Edukira joan

Estos

Estos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduOloroe-Donamaria Ekialdeko kantonamendua
Izen ofizialaEstos
Posta kodea64400
Geografia
Koordenatuak43°12′31″N 0°36′42″W / 43.2086°N 0.6117°W / 43.2086; -0.6117
Mapa
Azalera3,22 km²
Altitudea198 m, 346 m eta 254 m
MugakideakLedeuix eta Oloroe-Donamaria
Demografia
Biztanleria481 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 221 (%45,3) (%54,7) 267 alt_right
Dentsitatea149 bizt/km²
estos.fr

Estos (okzitanieraz Estòs) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 481 biztanle zituen 3,22 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ledeuix eta Oloroe-Donamaria.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 13,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1232 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Oloron-Sainte-Marie udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1491,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 267 gizon, 221 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
6.37
 
85-89
 
2.71
9.74
 
80-84
 
4.52
3.75
 
75-79
 
4.52
5.99
 
70-74
 
7.24
3.75
 
65-69
 
11.76
10.11
 
60-64
 
2.26
7.87
 
55-59
 
13.57
5.62
 
50-54
 
4.52
12.36
 
45-49
 
10.86
3.37
 
40-44
 
10.86
3.37
 
35-39
 
4.07
1.87
 
30-34
 
1.81
4.12
 
25-29
 
4.52
1.50
 
20-24
 
0.00
3.37
 
15-19
 
4.52
6.74
 
10-14
 
4.07
6.74
 
5-9
 
6.33
3.37
 
0-4
 
1.81
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Estos udalerrian 481 biztanle zeuden eta 226 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 46,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,3 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

481biztanle
226elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
166familia
Udalerria
% 23
% 46
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 166 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (108). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 108 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 29k seme-alaba bakarra zuten etxean, 25k bi, eta 4k hiru edo gehiago.[8]

108
53
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean108
Seme-alaba bat29
Bi seme-alaba25
Hiru seme-alaba4
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,6), erdi-mailako lanbideak (% 24,3), eskulangileak (% 12,8), goi-mailako langileak (% 10,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,6) Pirinio Atlantikoak departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).[8]

Udalerria
% 11
% 24
% 8
% 13
% 42
Pirinio Atlantikoak
% 11
% 16
% 15
% 12
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 242 etxebizitza zeuden. Horietatik 226 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (232), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 199 beren jabearen bizilekuak ziren, 24 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[9]

242etxebizitza
226egoitza nagusi
232etxe
7apartamentu

Etxebizitza multzoa

226
Egoitza nagusia (226)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (9)

Etxe mota

232
Etxea (232)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

199
24
Jabeak (199)Alokairuan (24)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (93).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik16
1919-19456
1946-197033
1971-199093
1991-200535
2006-202043

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (146). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (103 etxebizitzatan). 209 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 74 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 139tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela23
4 gela55
5 gela edo gehiago146

Berogailu mota

103
72
44
Gas sarea (103)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (72)Bestelakoak (44)

Aparkalekua eta ibilgailuak

209aparkalekua
74ibilgailu 1
139ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 281 biztanleetatik 204 aktibo ziren (% 72,6), horietako 186 lanean (% 66,2) eta 18 langabezian (aktiboen % 8,8).

28115-64 urteko biztanle
% 72,6aktibo
% 66,2lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,0
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 52,6
Gizonak% 72,8
Emakumeak% 72,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,4
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 9,6
Batxilergoa% 17,6
Goi-mailako +2% 5,9
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 2,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

77 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 39 erretiraturik zeuden (% 50,6) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 51
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 20
% 43
% 16
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 186 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

28enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.730 eurokoa zen.

29.730 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.300 €
  1. Estazioko erregistroak 2006ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Oloron », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]