Martiherrero
| Martiherrero | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Ávilako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | José Raúl Blanco Martín | ||||||||||
| Izen ofiziala | Martiherrero | ||||||||||
| Posta kodea | 05140 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 05121 | ||||||||||
| Herriburua | Martiherrero | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°40′27″N 4°46′52″W / 40.67405826°N 4.78113803°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 22,79 km² | ||||||||||
| Altitudea | 1.230 m | ||||||||||
| Mugakideak | Ávila, La Colilla, Sanchorreja, Marlín, Bularros eta Casasola | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 372 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 16 bizt/km² | ||||||||||
| martiherrero.es | |||||||||||
Martiherrero Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 274 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ávila, La Colilla, Sanchorreja, Marlín, Bularros eta Casasola.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 192 gizon, 179 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 45,8) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,5 —probintzian % 12,7—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 39 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 69,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Brasil, Mexiko dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 272 etxebizitza zeuden: 122 (% 44,9) nagusiak eta 150 (% 55,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 103 plazarekin (14,71 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Ávilako mapa
Guztira 122 etxegune zeuden, eta horietatik 34 (% 27,9) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 322 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 29,3 zen 2021ean eta % 31,4 2024an; beraz, 2,0 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,3 izatetik % 17,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,8 ziren, eta gizonen artean % 27,5; 8,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,2 eta gizonen % 16,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 101 | % 31,4 | 47 | % 27,5 | 54 | % 35,8 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 64 | % 19,9 | 36 | % 21,1 | 28 | % 18,5 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 100 | % 31,1 | 60 | % 35,1 | 40 | % 26,5 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 57 | % 17,7 | 28 | % 16,4 | 29 | % 19,2 |
| Guztira | 322 | % 100,0 | 171 | % 100,0 | 151 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 29,3 | % 21,0 | % 29,3 | % 20,3 | 300 |
| 2022 | % 31,1 | % 20,3 | % 29,2 | % 19,3 | 305 |
| 2023 | % 30,4 | % 20,3 | % 31,6 | % 17,7 | 316 |
| 2024 | % 31,4 | % 19,9 | % 31,1 | % 17,7 | 322 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.725 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 35.059 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.602 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 17.269 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 57,6[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 26), beste diru-sarrerak (% 10,8), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 4,3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 24,5 da, probintziakoaren (30,6;
Ávilako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,7;
Ávilako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Martiherrero udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 155 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,7; gainerako % 51,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,8 zen eta emakumezkoena % 48,7; langabezia-tasa, aldiz, % 3,7 eta % 8,2 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 154 zen 2023ean, 2021eko 143etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 46,1 osatzen dute, eta gizonek % 53,9.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 146 | % 45,9 | 79 | % 47,0 | 67 | % 44,7 |
| Langabeak | 9 | % 2,8 | 3 | % 1,8 | 6 | % 4,0 |
| Inaktiboak | 163 | % 51,3 | 86 | % 51,2 | 77 | % 51,3 |
| Guztira | 318 | % 100,0 | 168 | % 100,0 | 150 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 75,3), industria (% 13,6), eraikuntza (% 7,1) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 3,9).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 58,4; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,0), eta oinarrizko okupazioak % 10,4.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,2 eta emakumeen % 56,3).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 37 | % 24,0 | 20 | % 24,1 | 17 | % 23,9 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 90 | % 58,4 | 50 | % 60,2 | 40 | % 56,3 |
| Oinarrizko okupazioak | 16 | % 10,4 | 7 | % 8,4 | 9 | % 12,7 |
| Ez dago jasota | 11 | % 7,1 | 6 | % 7,2 | 5 | % 7,0 |
| Guztira | 154 | % 100,0 | 83 | % 100,0 | 71 | % 100,0 |
Okupatuen % 77,9 besteren konturako langileak dira, eta % 22,1 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 34 | % 22,1 | 27 | % 32,5 | 7 | % 9,9 |
| Besteren kontura | 120 | % 77,9 | 56 | % 67,5 | 64 | % 90,1 |
| Guztira | 154 | % 100,0 | 83 | % 100,0 | 71 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.699 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 22,8 km² denez, NAE lurraldearen % 74,5 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 95,3 larre iraunkorrak (1.619 ha, 14 ustiategitan), % 4,7 lur goldagarria (80,2 ha, 5 ustiategitan), arbolak (0,09 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 3.580 behi eta 93 ardi eta ahuntz zeuden[17][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 208 gidari zeuden erroldatuta: 113 gizon (% 54,3) eta 95 emakume (% 45,7)[18]. Biztanleen % 56,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 389 ibilgailuk osatzen zuten: 221 turismo, 53 motozikleta, 52 furgoneta, 28 kamioi eta 8 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 596 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (592) parean.
Turismoen batez besteko adina 14,9 urtekoa zen; turismoen % 7,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,3k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61 diesel zen eta % 37,1 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,5). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 36,6k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Ávila.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Ávila.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Ávila.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Ávila.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Ávila.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1632641.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Ávila.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Ávila.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Udalaren webgunea.
| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

