Edukira joan

Gandesa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gandesa
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaTarragonako probintzia
Eremu funtzionalaTerres de l'Ebre
EskualdeaTerra Alta
AlkateaCarles Luz Muñoz
Izen ofizialaGandesa
Posta kodea43780
INEk ezarritako kodea43064
HerriburuaGandesa
Geografia
Koordenatuak41°03′07″N 0°26′20″E / 41.052071°N 0.438887°E / 41.052071; 0.438887
Mapa
Azalera71,2 km²
Altitudea363 m
MugakideakBatea, Vilalba dels Arcs, Corbera d'Ebre, Benissanet, El Pinell de Brai, Prat de Comte eta Bot
Demografia
Biztanleria3.150 (2025)
alt_left 1.560 (%49,5) (%50,5) 1.591 alt_right
Dentsitatea44 bizt/km²
Etxebizitzak168
Hizkuntza ofizialakatalan
gandesa.cat

Gandesa Kataluniako udalerria da, Terra Alta eskualdeko hiriburua dena eta Tarragonako probintzian ere kokatua. Azken erroldaren arabera 3.150 biztanle zituen 71,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Batea, Vilalba dels Arcs, Corbera d'Ebre, Benissanet, El Pinell de Brai, Prat de Comte eta Bot.

Mapa
Gandesa eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea500100015002000250030003500400017001750180018501900195020002050GandesaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.591 gizon, 1.560 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.13
0.25
 
95-99
 
1.09
1.32
 
90-94
 
2.63
1.82
 
85-89
 
2.50
1.89
 
80-84
 
3.27
4.27
 
75-79
 
4.68
4.90
 
70-74
 
5.00
6.35
 
65-69
 
6.03
6.35
 
60-64
 
5.77
6.03
 
55-59
 
7.56
7.17
 
50-54
 
6.73
6.98
 
45-49
 
7.50
9.18
 
40-44
 
7.12
7.42
 
35-39
 
6.54
5.28
 
30-34
 
5.13
5.28
 
25-29
 
4.68
5.66
 
20-24
 
4.87
6.54
 
15-19
 
6.03
5.47
 
10-14
 
4.68
4.90
 
5-9
 
4.10
2.95
 
0-4
 
3.97
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 32,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 25,5 —probintzian % 23,7—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Tarragonako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 38,1Probintzia berean · % 24,7Erkidegoan · % 5,8Beste erkidegoa · % 5,8Estatutik kanpo · % 25,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 803 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 52,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Kolonbia, Maroko dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 27,5Europa · % 52,8Afrika · % 16,7Asia · % 3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
180
Errumania
160
62
Kolonbia
61
58
Maroko
30
14
Erresuma Batua
12
20
Gambia
0
10
Peru
10
7
Bulgaria
11
12
Aljeria
5
6
Venezuela
11
5
Kuba
8
8
Pakistan
4
5
Honduras
5
6
Txina
4
2
Argentina
7
3
Dominikar Errepublika
3
2
Alemania
3
1
Brasil
4
4
Frantzia
1
5
Senegal
0
1
Txile
4
2
Uruguai
2
2
Herbehereak
1
1
Mexiko
2
1
Moldavia
2
2
Nikaragua
1
1
Suitza
2
2
Ginea
0
1
India
1
1
Polonia
1
2
Ukraina
0
1
Belgika
0
0
Bolivia
1
1
Danimarka
0
1
Ekuador
0
0
Errusia
1
1
Ginea Ekuatoriala
0
1
Italia
0
0
Lituania
1
0
Paraguai
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.486 etxebizitza zeuden: 1.097 (% 73,8) nagusiak eta 389 (% 26,2) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 120 (% 8,1) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 207 (% 13,9) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 16 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 95 plazarekin (5,94 plaza etxebizitzako).[6]

1.486etxebizitza
1.097etxegune
207hutsik (% 13,9)
16etxebizitza turistiko (2026) Tarragonako mapa

Etxebizitza multzoa Tarragonako mapa

1.097
389
Etxebizitza nagusia (1.097)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (389)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Tarragonako mapa

1.159
120
207
Okupatuak (1.159)Noizbehinkakoak (120)Hutsik (207)

Guztira 1.097 etxegune zeuden, eta horietatik 238 (% 21,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1238
2 pertsona292
3 pertsona217
4 pertsona215
5 edo gehiago135

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 2.707 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,9 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,1.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,2 zen 2021ean eta % 21,9 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,5 izatetik % 17,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 23,7 ziren, eta gizonen artean % 20,1; 3,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,1 eta gizonen % 13,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

2.707biztanle 15 urte edo +, 2024
% 21,9goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 17,1lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 8,5ikasten ari dira, 2024
% 17,1
% 38,8
% 22,1
% 21,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,1Goi-mailako ikasketak · % 21,9
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Tarragonako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 67,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 32,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 8 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 46,6 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 53,4. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,1 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 4,1
Lehen hezkuntza
% 13,0
DBH eta antzekoak
% 38,8
Batxilergoa
% 10,3
Erdi-mailako LH
% 11,8
Goi-mailako LH
% 7,2
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,2
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 5,5
Masterrak eta espezialitateak
% 2,7
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Gandesa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak593% 21,9273% 20,1320% 23,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa599% 22,1305% 22,5294% 21,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.051% 38,8598% 44,1453% 33,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago464% 17,1179% 13,2285% 21,1
Guztira2.707% 100,01.355% 100,01.352% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Gandesa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,2% 21,1% 38,2% 20,52.631
2022% 20,8% 21,0% 39,0% 19,32.629
2023% 21,3% 21,2% 39,5% 18,02.665
2024% 21,9% 22,1% 38,8% 17,12.707

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,5 ikasten ari zen (231 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 46,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 33,8 batxilergoan, % 14,7 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,0 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 51,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 41,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 19,6 eta emakumeen % 10,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 78,1 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 31,5 eta 25–29 urtekoen % 8,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,3 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 40,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 18,7.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 78,1
20–24 urte
% 31,5
25–29 urte
% 8,5
30–34 urte
% 4,1
35–39 urte
% 2,7
40–44 urte
% 1,2
45–49 urte
% 4,1
50–54 urte
% 1,3
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,9
Goi-mailako ikasketak
% 46,8
Erdi-mailako LH
% 14,7
Batxilergoa
% 33,8
DBH eta antzekoak
% 3,0
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,9
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 74,1 estatuan jaio zen, eta % 25,9 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 10,7 eta % 14,2, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 11,6 eta % 22,6, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 23,8
Goi-mailakoak
% 10,7
% 21,2
Batx. / erdi LH
% 25,9
% 42,2
DBH
% 49,2
% 12,8
Lehen H. edo gutx.
% 14,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,5
Goi-mailakoak
% 11,6
% 20,1
Batx. / erdi LH
% 26,8
% 31,7
DBH
% 39,0
% 20,6
Lehen H. edo gutx.
% 22,6
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,0 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,4.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 49,0 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 32,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.430 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 36.474 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.559 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 16.064 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 61,5[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 20,9), beste diru-sarrerak (% 11,2), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 5).

62%
21%
11%
Soldata · % 61,5Pentsioak · % 20,9Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 5Beste sarrerak · % 11,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 28 da, probintziakoaren (30,9; Tarragonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,7; Tarragonako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gandesa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.474 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 55,1; gainerako % 44,9 inaktibo zeuden (erretiratuak % 50,9, beste inaktiboak % 37,7 eta ikasleak % 11,4).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 57,5 zen eta emakumezkoena % 52,7; langabezia-tasa, aldiz, % 6,7 eta % 10,8 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.333 zen 2023ean, 2021eko 1.287etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 46,1 osatzen dute, eta gizonek % 53,9.

1.333okupatu, 2023+% 3,6 2021etik
% 46,1emakumeak okupatuen artean
% 55,1jarduera-tasa, 2024
% 8,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 50,3
% 22,8
% 16,9
Okupatuak · % 50,3Langabeak · % 4,8Ikasleak · % 5,1Erretiratuak · % 22,8Beste inaktiboak · % 16,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Gandesa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.346% 50,3720% 53,7626% 47,0
Langabeak128% 4,852% 3,976% 5,7
Inaktiboak1.201% 44,9570% 42,5631% 47,3
Guztira2.675% 100,01.342% 100,01.333% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,8), industria (% 26,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 6,8) eta eraikuntza (% 6,3).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 25,0), ondoren merkataritza (% 12,2) eta administrazio publikoa (% 9,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Tarragonako mapa
% 26,1
% 60,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 6,8Industria · % 26,1Eraikuntza · % 6,3Zerbitzuak · % 60,8
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 25,0
Merkataritza
% 12,2
Administrazio publikoa
% 9,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 6,8
Eraikuntza
% 6,3
Ostalaritza
% 5,6
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,5
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 4,7
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 4,1
Jarduera profesionalak
% 3,8
Beste zerbitzu batzuk
% 3,1
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,4
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,2
Etxeetako jarduerak
% 1,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,1
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,5
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,5
Higiezinen jarduerak
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,2
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 24,3), eta oinarrizko okupazioak % 9,2.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,7 eta emakumeen % 52,5).

% 24,3
% 60,2
% 9,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 24,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,2Oinarrizko okupazioak · % 9,2Ez dago jasota · % 6,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Gandesa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak324% 24,3143% 19,9181% 29,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak802% 60,2479% 66,7323% 52,5
Oinarrizko okupazioak122% 9,248% 6,774% 12,0
Ez dago jasota85% 6,448% 6,737% 6,0
Guztira1.333% 100,0718% 100,0615% 100,0

Okupatuen % 77,8 besteren konturako langileak dira, eta % 22,2 norberaren konturakoak.[17]

% 18,7
% 66,8
% 11,0
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 18,7Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 66,8Besteren kontura, aldi baterakoa · % 11,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Gandesa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura296% 22,2175% 24,4121% 19,7
Besteren kontura1.037% 77,8543% 75,6494% 80,3
Guztira1.333% 100,0718% 100,0615% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 75,3 estatuan jaio zen, eta % 24,7 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,9 okupatuak dira, % 34,5 erretiratuak, % 6,4 ikasleak, % 4,2 bestelako inaktiboak eta % 3,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,2 okupatuak dira, % 24,9 bestelako inaktiboak, % 7,6 langabeak, % 4,7 erretiratuak eta % 2,6 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 46,4 okupatuak dira, % 25,3 erretiratuak, % 17,1 bestelako inaktiboak, % 6,5 ikasleak eta % 4,7 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 49,4 okupatuak dira, % 38,3 bestelako inaktiboak, % 7,8 langabeak, % 2,3 erretiratuak eta % 2,3 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 51,9
Okupatuak
% 60,2
% 3,0
Langabeak
% 7,6
% 6,4
Ikasleak
% 2,6
% 34,5
Erretiratuak
% 4,7
% 4,2
Beste inakt.
% 24,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 46,4
Okupatuak
% 49,4
% 4,7
Langabeak
% 7,8
% 6,5
Ikasleak
% 2,3
% 25,3
Erretiratuak
% 2,3
% 17,1
Beste inakt.
% 38,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 73,1 estatuan jaio zen, eta % 26,9 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 63,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 4,1 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 73,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 13,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 6,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 35,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 25,4
Goi eta erdi maila
% 6,3
% 63,9
Langile kualifikatuak
% 73,8
% 4,1
Oinarrizko okup.
% 13,1
% 6,6
Ez dago jasota
% 6,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 35,6
Goi eta erdi maila
% 10,5
% 50,3
Langile kualifikatuak
% 59,2
% 8,4
Oinarrizko okup.
% 23,0
% 5,6
Ez dago jasota
% 7,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 50,6 zerbitzuetan ari dira, % 28,5 industrian, % 10,9 eraikuntzan eta % 10,0 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 39,3 zerbitzuetan ari dira, % 38,3 industrian, % 12,1 nekazaritzan eta % 10,2 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 81,6 zerbitzuetan ari dira, % 14,7 industrian eta % 2,4 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,5 zerbitzuetan ari dira, % 36,2 industrian eta % 2,6 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 10,0
Nekazaritza
% 12,1
% 28,5
Industria
% 38,3
% 10,9
Eraikuntza
% 10,2
% 50,6
Zerbitzuak
% 39,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 2,4
Nekazaritza
% 2,6
% 14,7
Industria
% 36,2
% 1,3
Eraikuntza
% 0,7
% 81,6
Zerbitzuak
% 60,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 293 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.588 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 71,2 km² denez, NAE lurraldearen % 36,4 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78,7 arbolak (2.036 ha, 290 ustiategitan), % 21 lur goldagarria (543 ha, 178 ustiategitan), % 0,3 larre iraunkorrak (7,5 ha, 5 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (1,4 ha, 50 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,02 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
36%
64%
NAE · 2.588 ha (% 36,4)Gainerako azalera · 4.532 ha (% 63,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
21%
79%
Lur goldagarria · 543 ha (% 21)Larre iraunkorrak · 7,5 ha (% 0,3)Arbolak · 2.036 ha (% 78,7)Baratzeak · 1,4 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,02 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 596 ardi eta ahuntz eta 6.477 txerri zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 1.845 gidari zeuden erroldatuta: 1.084 gizon (% 58,8) eta 761 emakume (% 41,2)[22]. Biztanleen % 58,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 2.803 ibilgailuk osatzen zuten: 1.650 turismo, 337 furgoneta, 295 kamioi, 231 motozikleta eta 106 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 524 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (509) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13 urtekoa zen; turismoen % 10,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 15,1k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 58 diesel zen eta % 40,9 gasolinazko; 26 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 36,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
31%
28%
36%
0 etiketa · 38 (% 1,4)ECO · 105 (% 3,9)C etiketa · 834 (% 30,6)B etiketa · 761 (% 27,9)Etiketarik gabe · 988 (% 36,2)
Turismoak, adinaren arabera
10%
14%
22%
38%
15%
< 4 urte · 173 (% 10,5)4–8 urte · 227 (% 13,8)8–15 urte · 370 (% 22,4)15–25 urte · 631 (% 38,2)≥ 25 urte · 249 (% 15,1)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Tarragona.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Tarragona.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Tarragona.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Tarragona.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Tarragona.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q773369.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Tarragona.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Tarragona.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Katalunia
 Artikulu hau Kataluniako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gandesa&oldid=11785458"(e)tik eskuratuta