Écija

Écija Écija
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Espainia
Autonomia	Andaluzia
Probintzia	Sevillako probintzia
Alkatea	Silvia Heredia Martín
Izen ofiziala	Écija
Jatorrizko izena	Écija
Posta kodea	41400
INEk ezarritako kodea	41039
Herriburua	Écija
Geografia
Koordenatuak	37°32′28″N 5°04′46″W
Azalera	976 km²
Altitudea	100 m
Mugakideak	La Carlota, Santaella, Estepa, Herrera, Marinaleda, El Rubio, Osuna, La Lantejuela, Marchena, Fuentes de Andalucía, La Luisiana, Cañada Rosal, Palma del Río, Fuente Palmera, Hornachuelos eta Guadalcázar
Demografia
Biztanleria	39.659 (2025)
20.217 (%50,8)   (%49,2) 19.580
Dentsitatea	41 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Aranjuez, Les Pavillons-sous-Bois, Smara, Cerro (en) eta Ibarra
Matrikula	SE
ecija.es

Écija Andaluzian Sevillako probintzian dagoen Espainiako udalerri bat da. Izen bereko eskualdean, geografikoki probintziaren ekialdean dago, Genil haranean. Ipar-mendebaldean Kordobako probintziarekin mugatzen du, hegoaldean Sevillako Sierra Sur eta mendebaldean Carmonako Campiña. Hala ere, Sevillako udalerri hau Kordoba probintziatik hurbilago dago Sevilla probintziako hiriburutik baino.

Azken erroldaren arabera 39.659 biztanle zituen 976 km²-ko azaleran.

Demografia

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 19.580 gizon, 20.217 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.02   100+   0.03 0.10   95-99   0.24 0.40   90-94   1.30 1.21   85-89   2.02 2.18   80-84   2.93 3.13   75-79   3.87 4.23   70-74   4.59 5.47   65-69   5.62 7.02   60-64   7.16 7.72   55-59   7.69 7.22   50-54   7.31 8.33   45-49   7.51 7.44   40-44   7.25 6.69   35-39   6.15 6.11   30-34   5.83 5.62   25-29   5.30 5.68   20-24   5.48 6.50   15-19   5.53 5.75   10-14   5.57 5.07   5-9   4.82 4.12   0-4   3.82
Iturria: Instituto Nacional de Estadística

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 78,7 udalerri berean jaioak ziren, probintziako batez bestekoaren (% 53,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,4 —probintzian % 7,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Sevillako mapa

Udal

Udalerri berean · % 78,7Probintzia berean · % 7Erkidegoan · % 6Beste erkidegoa · % 3,8Estatutik kanpo · % 4,4

Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1.751 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 60,6). Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka

Amer

Euro

Afri

Amerika · % 60,6Europa · % 27,3Afrika · % 8,4Asia · % 3,5Ozeania · % 0,2

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera

◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►

114

Kolonbia

169

109

Errumania

138

95

Venezuela

127

49

Nikaragua

121

77

Maroko

38

23

Peru

32

25

Bulgaria

27

17

Argentina

28

17

Ekuador

27

10

Honduras

31

18

Txina

22

19

Kuba

17

16

Alemania

19

7

Paraguai

21

11

Erresuma Batua

13

4

Mexiko

20

10

Frantzia

13

13

Txile

10

7

Brasil

15

5

Dominikar Errepublika

13

12

Moldavia

6

6

Errusia

10

13

Senegal

3

5

Uruguai

9

7

Ameriketako Estatu Batuak

5

7

Bolivia

4

3

Belgika

7

6

Italia

4

8

Pakistan

2

4

Ukraina

6

5

Portugal

4

0

Polonia

5

4

Ghana

0

3

Herbehereak

1

2

Aljeria

1

2

Irlanda

1

2

Suitza

1

2

India

0

1

Gambia

0

0

Kanada

1

1

Nigeria

0

Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 18.684 etxebizitza zeuden: 14.885 (% 79,7) nagusiak eta 3.799 (% 20,3) ez-nagusiak. Kontsumo elektrikoaren arabera, 1.138 (% 6,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 2.218 (% 11,9) hutsik zeuden. INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 67 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 392 plazarekin (5,85 plaza etxebizitzako).

18.684etxebizitza

14.885etxegune

2.218hutsik (% 11,9)

67etxebizitza turistiko (2026) Sevillako mapa

Etxebizitza multzoa Sevillako mapa

14.885

3.799

Etxebizitza nagusia (14.885)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (3.799)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Sevillako mapa

15.328

2.218

Okupatuak (15.328)Noizbehinkakoak (1.138)Hutsik (2.218)

Guztira 14.885 etxegune zeuden, eta horietatik 3.296 (% 22,1) pertsona bakarrekoak ziren.

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 13.296

2 pertsona4.083

3 pertsona3.205

4 pertsona3.179

5 edo gehiago1.122

Hezkuntza-maila

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 33.812 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 24,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 39,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,6. Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 22,9 zen 2021ean eta % 24,2 2024an; beraz, 1,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,3 izatetik % 19,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,1 ziren, eta gizonen artean % 22,3; 3,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 22,5 eta gizonen % 16,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

33.812biztanle 15 urte edo +, 2024

% 24,2goi-mailako ikasketak+1,3 puntu 2021etik mapa

% 19,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,6 puntu 2021etik mapa

% 11,7ikasten ari dira, 2024

% 19,6

% 39,2

% 17,0

% 24,2

Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 19,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 39,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,0Goi-mailako ikasketak · % 24,2

Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Sevillako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 61,3 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 38,7 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 106 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 50,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 49,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,5 ziren.

Ikasketa-maila xehatua

Ikasketarik gabe

% 8,5

Lehen hezkuntza

% 11,2

DBH eta antzekoak

% 39,2

Batxilergoa

% 8,6

Erdi-mailako LH

% 8,4

Goi-mailako LH

% 9,4

Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak

% 8,1

Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak

% 3,9

Masterrak eta espezialitateak

% 2,5

Doktoretzak

% 0,3

Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.

Sexuaren araberako banaketa

15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Écija, 2024

Ikasketa-maila	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Goi-mailako ikasketak	8.192	% 24,2	3.682	% 22,3	4.510	% 26,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa	5.735	% 17,0	3.098	% 18,7	2.637	% 15,3
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)	13.252	% 39,2	7.005	% 42,4	6.247	% 36,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago	6.633	% 19,6	2.752	% 16,6	3.881	% 22,5
Guztira	33.812	% 100,0	16.537	% 100,0	17.275	% 100,0

Urtez urteko bilakaera

Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Écija, 2021–2024

Urtea	Goi-mailakoak	Batx. / erdi LH	DBH	Lehen H. edo gutx.	15 urte edo +
2021	% 22,9	% 16,1	% 39,7	% 21,3	33.494
2022	% 23,3	% 16,4	% 39,7	% 20,6	33.529
2023	% 23,7	% 16,7	% 39,5	% 20,1	33.548
2024	% 24,2	% 17,0	% 39,2	% 19,6	33.812

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,7 ikasten ari zen (3.948 pertsona). Ikasten ari zirenetatik, % 49,7 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,6 batxilergoan, % 13,8 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 8,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,3 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 47,9; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 14,7 eta emakumeen % 13,1. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 87,4 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 44,4 eta 25–29 urtekoen % 14,6; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,1 baino ez. 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 44,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 35,1.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka

15–19 urte

% 87,4

20–24 urte

% 44,4

25–29 urte

% 14,6

30–34 urte

% 6,3

35–39 urte

% 4,8

40–44 urte

% 3,6

45–49 urte

% 2,7

50–54 urte

% 1,8

55 urte edo +

% 0,4

Egiten ari diren ikasketa-maila

Maila zehaztu gabe

% 0,5

Goi-mailako ikasketak

% 49,7

Erdi-mailako LH

% 13,8

Batxilergoa

% 26,6

DBH eta antzekoak

% 8,5

Lehen hezkuntza edo beheragokoa

% 0,9

Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,6 estatuan jaio zen, eta % 4,4 atzerrian. Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 14,8 eta % 45,3, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 13,3 eta % 49,8, hurrenez hurren.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 22,6

Goi-mailakoak

% 14,8

% 18,9

Batx. / erdi LH

% 15,1

% 43,1

DBH

% 24,8

% 15,5

Lehen H. edo gutx.

% 45,3

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 26,8

Goi-mailakoak

% 13,3

% 15,2

Batx. / erdi LH

% 17,1

% 37,0

DBH

% 19,8

% 21,1

Lehen H. edo gutx.

% 49,8

Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,4. Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,8 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 44,4 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Écija hiriaz gain, zortzi biztanle-erakundek osatzen dute udalerria: La Aceñuela, Los Arenales, Cerro Perea, Isla de Vicario, Isla Redonda, San Antón, Villanueva del Rey eta Navalagrulla.

Udalerrian, bi jai nabarmentzen dira: Irailaren 8an ospatzen den Virgen del Valle, hiriko zaindaria; eta iraileko Azoka, zaindariaren ondoren astebetera ospatzen dena.

Udalerri hau Eguzkiaren Hiria, Dorreen Hiria eta Andaluziako Pan bezala ezagutzen da (bere tenperatura altuengatik, batez ere udan). Andaluziako Gune Historiko garrantzitsuenetakotzat hartzen da.

Ekonomia

Diru-sarrerak

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.267 euro-koa zen, eta etxegune bakoitzeko 29.634 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.964 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.050 euro zen. Errenta gordina 13.078 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 55,2. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,2), beste diru-sarrerak (% 12,3), langabezia-prestazioak (% 4,4), beste prestazioak (% 6,9).

55%

21%

12%

Soldata · % 55,2Pentsioak · % 21,2Langabezia · % 4,4Beste prestazioak · % 6,9Beste sarrerak · % 12,3

Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da. Udalerrian indizea 27,6 da, probintziakoaren (31,1; Sevillako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,6; Sevillako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Écija udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 19.066 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 57,3; gainerako % 42,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 49,0, beste inaktiboak % 34,3 eta ikasleak % 16,6). Aktiboen artean, langabezia-tasa % 19,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,6 zen eta emakumezkoena % 53,1; langabezia-tasa, aldiz, % 13,0 eta % 27,3 zen, hurrenez hurren.

Okupatuen kopurua 15.152 zen 2023ean, 2021eko 14.393etik gora. Emakumeek okupatuen % 42,9 osatzen dute, eta gizonek % 57,1.

15.152okupatu, 2023+% 5,3 2021etik

% 42,9emakumeak okupatuen artean

% 57,3jarduera-tasa, 2024

% 19,8langabezia-tasa, 2024

16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)

% 45,9

% 11,3

% 20,9

% 14,7

Okupatuak · % 45,9Langabeak · % 11,3Ikasleak · % 7,1Erretiratuak · % 20,9Beste inaktiboak · % 14,7

16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Écija, 2024

Egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Okupatuak	15.293	% 45,9	8.721	% 53,6	6.572	% 38,6
Langabeak	3.773	% 11,3	1.302	% 8,0	2.471	% 14,5
Inaktiboak	14.217	% 42,7	6.241	% 38,4	7.976	% 46,9
Guztira	33.283	% 100,0	16.264	% 100,0	17.019	% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,6), industria (% 13,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,3) eta eraikuntza (% 7,1). Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 16,7), ondoren nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,3) eta manufaktura-industria (% 12,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Sevillako mapa

% 13,3

% 13,9

% 65,6

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,3Industria · % 13,9Eraikuntza · % 7,1Zerbitzuak · % 65,6

Jarduera-adar zehatzak

Merkataritza

% 16,7

Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza

% 13,3

Manufaktura-industria

% 12,9

Osasuna eta gizarte-zerbitzuak

% 10,1

Eraikuntza

% 7,1

Administrazio publikoa

% 6,8

Hezkuntza

% 6,2

Ostalaritza

% 5,8

Gainerako 13 jarduera-adarrak

Administrazio-jarduera lagungarriak

% 4,2

Garraioa eta biltegiratzea

% 3,6

Jarduera profesionalak

% 3,5

Informazioa eta komunikazioak

% 3,0

Beste zerbitzu batzuk

% 1,9

Jarduera artistikoak eta aisialdikoak

% 1,6

Finantza- eta aseguru-jarduerak

% 1,2

Ur-hornidura eta hondakinak

% 0,9

Etxeetako jarduerak

% 0,6

Higiezinen jarduerak

% 0,4

Energia elektrikoa eta gasa

% 0,2

Lurraldez kanpoko erakundeak

% 0,0

Erauzketa-industriak

% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 54,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 25,7), eta oinarrizko okupazioak % 15,8. Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,7 eta emakumeen % 52,3).

% 25,7

% 54,8

% 15,8

Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 25,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 54,8Oinarrizko okupazioak · % 15,8Ez dago jasota · % 3,6

Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Écija, 2023

Okupazioa	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak	3.901	% 25,7	2.065	% 23,9	1.836	% 28,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak	8.303	% 54,8	4.903	% 56,7	3.400	% 52,3
Oinarrizko okupazioak	2.395	% 15,8	1.330	% 15,4	1.065	% 16,4
Ez dago jasota	553	% 3,6	353	% 4,1	200	% 3,1
Guztira	15.152	% 100,0	8.651	% 100,0	6.501	% 100,0

Okupatuen % 82,2 besteren konturako langileak dira, eta % 17,8 norberaren konturakoak.

% 13,7

% 65,8

% 16,4

Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,1Norberaren kontura, langilerik gabe · % 13,7Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 65,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 16,4

Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Écija, 2023

Lan-egoera	Guztira	%	Gizonak	%	Emakumeak	%
Norberaren kontura	2.701	% 17,8	1.772	% 20,5	929	% 14,3
Besteren kontura	12.451	% 82,2	6.879	% 79,5	5.572	% 85,7
Guztira	15.152	% 100,0	8.651	% 100,0	6.501	% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 95,9 estatuan jaio zen, eta % 4,1 atzerrian. Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,7 okupatuak dira, % 24,0 erretiratuak, % 8,5 langabeak, % 6,9 ikasleak eta % 6,9 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,4 okupatuak dira, % 32,6 bestelako inaktiboak, % 6,7 langabeak, % 6,4 ikasleak eta % 5,9 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 38,7 okupatuak dira, % 20,4 bestelako inaktiboak, % 18,7 erretiratuak, % 14,7 langabeak eta % 7,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,2 bestelako inaktiboak dira, % 32,9 okupatuak, % 14,3 langabeak, % 4,7 erretiratuak eta % 3,9 ikasleak.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 53,7

Okupatuak

% 48,4

% 8,5

Langabeak

% 6,7

% 6,9

Ikasleak

% 6,4

% 24,0

Erretiratuak

% 5,9

% 6,9

Beste inakt.

% 32,6

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 38,7

Okupatuak

% 32,9

% 14,7

Langabeak

% 14,3

% 7,5

Ikasleak

% 3,9

% 18,7

Erretiratuak

% 4,7

% 20,4

Beste inakt.

% 44,2

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 96,5 estatuan jaio zen, eta % 3,5 atzerrian. Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 24,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 15,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 13,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 52,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 16,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 14,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 24,2

Goi eta erdi maila

% 13,2

% 56,7

Langile kualifikatuak

% 56,4

% 15,0

Oinarrizko okup.

% 25,4

% 4,0

Ez dago jasota

% 5,0

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 28,8

Goi eta erdi maila

% 14,3

% 52,0

Langile kualifikatuak

% 59,0

% 16,1

Oinarrizko okup.

% 23,1

% 3,1

Ez dago jasota

% 3,6

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,2 zerbitzuetan ari dira, % 18,3 industrian, % 15,3 nekazaritzan eta % 11,2 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,9 zerbitzuetan ari dira, % 23,6 nekazaritzan, % 16,1 industrian eta % 6,4 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 79,6 zerbitzuetan ari dira, % 10,4 nekazaritzan eta % 8,2 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 82,1 zerbitzuetan ari dira, % 8,8 nekazaritzan eta % 8,4 industrian.

Gizonak

Estatua

Atzerria

% 15,3

Nekazaritza

% 23,6

% 18,3

Industria

% 16,1

% 11,2

Eraikuntza

% 6,4

% 55,2

Zerbitzuak

% 53,9

Emakumeak

Estatua

Atzerria

% 10,4

Nekazaritza

% 8,8

% 8,2

Industria

% 8,4

% 1,9

Eraikuntza

% 0,4

% 79,6

Zerbitzuak

% 82,1

Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 2.223 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 93.425 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten. Udalerriaren azalera 976 km² denez, NAE lurraldearen % 95,7 da. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 65,7 lur goldagarria (61.423 ha, 1.535 ustiategitan), % 33,8 arbolak (31.582 ha, 1.532 ustiategitan), % 0,4 larre iraunkorrak (410 ha, 57 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (7,7 ha, 11 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (2,2 ha, 95 ustiategitan).

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)

NAE udalerriaren azaleran

96%

NAE · 93.425 ha (% 95,7)Gainerako azalera · 4.175 ha (% 4,3)

NAE, lur-erabileraren arabera

66%

34%

Lur goldagarria · 61.423 ha (% 65,7)Larre iraunkorrak · 410 ha (% 0,4)Arbolak · 31.582 ha (% 33,8)Baratzeak · 2,2 ha (< % 0,1)Berotegiak · 7,7 ha (< % 0,1)

Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.067 behi, 5.538 ardi eta ahuntz, 31.949 txerri eta 102.316 hegazti zeuden.

Ibilgailu-parkea

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 25.350 gidari zeuden erroldatuta: 14.644 gizon (% 57,8) eta 10.706 emakume (% 42,2). Biztanleen % 63,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 32.981 ibilgailuk osatzen zuten: 21.160 turismo, 3.311 motozikleta, 3.074 ziklomotor, 2.271 kamioi eta 1.870 furgoneta. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 532 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (508) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 6,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,8k 25 urte baino gehiago. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,4 diesel zen eta % 38,8 gasolinazko; 152 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 27,2k ez zuen etiketarik.

Ibilgailu-parkea (2025)

Ingurumen-etiketa

35%

34%

27%

0 etiketa · 220 (% 0,7)ECO · 997 (% 3,1)C etiketa · 11.337 (% 35)B etiketa · 11.048 (% 34,1)Etiketarik gabe · 8.798 (% 27,2)

Turismoak, adinaren arabera

17%

27%

41%

9%

< 4 urte · 1.398 (% 6,6)4–8 urte · 3.521 (% 16,6)8–15 urte · 5.711 (% 27)15–25 urte · 8.660 (% 40,9)≥ 25 urte · 1.870 (% 8,8)

Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Geografia fisikoa

Erliebea

Lurraldearen erliebea oso malda gutxiko haran zabala da, izan ere, 978 km²-ko azalera osotik, 480 km² %3 baino gutxiagoko malda dute eta gainerako 498 km² %3-7 bitarteko malda dute.​ Écijako biztanle-gunea Genil ibaiaren ezkerraldearen ondoan dago, ibai bereko terraza baxuan, itsas mailatik 110 m-ra. Lurraldearen altitudea landa eremuan 309 m (Cerro Palomarejo) eta Genil ibaiaren ertzean 70 metro artekoa da. Aldapa txikia izan arren, 452 km²-k higadura moderatua dute eta 526 km²-k higadura handia dute, eta horrek erakusten du landaredi naturalak duen garrantzi txikia malda gutxiko lur sakon landu batean.

Hidrografia

Udalerriak hartzen duen unitate hidrografiko nagusia Genil ibaia da. Ibai honek ekialde/mendebalde norabidean zeharkatzen du udalerria, Écija-ra iritsi arte, non iparralderantz doan. Bere ibilgua nahiko erregularra da, eta Sierra Nevadan duen sorburua dela eta, udan elikatzen da euririk ia ez dagoenean, mendilerro honetan sortzen diren elur-gordeen urtzetik. Euri sasoian bere emaria asko handitzen da, batzuetan ubidetik irtenda. Erreka batzuk Genilera isurtzen dira Écija zeharkatzen duen ibilbidean, baita Blanco ibaian ere.

Limnologiari dagokionez, Ecijan terminoko materialen triasikoen izaera iragazgaitzak aintzira ugariren eraketa eragiten du, Ruiz Sánchez-ena 37°24'00″N 5°05'00″W (358,80 ha)rena nabarmenduz, jatorriz ur gazietako urtaroko hezegune gisa ulertua, zeinaren ur-erregimena urtez urte maila piezometrikoen jaitsieraren eta lurrunketaren arabera aldatuko baitzen, eta baldintza orokorretan udan erabat lehortzean amaituko zen. Gaur egun, hezegunearen jatorrizko ur-erregimena 1967 inguruan eraikitako hustubide-sare batek aldatzen du. Hala ere, drainatze-sistemak ezabatuz berreskuratze lanak hasi dira, beraz, hezegunea laster jatorrira itzuliko dela aurreikusten da. Bestalde, azpimarratzekoa da dauden akuiferoen aberastasuna, putzu ugariren hornikuntza bermatzen baitute, Ecijako udalerri ia osoan ureztatutako eremuak egotea ahalbidetuz.

Klima

Écijak klima mediterraneo tipikoa du. Prezipitazioak nahiko irregularrean banatzen dira urtean zehar, nahiz eta ekainean, uztailean eta abuztuan minimoa nabarmena izan eta udazkenean eta neguan maximoa. Urteko prezipitazioak 400 mm eta 500 mm bitartekoak dira, nahiz eta 2010ean guztira 1075,8 mm erori ziren abendu osoan zehar uholde larriak eraginez, abenduaren 6an gertatutakoa bereziki larria izanik. Hezetasuna Urteko batez besteko abiadura erlatiboa da. %61 eta airearen batez besteko abiadura 1,8 m/s-koa da.

Udak oso epelak dira eta neguak neurrizko epelak dira, batez beste 20 °C-ko gorabeherarekin, aldakuntza termiko handi hauek udalerriaren kokapen geografikoari mesede egiten diote. Neguak, oro har, leunak dira egunez eta freskoak gauez hezeak izaten dira, 5 °C-tik beherako tenperatura minimoak. Ingurune-baldintza hauek izozteak maiz sortzen dituzte, hiria haran batean dagoenez, aire hotza, aire beroak baino pisu handiagoa duena, hirian jaisten eta kontzentratzen da, haizeak airea sakabanatzen ez duen bitartean. Udak, oro har, oso beroak eta lehorrak dira, batez beste 37 °C inguruko tenperatura maximoak izaten dira uztailean eta abuztuan, non ohikoak diren 40 °C-tik gorako tenperatura maximoak dituzten egunak, Genil haranean kokatuta dagoelako.

Udan lortutako tenperaturarik altuenetako bat 1966ko uztailean gertatu zen, itzalean 48 °C erregistratu zirenean. ABC egunkarian 1959ko uztailaren 10ean argitaratutako artikulu baten arabera, aldi berean artikulua Frantziako Le Figaro 1959ko uztailaren 9an 49 °C-ra iritsi ziren itzalean.

Aitzitik, neguan erregistratutako tenperatura baxuenetako bat 2005eko urtarrilaren 28an gertatu zen -9,1 °C-ra iritsi zenean.

Flora eta fauna

Écija udalerriko flora gizakiaren eskuaren esku-hartzeak markatu du, zeinak paisaia behin betiko aldatu du, zereal eta oliba landaketa zabalak sortuz. Hala, badira landutako olibondoak, garia, artoa, oloa, olio-haziak, hala nola ekilorea edo labore industrialak, hala nola kotoia edo erremolatxa bezalako espezieak. Horrez gain, baratzeko landareak, besteak beste, tomateak, patatak edo lekaleak landatzen dira.

Hala ere, Ecijano terminoaren hedapen handia dela eta, baso mediterraneoko eremuak ere ikus ditzakegu, besteak beste, zistoa, lentila, inkaba, pitak, palmondoak, algarrondoak, erkametzak, erromeroa, ezkaia, basoolibondoak edo espezieak dituztenak. marrubiak. Genil ibaiaren ertzean eta termino hau zeharkatzen duten erreketan ibaiertzeko landaredia duten galeria-baso-espezieak daude, hala nola, makal zuriak, lizarrak, tamama-arbolak, sastrakak, olandro batzuk eta arrosa basatiak. Aintziretako eremuetan, lezkadiak, lezkadiak, buztanak, almajoak, salicoreak eta tamariskoak aurkitzen ditugu.

Hiriko florari dagokionez, laranjondo mingotsak, platanoak, bai Phoenix zein Washingtoniako palmondoak, masustondoak, eukaliptoak, tipuanak, jakarandak, jasminak, adelarrak eta arrosak nabarmentzen dira.

Astigitan fauna Guadalquivir bailarako zereal-muinoetako tipikoa da; Birdlifek garrantzi handia hartzen du, eta Ecijano terminoak Z.E.P.A.ren zati handi bat hartzen du bere baitan. (Hegaztientzako Babes Bereziko Eremua) Campiñas de Sevilla, Osuna, Marchena, La Lantejuela eta El Rubioko baldintzekin partekatzen duena. Esan zuen Z.E.P.A. Natura 2000. Europako sare ekologikoan sartuta dago

Hegazti biodibertsitateari dagokionez, azpimarra ditzakegu txori txikia, Montaguko mirotza, txirrintxirra, kizkurra, uso arrunta, arrabola, mairua txolarrea, eper gorria, birigarroa, berdea, urregorria, zozoa, txantxangorria, urretxindorra, erle-jalea, hontza, bizkortxoa, urre-arranoa, aztora, apupa, hontza, kukua edo mendiko txondorra. Laku-eremuetan ahate ahatea, flamenkoa, enara, garabia, zanpa eta zangoak aurkitzen ditugu.

Gainerako faunari dagokionez, ugaztunak aurkitzen ditugu, hala nola untxiak, erbiak, loria, triku europarra eta geneta. Eta anfibioak eta narrastiak, hala nola, salamandra arruntak, apo iberiarrak, San Antonio igelak, igel arruntak, sugandila lizarrak eta suge espezie desberdinak. Genil-eko arrain faunaren barruan, Écijatik igarotzean, barboa eta karpa nabarmentzen dira.

Azkenik, Écija hiriko hegazti-bizitzan estornidoak, txolarreak, saguzarrak (ez txoria), txintxoak, enarak, zikoina arruntak eta etxeko usoak aurkitzen ditugu.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Carlota, Santaella, Estepa, Herrera, Marinaleda, El Rubio, Osuna, La Lantejuela, Marchena, Fuentes de Andalucía, La Luisiana, Cañada Rosal, Palma del Río, Fuente Palmera, Hornachuelos eta Guadalcázar.

Historia

Historiaurrea eta Protohistoria

Ez dago garai honi buruzko ikerketa asko Écijan, salbuespenak salbuespen, beraz, atal honetan aurkezten den informazioa hipotesietan oinarrituta dago eta ondoko lurraldeetan egindako ikerketetan oinarritzen da.

Paleolitoa

Astigitana eskualdean Paleolitoko ehiztari eta biltzaileen populazioa bizi zen. Elementu arkaikoenak hasierako legar-hobiaren kulturei dagozkie, harri zizelkatuen multzo litikoen presentzia dela eta. Kultura hauek Erdiko Pleistozenoan kokatuko lirateke, Genil-eko terraza garaietan kokatuta.

Goi Pleistozenoarekin, habitatak terraza baxuetan ibiliko lirateke, kuartzita eta suharrizko malutetan landutako ertz eta piezen industriak.

Neolitoa

Une honetan biztanleriaren bizimodu sedentariorako joera dago. Écija eskualdean aire zabaleko hiribildua sortzen da, rudimentarioa eta hirigintzako arrastorik gabea, geologia ez-karstikoa dela eta.

Beste alderdi bereizgarri bat almagra izeneko zeramika asmatzea da, kolore gorri bizi leunduaren tratamendu deigarriaz hornitua, burdin oxidoak eta ontziak erretzearen ondoriozko oxidazio-ekintzaz emandakoa.

Kalkolitoa

Lurpeko 'tholoi edo kobazulo artifizialak induskatzen dira ehorzketa kolektiborako. Haitzulo artifizial hauek erdiesfera gisa antolatuta daude, sarrerako korridore bat hego-ekialderantz begira, buztinean induskatua, non hildakoak dagozkien hileta-ondasunekin pilatzen diren, edo hobi piriforme edo silo baten forma hartzen dute.

Écija eskualdean, tipologia honetako hamaika silo kokatu dira, nahiz eta jakin behar den silo horiek ehorzketa kolektiboei edo Kalkolitoko aleen silo edo biltegiei dagozkien, edo geroagoko beste kultura batzuetakoak diren.

Kanpai formako beirari dagokionez, Espainiako lehen aleetako bat Écijatik dator. 1888an aurkitu zuten eta Sevillako Arkeologia Museoan gorde zuten. Palmela motako gezi-puntak, Campaniforme testuingurukoak, Écijan ere aurkitu dira. Badirudi denak Extremaduran eta Sierra Morenan zehar Tajoko bokaleko Portugalgo eskualdearekin duen lotura kulturala adierazten duela.

Brontze Aroa

Kalkolitizazioa orokorra eta sakona izan zen, hain pisu espezifikoa bereganatu zuenez, zaila zen errotik kentzea, brontzeaz ordezkatuta. Intrusio metalurgiko berri txikiak baino ez ziren izan, hala nola, zilarra, heldulekuan errematxedun daga edo ezpata mota berria, banakako ehorzketaz gain.

Biztanleria Kristo aurreko IX. C. gaur egun Arma Plazako aztarnategi arkeologikoa izenez ezagutzen den eremuan, baita Cerro del Alcázar edo San Gil (El Picadero) ere, gutxi-asko gotortua izanik, Genil ibaiaren ibilguaren ondoan. Nekazaritzarako oso egokia den eremua da, herrian zehar sakabanatuta dauden etxe obalatuak edo zirkularrak. Baliteke K.a. VIII. mendearen bigarren erditik aurrera eta K.a. VII. mende osoan zehar hazkunde demografiko handia dago.

Azken brontzean, errausketa-erritoa ezartzen da ehorzketan. Ecijan aurkitutako lauza edo estelak grabatuak erabili ziren ehorzketa horietarako.

Erromatarren garaia

Erromanizazioa K.a. II.mendean gertatzen da. Iberiar horizontearen aztarna guztiak ezabatuko dituena.

K.a. 14 inguruan K., Augustoren garaian, Turdetaniar herriaren ondoan Colonia Augusta Firma sortu zen desmobilizazio azken arazoak konpontzeko, bai gerra handietatik etorritako soldaduak, bai iparraldeko gerratik Espainian geratu zirenak. Erromako Papiria tribuari esleitu zitzaion, agustiar fundazio hispanikoak Galeria tribuari esleitzea normala zenean.

Astigitano lege komentuko buru izan zen, Baetica erromatar probintzian zeuden lauetako bat, Tucci (Martos), Iptuci (Prado del Rey), Ucubi (Espejo), Antikaria (Antequera), Urso (Osuna) eta hiriak biltzen zituena eta aurkitzeko zailagoak diren beste batzuk. Bere izendapena nahiko goiztiarra izan behar zuen, seguruenik Klaudioren menpe.

Azalera 66 hektareara iritsi zen gutxi gorabehera; Guztiak ez ziren fundazioari esleigarriak, baizik eta III. mendera arte hiriak hazten joan behar zuen eraldatzen ari zen bitartean. Bide nagusiak Via Augusta ziren, Astigi ekialdetik Cordubarekin eta mendebaldetik Hispalisekin lotzen zituena, Obúlcula eta Carmotik igaroz. Beste bat Genilarekiko paraleloko lurreko errepidea zen, iparraldean Augusta Emeritarekin Celti eta Regina bidez lotzen zuena eta hegoaldean Ursorekin batez ere. Gainera, garrantzi gutxiagoko beste bide batzuk ere sortu behar ziren.

Via Augustan eta Genil edo Singilis ibaiaren ibilguaren ondoan zuen garrantzi estrategikoaz gain, antzina hirirako nabigagarria zena, Astigi Astigiren nagusitasunari lotuta zegoen oliba olioaren distantzia luzeko ekoizpen eta esportazio sisteman. Erromatar Inperioa.

1960ko hamarkadan, eskualde osoan ospea lortu zuen Foro kolosala izan zuen Astigik, baita Papiria tribuko Longinus prefetaren ondoriozko luxuzko bainuak ere, eta bide nagusietako baten amaieran, decumanus, eraikitako anfiteatro itzela. Maximus, Hispalisetik zetorren bide militarraren edo Via Augustaren eskuinaldean. Singilisen gainean eraikiko zen lehen harrizko zubiaren lanak ere abian ziren, zaharraren ordez, oholez egindakoa.

Hiriak harresi bikoitzeko itxitura zuen, gorria kanpotik eta zuria barrutik. Bi hormen artean, betegarri bat almenetaraino iristen zen.

Historialari batzuek diote Mundako gudua K.a. 45eko martxoaren 17an gertatu zela. Astigi inguruan Julio Zesar eta Ponpeioren jarraitzaileen artean. Erromatar Errepublikako bigarren gerra zibileko azken gudu handia da, Zesarren guduetan arriskutsuena eta zailena, eta irabazten amaitu zuen arren, bere buruaz beste egitea ere pentsatu zuen bere une larrian. Proposatutako kokalekuetako bat Alhonoz edo Aljonoz gaztelua dagoen muinoa da, Herrera udalerrian, Herrera eta Écija hiribilduen artean dagoen antzinako gotorleku arabiarra, Genil ibaia oinetan duela.

Kondairak Pablo de Tarsori egozten dio Ecijanako Elizbarrutiaren sorrera, apezpiku egoitza izango zuen Baetikaren lehen hiriburua izango zena.

Bisigodoen garaia

Hispania bisigodoan Eliza Katolikoaren apezpiku egoitza zen, orduan Astigi izenez ezagutzen zena, Sevillako Artzapezpikuaren sufraganoa, Hispaniako elizbarrutian Betica erromatar probintzia barne hartzen zuena. Fulgencio de Cartagena Écijako apezpikua izan zen, eta, hala, 610. urtean ospatu zen Sevillako Bigarren Kontzilioan parte hartu zuen.

Arabiar garaia

Aldi hau 711. urtetik, Táriq ibn Ziyaden agindupean lehen tropa arabiarrak hirian sartu zirenetik, 1240. urtera arte, eremua Gaztelako Koroaren menpe geratu zen arte.

Guadaleteko guduaren ostean, Rodrigo errege bisigodoaren aldekoek beste erresistentzia bat izan zuten Écijan, eta horretarako liskar bat izan zuten gaur kristauen iturria den horretan. Hiria armen indarrez hartu zuten eta bere konkista urrats erabakigarria izan zen Iberiar penintsulako hegoaldeko arabiar menderakuntzan.

Astigi izena erromatarra emirerriko eta Omeiatar Kalifatoko lehen testuetan Istiǧǧa bezala agertzen da, batzuetan Isiǧǧa aldaera aurkezten duena, Asiǧǧa bihurtzeko.

Écija beti "hiri aberats"tzat hartu zen, besteak beste, Genil ibaiak ematen zuen ureztatzeko erraztasunagatik. Écija andaluziarraren arabiar ezizenetako bat Madínat al-qutn zen, kotoiaren hiria.

Écija Cora baten hiriburua zen. Chora de Écija Al-Andaluseko estatu antolakuntzatik iraun zuen, VIII.mendean XI.mendearen hasierara arte. Bertsio desberdinak daude Cora de Écijaren tamainari buruz, autore batzuek "nahiko txikia" zela adierazten baitute, eta hori ez dator bat arabiar iturrietatik lor daitezkeen datuekin. Écijako Chora bost aqalimtan banatu zen.

Inguruko historia arabiar osoan zehar, La Cora hiriburuak komunikazio gune gisa duen garrantzia nabarmentzen da, Via Augusta zaharraren ibilbidean Kordoba eta Sevilla lotzen zituena nabarmenduz. Bide horrek nolabait baldintzatu zuen Arabiar Écija-ren historia.

Bere hirigintzaren ildo orokorrak Astigi inperialaren oinordeko zuzenak izan ziren, nahiz eta badiren sektoreetan bat ez datozenak. Gaur egun arabiar hirigintzaren arrastoak antzeman daitezke. Bere islamiar harresiaren trazatua Ecija kalean mugatuta agertzen da gaur egun, gotorleku almohadeen moduko harresi-dorreekin. Itxituraren barruan lau ate zeuden kanpoaldera:

• Bab al-Qantara, ekialdekoa, Genil gaineko zubiari begira zegoena.
• Bab Usuna hegoaldeko hegalean.
• Bab Rizq, mendebaldeko hegalean.
• Bab al-Suwayqa, iparraldeko hegalean.

Oinarrizko elementuetako bat Genil gaineko zubian zegoen. 850eko urtarrileko uholdeetan, zubiko bi arku garbitu zituzten. Arestian aipatutako ibilbidean duen garrantzia ikusita, ia berehala berreskuratu behar izan zen.

913ko urtarrilaren 1ean, Badr, etorkizuneko Abd al-Rahman al-Násir kalifaren hayib, hirian sartu zen, harresien ondoko zubia suntsitu zuen. Ia laurogeita hamar urte geroago errepidea eta zubia berreraikiko ditu Almanzorrek. Arabiar garaia amaitu arte, zubiak harlanduzko lan sendo baten itxura mantendu behar zen.

Kordobako omeiatar leinua erori ostean, Sevillako Banu Abbad-en menpe geratu zen, eta haren menpe jarraituko zuten Andaluzian XI.mendearen amaiera arte. 1091n almoravideak herrialdean sartzearekin batera, Écijak Sevillako gobernuaren menpe jarraituko du, eta haren historia estuki lotuta egongo da arabiar garaiaren amaiera arte, 1240an Gaztelako Koroaren lurraldeen parte izatera iritsi arte.

Arabiar Écijako eraikin esanguratsuetako bat, Erdi Aroko espazio arabiar-islamikoaren edozein hiritan bezala, bere aljama meskita izan zen. Biztanleriaren tamaina izan arren, ez da gorde musulmanen beste gurtza lekuen aipamenik. Meskita Santa Kruz elizarekin identifikatzen da, merkatu baten inguruan egotearekin bat datorren gertakaria, aldi berean itxituraren iparraldeko hegaleko iparraldeko atearen izenaren lekuko: Bab al-Suwayqa. Arabiar okupazioaren hasieran aljama meskita gisa sagaratu behar zuen. Bost nabe dituen tenplua da, harrizko eraikuntza baten barruan zutabeek eusten diotena.

Administrazio-egituraren barruan honako kargu hauek zeuden. Choraren buruan ámil edo gobernadorea zegoen. Beste kargu garrantzitsu bat Qadi edo auzitegiko epailea da. Garai hartan nabarmentzen zen beste kargu bat sáhib al-salá edo aljama meskitako otoitz zuzendariarena zen, nahiz eta batzuetan abesbatzako Qadiari ematen zioten.

Al-Andaluseko gainerako lurraldeetan bezala, biztanleria gehiengoa nukleo preislamiar eta hispanobisigodo batetik zetorren, eta Afrikako Ekialdeko eta Iparraldeko gutxiengo arabiar bat elkartu zen. Kordobako Omeiatar Kalifatuaren garaian hainbat komunitatetaz hitz egin dezakegu: mozarabiarrak, arabiarrak, berbereak eta juduak. Écijak komunitate mozarabiar handia zuen, hain zuzen ere, eliza bat zegoen Aljama musulmanaren meskitaren ondoan.

Biztanleriaren zati handi batek, ordea, Islamera bihurtzea aukeratu zuen abantaila sozial eta ekonomikoengatik. Muladíes edo conversos deitzen zaie.

XII. mende inguruan, Écijak lorategiz, ureztatutako baserriz eta basoez osatutako hesi berdez inguratutako merkatu garrantzitsuak zituen.

Kristau garaia

Gaztelako konkista Fernando III.ak egin zuen 1240an. Aldi horretan, Écija kapitulazio onuragarri baten menpe egon zen, bertako biztanle musulmanei beren bizia eta ondasunak salbatzeaz gain, bere estatus juridikoa, erlijioa, zergak gordetzea bermatzen ziena. sistema eta agintari tradizionalak. Gertaera hori Calahorra dorrearen entregak sinbolizatzen zuen. Kapitulazio hauek 1262 edo 1263 urtera arte egon ziren indarrean.

Momentu horretatik erabateko integraziora arte, Écijak bakea eta lasaitasuna izan zituen, 1255ean bakarrik hautsita, Alfontso X.aren eta bere anaiaren, Don Enrique infantearen arteko liskarra gertatu zenean. Badirudi infante matxinoaren aldekoek Écija kontrolatzea lortu zutela, Lebrijako zelaietan garaitu aurretik.

Behin hiria okupatuta, Alfontso X.a bertan kristau kolonoak finkatzen hasi zen. Banaketa erregeak izendatutako banatzaileen batzorde batek egiten zuen. Banaketa horretarako, eragiketa hauek egin dira:

1. Hiribildua lau parrokia-barrutitan banatzea, bakoitza Écijan hasieran ezarritako parrokiei dagokiena. Irudizko gurutze bat marraztu zen, zeinaren muturreko puntuak Santa Kruz (burua), San Juan (ezkerreko besoa), Santa Maria (eskuineko besoa) eta Santa Barbara (oina) elizak izango ziren. Orokorrean, hiri-barruti hauek Roman Écijako bi bide-ardatz nagusien gurutzatzearen ondoriozko koadranteei dagozkie.
2. Mudejar biztanleak kolonoei utzitako etxe eta ondasunen banaketa, ohikoa zen bezala, kolono bakoitzaren egoera soziomilitarra kontuan hartuta.
3. "Krutze forman" terminoa zatitzea eta horren barruan bi sektore oso ezberdin markatuz: hiribilduaren eraztuna, non baratzak, labore espezializatuenak eta laborantza eta larre batzuk bilduko liratekeen; eta kanpoko muga bat, non kolonoek 32 herri ospetsuak kokatu zituzten.
4. Écija terminoaren mugaketa.
5. Emakida ematea Écijako 32 herrietan.

Eskualdearen emankortasunak eta Granadako erreinuarekiko muga-posizio berriak garapen ekonomiko eta sozial nabarmena ahalbidetu zuen.

1275eko irailean, Écija udalerritik gertu gudu bat eman zen, eta horren ondorioz Benimerindarrek garaitu zituzten Gaztelako erreinuko tropen erabateko porrota izan zen. Kristau armadako buruzagiak, Nuño González de Lara "Ona", Larako Etxeko jauna eta Andaluziako mugako Adelantado Nagusiak, bizia galdu zuen guduan, eta burua Mahoma erregeari garaipen seinale gisa bidali zioten. Granadako II.a, Benimertarren aliatua. Kristau armadatik bizirik atera zirenek Écija udalerrian bilatu zuten aterpea.

Écija udalerria Maria de Molina erreginarena zen, Antso IV. Ausartaren emaztea eta Fernando IV.a Enplazatuaren ama, nahiz eta subiranoak Enrike de Castilla senatariari lagatzera behartu eta, azken hau hiltzean, Erreginarena bihurtu zen berriro.

XIV.mendearen amaieran, 1391n hasita, Écijako artxidiakono Ferrán Martínezek bere hitzaldiekin juduen aurkako jazarpen handi bat eraman zuen Gaztelako Erreinuan zehar, eta judu herriaren heriotza ugari eta konbertsio masiboa eragin zuen.

Henrike III.ak hiri titulua eman zion 1402an.

Aro modernoa

Écija Kordobako inkisizio auzitegikoa zen. 1558 eta 1730 artean, guztira ehun eta hamalau pertsona, Écijarekin erlazionatuta, zigortu zituen auzitegi honek.

XVII. mendean, Écija hiria izango zen Sevillako Erreinuko komentu kopuruan bigarrena, bakoitza bere ordena ezberdinekin: Nuestra Señora del Valle (Jeronimoak), San Pablo (dominikartarrak), San Antonio (frantziskotar behatzaileak), Andre Mariaren Deikundea (kaputxinoak), Santa Ana (San Frantziskoren herenak), Jainkoaren Ama (agustindarrak), Karmeldarra (karmeldarrak zapatatuak), Sortzezko Andre Maria (karmeldarrak oinutsik), Errukiaren Ama (Mercedarioak) ) oinetakoak), Andre Mariaren Kontzepzioa (mertzedario oinutsik), La Victoria (Paularen San Frantzisko gutxieneko), San Fulgencio (Jesuitak), Las Moroccans (Kontzepziogile frantziskotarrak), Santa Inés del Valle (Klarisak), Santa Florentina (Dominikoak) , Espiritu Santua (dominikartarrak), Los Remedios (karmeldarrak oinutsik), Las Teresas (karmeldarrak oinutsik), Santa Isabelen Bisitazioa (Ikusitaren oroitzapenak) eta La Encarnación (mertzedarioak oinutsik).

Bere garapen ekonomikoa XII eta XVIII. XVIII. mendea "Ecijan Urrezko Aroa"tzat hartzen da bere aberastasun ekonomiko eta artistikoagatik. 1755ean Lisboako lurrikararen eraginez hiriko dorreak kaltetu zituzten.

Écija "Andaluziako hiri barrokoena" kontsideratzen da, batez ere lehen "urrezko aro" nabarmenari esker. Izan ere, arte honek garai hartako eraikuntzan izan zuen eragina halakoa izan zen, non "Ecijan barrokoa" deritzona. eliz-eraikinetan eta goi-burgesiaren adibide nabariak daude.

XVIII. mendearen hasieran Écijan zortzi mediku eta hiru emagin baino ez zeuden elizarako.

Aro garaikidea

Independentzia Gerran, Écijako elizek Frantziako armadaren arpilaketak jasan zituzten.

1879ko irailean, aurreikusitako Marchena-Valchillón lineako Marchena-Écija zatia zirkulaziorako ireki zen22, eta horrek esan zuen trenbidearen etorrera Astigitano udalerrira, tren geltoki propioa zuena. Ibilbidearen gainerakoa 1885ean amaitu zen23, Écijak Espainiako gainerako trenbide-sarearekin konektatu ahal izateko. Horrek dezente erraztu zuen Kordoba, Cádiz edo Sevillara pertsonen eta salgaien joan-etorria. Trenbidea zerbitzuan egon zen 1971n itxi zen arte.

Hiria Gune Historiko izendatu zuten 1966an.

Ikus, gainera

• Sevillako udalerrien zerrenda

Kanpo estekak

• (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.

• Datuak: Q273413
• Multimedia: Écija / Q273413