาลที่ 3 และ 4 และเป็นแห่งเดียวในประเทศไทยที่มีภาพชุดนี้ครบถ้วน สำหรับคนที่สนใจประวัติพระแก้วมรกต นี่คือสถานที่ที่ต้องมา
พระพุทธรูปสำคัญในวัดหงส์รัตนาราม
วัดหงส์รัตนาราม มีพระพุทธรูปที่ควรรู้จักหลายองค์
พระประธานปางมารวิชัย พระประธานปางมารวิชัย พุทธศิลป์สมัยต้นรัตนโกสินทร์ พระพักตร์เหลี่ยม พระรัศมีเปลว ประดิษฐานเหนือรัตนบัลลังก์ ใต้เศวตฉัตร 7 ชั้น ใต้ฐานพระประธานบรรจุพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว — ทำให้ วัดหงส์รัตนาราม เป็นวัดประจำพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวอย่างไม่เป็นทางการ
พระแสนเมืองเชียงแตง (หลวงพ่อแสน) พระพุทธรูปศิลปะล้านช้างที่ประดิษฐานอยู่หน้าพระประธาน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ข้าหลวงอัญเชิญมาจากเมืองเชียงแตง เป็นพระพุทธรูปที่มีพุทธศิลป์ต่างจากพระประธานอย่างสิ้นเชิง และมีประวัติที่ยาวนาน
พระพุทธรูปทองโบราณ ลักษณะเป็นพระพุทธรูปสมัยสุโขทัย แต่เดิมพระพุทธรูปนี้เป็นปูนปั้น จนเมื่อปูนที่หุ้มอยู่กระเทาะออก จึงได้เห็นเนื้อโลหะข้างในว่ามีสีทองอร่าม — พระพุทธรูปที่ซ่อนตัวตนมาหลายร้อยปีจนวันที่ความจริงปรากฏ
ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน เสริมชัย แคล้วคลาด
ด้วยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงอุปถัมภ์วัดหงส์รัตนาราม ประชาชนจึงได้ร่วมกันสร้างศาลเพื่อสักการะบูชาดวงพระวิญญาณขึ้น ณ ริมคลองบางหลวง ทางด้านทิศตะวันตกของพระอุโบสถ
ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินในวัดหงส์รัตนารามได้รับความเคารพสูงมากจากคนในย่านบางกอกใหญ่และนักท่องเที่ยว เชื่อกันว่าขอพรเรื่องชัยชนะ ความก้าวหน้า และความแคล้วคลาดจากอันตรายจะได้รับการดูแล
วัดหงส์รัตนาราม วัดของนายทหาร ตำรวจ และข้าราชการชั้นสูง
สำหรับบุคคลมีชื่อเสียงไม่ว่าจะอยู่ในแวดวงนายทหาร ตำรวจระดับสูง หรือผู้นำประเทศแล้ว อาจไม่มีใครที่ไม่เคยเดินเข้าไป วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร
ความนิยมของ วัดหงส์รัตนาราม ในหมู่ข้าราชการและทหารมาจากความเชื่อเรื่องสระน้ำมนต์ที่ดีทางแคล้วคลาดและเสริมอำนาจ รวมถึงบารมีของสมเด็จพระเจ้าตากสินที่ผูกพันกับวัดนี้อย่างแน่นแฟ้น
เดินทางและข้อมูลการเข้าชม
วัดหงส์รัตนาราม เปิดให้เข้าชมทุกวัน ไม่มีค่าเข้าชม
การเดินทางที่สะดวกที่สุดคือ นั่งเรือด่วนเจ้าพระยาที่ท่าวัดอรุณ แล้วเดินมาตามถนนวังเดิมประมาณ 5-7 นาที หรือนั่ง MRT สายสีน้ำเงินลงสถานีอิสรภาพ
ถ้ามาทางรถยนต์ สามารถจอดรถในบริเวณวัดหรือบริเวณใกล้เคียงได้ แต่ช่วงวันหยุดหรือวันสำคัญทางศาสนาที่จอดรถอาจเต็ม แนะนำให้มาทางเรือหรือรถสาธารณะ
วัดที่รู้จักน้อยกว่าที่ควร
วัดหงส์รัตนาราม มีทุกอย่างที่วัดดังๆ ใกล้ๆ มี — ประวัติศาสตร์ยาวนาน งานศิลปะที่งดงาม พระพุทธรูปสำคัญ และความศักดิ์สิทธิ์ที่คนเคารพ — แต่มีสิ่งที่วัดอื่นไม่มี คือ สระน้ำมนต์ที่พระเจ้าตากสินเคยสรง และภาพจิตรกรรมตำนานพระแก้วมรกตที่หาไม่ได้จากที่ไหนในประเทศ
ถ้าเคยไปวัดอรุณแล้วและอยากรู้จักฝั่งธนบุรีให้ลึกกว่านั้น วัดหงส์รัตนาราม เดินมาได้ในไม่กี่นาที
วัดหงส์รัตนาราม ราชวรวิหาร | 102 ถนนวังเดิม แขวงวัดอรุณ เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ | เปิดทุกวัน | เดินทาง: เรือด่วนท่าวัดอรุณ หรือ MRT อิสรภาพ | ไม่มีค่าเข้าชม
