Edukira joan

Alanís

Wikipedia, Entziklopedia askea
Alanís
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaSevillako probintzia
AlkateaCecilio Fuentes de la Fuente
Izen ofizialaAlanís
Posta kodea41380
INEk ezarritako kodea41002
Geografia
Koordenatuak38°02′15″N 5°42′55″W / 38.0375°N 5.7152777777778°W / 38.0375; -5.7152777777778
Mapa
Azalera280,19 km²
Altitudea775 m
MugakideakCazalla de la Sierra, Constantina, Las Navas de la Concepción, San Nicolás del Puerto, Guadalcanal, Malcocinado, Azuaga eta Hornachuelos
Demografia
Biztanleria1.638 (2025)
alt_left 832 (%50,8) (%49,2) 807 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRocca di Papa
MatrikulaSE
alanis.es

Alanís Sevillako probintziaren iparraldean dagoen udalerria da, Sierra Norte eskualdean dagoena, Sierra Morena inguruko mendietan.

Azken erroldaren arabera 1.638 biztanle zituen 280,2 km²-ko azaleran.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1937ko azaroaren 19an, Sevillan esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan. Alanis herrian izan zen, eta guztira 72 lagun hil ziren istripuan. Argitzeke dago istripuaren zergatia, eta ustez herriko hilerrian lurperatutako gorpuzkinak ere ez dira topatu. 2009an Sabin Egilior zinemagileak historia hori gogoratu zuen El largo viaje (Bidaia luzea) dokumentalean, eta senideek omenaldia egin zieten tren hartan hildakoei. Frankismoak eskulan esklabua erabili zuen azpiegitura publikoetan, etsaia umiliatzeaz gain irabazi ekonomikoak lortzeko eta besteren artean, trenbide eta errepideak egin zituzten, baita Euskal Herrian ere. Milaka izan ziren lan horietara behartutako presoak.[1]

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cazalla de la Sierra, Constantina, Las Navas de la Concepción, San Nicolás del Puerto, Guadalcanal, Malcocinado, Azuaga eta Hornachuelos.

Mapa
Alanís eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea160017001800190020002100200020052010201520202025AlanísBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 807 gizon, 832 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.84
0.50
 
90-94
 
3.00
2.23
 
85-89
 
1.80
2.97
 
80-84
 
3.73
4.34
 
75-79
 
3.97
4.46
 
70-74
 
4.33
7.56
 
65-69
 
5.77
9.29
 
60-64
 
7.93
10.29
 
55-59
 
10.10
7.81
 
50-54
 
8.89
6.44
 
45-49
 
6.97
5.70
 
40-44
 
5.05
7.06
 
35-39
 
5.65
4.71
 
30-34
 
6.01
6.69
 
25-29
 
4.45
4.96
 
20-24
 
4.45
6.32
 
15-19
 
4.69
4.46
 
10-14
 
4.81
2.48
 
5-9
 
4.33
1.73
 
0-4
 
3.25
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 58 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 53,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 2,5 —probintzian % 7,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Sevillako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 58Probintzia berean · % 29,7Erkidegoan · % 1,2Beste erkidegoa · % 8,7Estatutik kanpo · % 2,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 41 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 41,5)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Italia, Maroko, Nikaragua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Asia
Amerika · % 41,5Europa · % 31,7Afrika · % 17,1Asia · % 9,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6
Italia
5
4
Maroko
3
1
Nikaragua
4
1
Filipinak
2
1
Venezuela
2
0
Paraguai
2
0
Errumania
1
0
Kolonbia
1
1
Pakistan
0
1
Polonia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.248 etxebizitza zeuden: 723 (% 57,9) nagusiak eta 525 (% 42,1) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 178 (% 14,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 257 (% 20,6) hutsik zeuden.[6] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 39 plazarekin (9,75 plaza etxebizitzako).[7]

1.248etxebizitza
723etxegune
257hutsik (% 20,6)
4etxebizitza turistiko (2026) Sevillako mapa

Etxebizitza multzoa Sevillako mapa

723
525
Etxebizitza nagusia (723)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (525)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Sevillako mapa

813
178
257
Okupatuak (813)Noizbehinkakoak (178)Hutsik (257)

Guztira 723 etxegune zeuden, eta horietatik 223 (% 30,8) pertsona bakarrekoak ziren.[8]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1223
2 pertsona205
3 pertsona145
4 pertsona119
5 edo gehiago31

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.486 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 49,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,7.[9] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,3 zen 2021ean eta % 16,6 2024an; beraz, 2,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 22,9 izatetik % 19,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,1 ziren, eta gizonen artean % 13,0; 7,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,8 eta gizonen % 18,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

1.486biztanle 15 urte edo +, 2024
% 16,6goi-mailako ikasketak+2,3 puntu 2021etik mapa
% 19,7lehen hezkuntza edo gutxiago−3,2 puntu 2021etik mapa
% 10,1ikasten ari dira, 2024
% 19,7
% 49,1
% 14,7
% 16,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 49,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 14,7Goi-mailako ikasketak · % 16,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Sevillako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 61,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 38,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 47,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 52,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,0 ziren.[9]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 10,0
Lehen hezkuntza
% 9,8
DBH eta antzekoak
% 49,1
Batxilergoa
% 7,0
Erdi-mailako LH
% 7,7
Goi-mailako LH
% 6,4
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 5,7
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 1,9
Masterrak eta espezialitateak
% 2,4
Doktoretzak
% 0,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Alanís, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak246% 16,697% 13,0149% 20,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa218% 14,7104% 14,0114% 15,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)729% 49,1404% 54,3325% 43,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago293% 19,7139% 18,7154% 20,8
Guztira1.486% 100,0744% 100,0742% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Alanís, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,3% 15,7% 47,0% 22,91.499
2022% 15,1% 16,1% 47,0% 21,71.488
2023% 15,9% 16,3% 47,4% 20,41.482
2024% 16,6% 14,7% 49,1% 19,71.486

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,1 ikasten ari zen (150 pertsona).[10] Ikasten ari zirenetatik, % 45,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 27,3 batxilergoan, % 16,0 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 9,3 DBHn edo antzekoetan eta % 2,0 lehen hezkuntzan edo beheragoko mailetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 47,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 43,1; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 16,7 eta emakumeen % 15,4. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,9 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 41,0 eta 25–29 urtekoen % 16,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,8 baino ez.[11] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 45,7 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 27,1.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,9
20–24 urte
% 41,0
25–29 urte
% 16,3
30–34 urte
% 6,9
35–39 urte
% 3,0
40–44 urte
% 4,4
45–49 urte
% 3,3
50–54 urte
% 1,4
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 45,3
Erdi-mailako LH
% 16,0
Batxilergoa
% 27,3
DBH eta antzekoak
% 9,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 2,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 97,4 estatuan jaio zen, eta % 2,6 atzerrian.[9] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 12,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,3; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 25,0 eta % 37,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 13,6 eta % 27,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 12,8
Goi-mailakoak
% 25,0
% 14,0
Batx. / erdi LH
% 12,5
% 54,9
DBH
% 25,0
% 18,3
Lehen H. edo gutx.
% 37,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 20,3
Goi-mailakoak
% 13,6
% 14,9
Batx. / erdi LH
% 31,8
% 44,3
DBH
% 27,3
% 20,6
Lehen H. edo gutx.
% 27,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,2 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 5,3.[10] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 45,9 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 0,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 10.288 euro-koa zen[12], eta etxegune bakoitzeko 22.828 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.964 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 13.650 euro zen. Errenta gordina 11.530 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48[13]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26,5), beste diru-sarrerak (% 9,6), langabezia-prestazioak (% 7,5), beste prestazioak (% 8,5).

48%
27%
9%
10%
Soldata · % 48Pentsioak · % 26,5Langabezia · % 7,5Beste prestazioak · % 8,5Beste sarrerak · % 9,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[14][oh 1]. Udalerrian indizea 25,4 da, probintziakoaren (31,1; Sevillako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,6; Sevillako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Alanís udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 760 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 51,9; gainerako % 48,1 inaktibo zeuden (erretiratuak % 49,6, beste inaktiboak % 37,6 eta ikasleak % 12,8).[15] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 23,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,6 zen eta emakumezkoena % 49,2; langabezia-tasa, aldiz, % 12,3 eta % 35,0 zen, hurrenez hurren.[15]

Okupatuen kopurua 610 zen 2023ean, 2021eko 556etik gora.[16] Emakumeek okupatuen % 40,0 osatzen dute, eta gizonek % 60,0.

610okupatu, 2023+% 9,7 2021etik
% 40,0emakumeak okupatuen artean
% 51,9jarduera-tasa, 2024
% 23,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,0
% 12,0
% 23,9
% 18,0
Okupatuak · % 40,0Langabeak · % 12,0Ikasleak · % 6,2Erretiratuak · % 23,9Beste inaktiboak · % 18,0
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Alanís, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak585% 40,0351% 48,0234% 32,0
Langabeak175% 12,049% 6,7126% 17,2
Inaktiboak703% 48,1332% 45,4371% 50,8
Guztira1.463% 100,0732% 100,0731% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 47,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 27,4), industria (% 16,1) eta eraikuntza (% 8,7).[16] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 27,4), ondoren manufaktura-industria (% 14,4) eta administrazio publikoa (% 9,8) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Sevillako mapa
% 27,4
% 16,1
% 8,7
% 47,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 27,4Industria · % 16,1Eraikuntza · % 8,7Zerbitzuak · % 47,4
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 27,4
Manufaktura-industria
% 14,4
Administrazio publikoa
% 9,8
Merkataritza
% 9,8
Eraikuntza
% 8,7
Ostalaritza
% 7,2
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,9
Hezkuntza
% 4,8
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 2,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 1,8
Jarduera profesionalak
% 1,8
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,0
Beste zerbitzu batzuk
% 0,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,8
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 0,7
Etxeetako jarduerak
% 0,5
Erauzketa-industriak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 48,4; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 25,1), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 19,7.[17] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 51,6 eta emakumeen % 43,4).

% 19,7
% 48,4
% 25,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 48,4Oinarrizko okupazioak · % 25,1Ez dago jasota · % 6,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Alanís, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak120% 19,753% 14,567% 27,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak295% 48,4189% 51,6106% 43,4
Oinarrizko okupazioak153% 25,1101% 27,652% 21,3
Ez dago jasota42% 6,923% 6,319% 7,8
Guztira610% 100,0366% 100,0244% 100,0

Okupatuen % 78,0 besteren konturako langileak dira, eta % 22,0 norberaren konturakoak.[18]

% 17,2
% 51,3
% 26,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 17,2Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 51,3Besteren kontura, aldi baterakoa · % 26,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Alanís, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura134% 22,078% 21,356% 23,0
Besteren kontura476% 78,0288% 78,7188% 77,0
Guztira610% 100,0366% 100,0244% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 97,6 estatuan jaio zen, eta % 2,4 atzerrian.[15] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,2 okupatuak dira, % 29,0 erretiratuak, % 9,5 bestelako inaktiboak, % 6,2 langabeak eta % 5,0 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,5 bestelako inaktiboak dira, % 23,1 langabeak, % 23,1 okupatuak eta % 15,4 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 34,3 okupatuak dira, % 27,3 bestelako inaktiboak, % 18,0 erretiratuak, % 13,9 langabeak eta % 6,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,5 bestelako inaktiboak dira, % 22,7 langabeak, % 9,1 ikasleak, % 9,1 okupatuak eta % 4,5 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 50,2
Okupatuak
% 23,1
% 6,2
Langabeak
% 23,1
% 5,0
Ikasleak
% 0,0
% 29,0
Erretiratuak
% 15,4
% 9,5
Beste inakt.
% 38,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 34,3
Okupatuak
% 9,1
% 13,9
Langabeak
% 22,7
% 6,5
Ikasleak
% 9,1
% 18,0
Erretiratuak
% 4,5
% 27,3
Beste inakt.
% 54,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 99,2 estatuan jaio zen, eta % 0,8 atzerrian.[17] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 14,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 33,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 21,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 oinarrizko okupazioetakoak dira.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 14,6
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 51,8
Langile kualifikatuak
% 33,3
% 27,3
Oinarrizko okup.
% 66,7
% 6,3
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,7
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 43,8
Langile kualifikatuak
% 0,0
% 21,1
Oinarrizko okup.
% 50,0
% 7,4
Ez dago jasota
% 50,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[19] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 33,1 nekazaritzan ari dira, % 32,0 zerbitzuetan, % 22,9 industrian eta % 11,6 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 nekazaritzan ari dira, % 33,3 zerbitzuetan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 70,7 zerbitzuetan ari dira, % 18,2 nekazaritzan, % 6,2 industrian eta % 4,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 nekazaritzan ari dira, % 50,0 zerbitzuetan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 33,1
Nekazaritza
% 66,7
% 22,9
Industria
% 0,0
% 11,6
Eraikuntza
% 0,0
% 32,0
Zerbitzuak
% 33,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 18,2
Nekazaritza
% 50,0
% 6,2
Industria
% 0,0
% 4,5
Eraikuntza
% 0,0
% 70,7
Zerbitzuak
% 50,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 255 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 17.966 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[20][oh 2]. Udalerriaren azalera 280,2 km² denez, NAE lurraldearen % 64,1 da[21]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 85 larre iraunkorrak (15.272 ha, 98 ustiategitan), % 9,3 arbolak (1.669 ha, 207 ustiategitan), % 5,7 lur goldagarria (1.025 ha, 47 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,31 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
64%
36%
NAE · 17.966 ha (% 64,1)Gainerako azalera · 10.053 ha (% 35,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
85%
9%
Lur goldagarria · 1.025 ha (% 5,7)Larre iraunkorrak · 15.272 ha (% 85)Arbolak · 1.669 ha (% 9,3)Baratzeak · 0,31 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.203 behi, 28.307 ardi eta ahuntz eta 22.585 txerri zeuden[22][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.018 gidari zeuden erroldatuta: 651 gizon (% 63,9) eta 367 emakume (% 36,1)[23]. Biztanleen % 62,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.686 ibilgailuk osatzen zuten: 968 turismo, 226 kamioi, 172 ziklomotor, 137 furgoneta eta 126 motozikleta[23]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 591 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (508) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,4 urtekoa zen; turismoen % 2,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,1k 25 urte baino gehiago[23]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,5 diesel zen eta % 34 gasolinazko; 5 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 51,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
17%
30%
51%
0 etiketa · 7 (% 0,4)ECO · 17 (% 1)C etiketa · 287 (% 17,3)B etiketa · 503 (% 30,2)Etiketarik gabe · 849 (% 51,1)
Turismoak, adinaren arabera
8%
16%
50%
23%
< 4 urte · 27 (% 2,8)4–8 urte · 79 (% 8,2)8–15 urte · 152 (% 15,7)15–25 urte · 486 (% 50,2)≥ 25 urte · 224 (% 23,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Alanísko gaztelua
  • San Juan baseliza
  • Nuestra Señora de las Angustias baseliza
  • Jesús Nazareno baseliza
  • Nuestra Señora de las Nieves baseliza
  • San Miguel de la Breña baseliza
  • Herriko iturriak: Pilitas eta Santa María

Senidetzeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/sevillan-esklabo-lanak-egitera-bidalitako-57-euskal-preso-errepublikar-hil-ziren-tren-istripuan
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Sevilla.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Sevilla.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Sevilla.tab.
  13. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Sevilla.tab.
  14. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  15. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Sevilla.tab (Wikimedia Commons).
  21. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q254699.
  22. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Sevilla.tab (Wikimedia Commons).
  23. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Sevilla.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Alanís&oldid=11796582"(e)tik eskuratuta