Edukira joan

Cardeñosa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cardeñosa
Cardeñosa
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaÁvilako probintzia
AlkateaJose Sansegundo Garcinuño
Izen ofizialaCardeñosa
Jatorrizko izenaCardeñosa
Posta kodea05320
INEk ezarritako kodea05049
HerriburuaCardeñosa
Geografia
Koordenatuak40°44′30″N 4°44′43″W / 40.741666666667°N 4.7452777777778°W / 40.741666666667; -4.7452777777778
Mapa
Azalera41 km²
Altitudea1.105 m
MugakideakMingorría, Ávila, Monsalupe eta Peñalba de Ávila
Demografia
Biztanleria430 (2025)
alt_left 204 (%47,3) (%52,7) 227 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²
cardenosa.es

Cardeñosa Ávilako udalerria da.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 532 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mingorría, Ávila, Monsalupe eta Peñalba de Ávila.

Mapa
Cardeñosa eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea390420450480510540570600200020052010201520202025CardeñosaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 227 gizon, 204 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.98
0.88
 
90-94
 
3.43
2.64
 
85-89
 
4.90
4.85
 
80-84
 
5.88
3.96
 
75-79
 
4.41
7.93
 
70-74
 
4.90
7.49
 
65-69
 
5.39
15.42
 
60-64
 
11.27
8.81
 
55-59
 
14.71
9.69
 
50-54
 
6.37
5.29
 
45-49
 
5.39
3.08
 
40-44
 
3.92
5.29
 
35-39
 
5.39
3.96
 
30-34
 
5.39
4.85
 
25-29
 
4.90
7.49
 
20-24
 
5.39
3.08
 
15-19
 
2.94
2.20
 
10-14
 
0.98
1.76
 
5-9
 
1.47
1.32
 
0-4
 
1.96
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 47,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 45,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 12,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6 —probintzian % 12,7—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Ávilako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 47,3Probintzia berean · % 31,3Erkidegoan · % 2,8Beste erkidegoa · % 12,5Estatutik kanpo · % 6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 26 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 61,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Peru, Frantzia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 61,5Europa · % 38,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Kolonbia
3
1
Peru
3
2
Errumania
1
1
Frantzia
2
0
Alemania
2
0
Argentina
1
1
Belgika
0
0
Bulgaria
1
0
Dominikar Errepublika
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 447 etxebizitza zeuden: 198 (% 44,3) nagusiak eta 249 (% 55,7) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 8 plazarekin (4 plaza etxebizitzako).[5]

447etxebizitza
198etxegune
2etxebizitza turistiko (2026) Ávilako mapa

Etxebizitza multzoa Ávilako mapa

198
249
Etxebizitza nagusia (198)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (249)

Guztira 198 etxegune zeuden, eta horietatik 84 (% 42,4) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 184
2 pertsona49
3 pertsona28
4 pertsona29
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 400 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,5.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 25,2 zen 2021ean eta % 32,5 2024an; beraz, 7,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 11,8 izatetik % 10,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 37,0 ziren, eta gizonen artean % 28,7; 8,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 14,1 eta gizonen % 7,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

400biztanle 15 urte edo +, 2024
% 32,5goi-mailako ikasketak+7,3 puntu 2021etik mapa
% 10,5lehen hezkuntza edo gutxiago−1,3 puntu 2021etik mapa
% 10,5
% 35,0
% 22,0
% 32,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 10,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 35,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,0Goi-mailako ikasketak · % 32,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Ávilako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cardeñosa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak130% 32,562% 28,768% 37,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa88% 22,055% 25,533% 17,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)140% 35,083% 38,457% 31,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago42% 10,516% 7,426% 14,1
Guztira400% 100,0216% 100,0184% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cardeñosa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 25,2% 23,8% 39,2% 11,8408
2022% 27,2% 23,3% 38,5% 11,0408
2023% 30,7% 22,0% 36,4% 10,9404
2024% 32,5% 22,0% 35,0% 10,5400
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.142 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 32.044 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.602 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.650 euro zen. Errenta gordina 17.838 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 58,1[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 25,7), beste diru-sarrerak (% 11,7), langabezia-prestazioak (% 1,2), beste prestazioak (% 3,3).

58%
26%
12%
Soldata · % 58,1Pentsioak · % 25,7Langabezia · % 1,2Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 11,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 24,2 da, probintziakoaren (30,6; Ávilako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,7; Ávilako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cardeñosa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 219 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 54,9; gainerako % 45,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 54,4 zen eta emakumezkoena % 55,4; langabezia-tasa, aldiz, % 7,7 eta % 11,8 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 195 zen 2023ean, 2021eko 186etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 39,0 osatzen dute, eta gizonek % 61,0.

195okupatu, 2023+% 4,8 2021etik
% 39,0emakumeak okupatuen artean
% 54,9jarduera-tasa, 2024
% 9,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 49,6
% 45,1
Okupatuak · % 49,6Langabeak · % 5,3Inaktiboak · % 45,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cardeñosa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak198% 49,6108% 50,290% 48,9
Langabeak21% 5,39% 4,212% 6,5
Inaktiboak180% 45,198% 45,682% 44,6
Guztira399% 100,0215% 100,0184% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 76,4), industria (% 10,8), eraikuntza (% 8,7) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,1).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Ávilako mapa
% 10,8
% 8,7
% 76,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,1Industria · % 10,8Eraikuntza · % 8,7Zerbitzuak · % 76,4

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,6), eta oinarrizko okupazioak % 10,8.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 68,9 eta emakumeen % 52,6).

% 23,6
% 62,6
% 10,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 62,6Oinarrizko okupazioak · % 10,8Ez dago jasota · % 3,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cardeñosa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak46% 23,621% 17,625% 32,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak122% 62,682% 68,940% 52,6
Oinarrizko okupazioak21% 10,812% 10,19% 11,8
Ez dago jasota6% 3,14% 3,42% 2,6
Guztira195% 100,0119% 100,076% 100,0

Okupatuen % 80,0 besteren konturako langileak dira, eta % 20,0 norberaren konturakoak.[14]

% 20,0
% 80,0
Norberaren kontura · % 20,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 80,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cardeñosa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura39% 20,031% 26,18% 10,5
Besteren kontura156% 80,088% 73,968% 89,5
Guztira195% 100,0119% 100,076% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.972 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 41 km² denez, NAE lurraldearen % 48,1 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 91,9 larre iraunkorrak (1.812 ha, 18 ustiategitan), % 8,1 lur goldagarria (160 ha, 10 ustiategitan), arbolak (0,28 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
48%
52%
NAE · 1.972 ha (% 48,1)Gainerako azalera · 2.128 ha (% 51,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
8%
92%
Lur goldagarria · 160 ha (% 8,1)Larre iraunkorrak · 1.812 ha (% 91,9)Arbolak · 0,28 ha (< % 0,1)Baratzeak · 0,04 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 920 behi eta 358 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 287 gidari zeuden erroldatuta: 182 gizon (% 63,4) eta 105 emakume (% 36,6)[18]. Biztanleen % 66,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 583 ibilgailuk osatzen zuten: 357 turismo, 61 motozikleta, 50 furgoneta, 44 kamioi eta 33 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 828 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (592) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,1 urtekoa zen; turismoen % 4,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,4k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59 diesel zen eta % 40,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,5k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
32%
41%
0 etiketa · 4 (% 0,7)ECO · 16 (% 2,8)C etiketa · 133 (% 23,1)B etiketa · 184 (% 31,9)Etiketarik gabe · 239 (% 41,5)
Turismoak, adinaren arabera
10%
23%
47%
15%
< 4 urte · 16 (% 4,5)4–8 urte · 37 (% 10,4)8–15 urte · 81 (% 22,7)15–25 urte · 168 (% 47,1)≥ 25 urte · 55 (% 15,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Ávila.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Ávila.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Ávila.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Ávila.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Ávila.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q285411.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Ávila.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Ávila.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cardeñosa&oldid=11792831"(e)tik eskuratuta