Edukira joan

Bordères

Bordères
Bordères
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
Izen ofizialaBordères
Jatorrizko izenaBordères
Posta kodea64800
Geografia
Koordenatuak43°12′12″N 0°13′16″W / 43.2033°N 0.2211°W / 43.2033; -0.2211
Mapa
Azalera4,58 km²
Altitudea249 m, 246 m, 420 m eta 283 m
MugakideakBénéjacq, Hours, Lagos, Lucgarier eta Mirepeix
Demografia
Biztanleria694 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 354 (%52,7) (%47,3) 318 alt_right
Dentsitatea152 bizt/km²
village-borderes.fr

Bordères Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 694 biztanle zituen 4,58 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bénéjacq, Hours, Lagos, Lucgarier eta Mirepeix.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1249 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Bénéjacq udalerrian dago, 1,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1244,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea3004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 318 gizon, 354 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.11
0.00
 
80-84
 
0.00
1.57
 
75-79
 
9.32
10.06
 
70-74
 
4.52
10.06
 
65-69
 
7.34
9.75
 
60-64
 
7.63
19.18
 
55-59
 
14.69
3.14
 
50-54
 
9.89
1.26
 
45-49
 
5.93
9.43
 
40-44
 
1.13
1.57
 
35-39
 
3.67
5.97
 
30-34
 
5.37
5.97
 
25-29
 
4.24
4.40
 
20-24
 
5.37
5.66
 
15-19
 
4.24
1.57
 
10-14
 
5.08
5.66
 
5-9
 
4.52
4.72
 
0-4
 
3.95
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bordères udalerrian 694 biztanle zeuden eta 298 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,5 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

694biztanle
298elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
214familia
Udalerria
% 30
% 38
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 214 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (112). Guraso bakarreko 14 familietatik 9etan ama zen guraso bakarra. 126 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 28k seme-alaba bakarra zuten etxean, 47k bi, eta 14k hiru edo gehiago.[8]

112
88
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean126
Seme-alaba bat28
Bi seme-alaba47
Hiru seme-alaba14
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 571 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 88,0).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 0
40-54% 12
55-64% 17
65-79% 17
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 88
40-54% 75
55-64% 79
65-79% 82
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,6 izatezko bikotean eta % 11,9 PACS bidez lotuta). % 13,5 ezkongabeak ziren, % 7,4 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 52,4
Ezkongabea% 13,5
PACS bidez lotuta% 11,9
Izatezko bikotean% 8,6
Alarguna% 7,4
Dibortziatuta% 6,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,6), erdi-mailako lanbideak (% 17,1), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 15,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,6) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 12
% 17
% 17
% 16
% 35
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 320 etxebizitza zeuden. Horietatik 302 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (318), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 280 beren jabearen bizilekuak ziren, 19 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[9]

320etxebizitza
302egoitza nagusi
318etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

302
Egoitza nagusia (302)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (12)

Etxe mota

318
Etxea (318)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

280
Jabeak (280)Alokairuan (19)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (84).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-194512
1946-197018
1971-199084
1991-200557
2006-202064

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (227). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (136 etxebizitzatan). 275 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 94 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 199tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela11
4 gela61
5 gela edo gehiago227

Berogailu mota

83
136
75
Gas sarea (83)Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (136)Gas botila (5)Bestelakoak (75)

Aparkalekua eta ibilgailuak

275aparkalekua
94ibilgailu 1
199ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 375 biztanleetatik 309 aktibo ziren (% 82,4), horietako 296 lanean (% 78,9) eta 13 langabezian (aktiboen % 4,2).

37515-64 urteko biztanle
% 82,4aktibo
% 78,9lanean
% 4,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,1
25-54 urte% 98,7
55-64 urte% 60,4
Gizonak% 82,3
Emakumeak% 82,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,2
BEPC, brebeta% 7,1
CAP-BEP% 7,4
Batxilergoa% 4,3
Goi-mailako +2% 1,6
Goi-mailako +3/4% 4,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

67 ez-aktibotik 16 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 23,9), 38 erretiraturik zeuden (% 56,7) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,9).

Ez-aktiboak

% 24
% 57
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 26
% 28
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 52 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 296 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

52enplegu udalerrian
% 73,1soldatapeko
% 25,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.840 eurokoa zen.

28.840 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. Estazioko erregistroak 2001ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Benejacq », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]