Edukira joan

Gargantilla

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gargantilla
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Extremadura
ProbintziaCáceresko probintzia
AlkateaEstela Sánchez Pérez
Izen ofizialaGargantilla
Posta kodea10749
INEk ezarritako kodea10080
HerriburuaGargantilla
Geografia
Koordenatuak40°14′54″N 5°55′13″W / 40.2483°N 5.9202°W / 40.2483; -5.9202
Mapa
Azalera21 km²
Altitudea642 m
MugakideakSegura de Toro, Aldeanueva del Camino, Hervás, Cabezuela del Valle eta Navaconcejo
Demografia
Biztanleria346 (2025)
alt_left 165 (%47,7) (%52,3) 181 alt_right
Dentsitatea16 bizt/km²
MatrikulaCC

Gargantilla Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 120 kilometrora dago. Azken erroldaren arabera 346 biztanle zituen 20,87 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Segura de Toro, Aldeanueva del Camino, Hervás, Cabezuela del Valle eta Navaconcejo.

Mapa
Gargantilla eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea330360390420450480510200020052010201520202025GargantillaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 181 gizon, 165 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
1.66
 
95-99
 
0.61
5.52
 
90-94
 
3.64
6.08
 
85-89
 
9.09
5.52
 
80-84
 
6.67
7.18
 
75-79
 
6.06
8.84
 
70-74
 
6.67
9.39
 
65-69
 
7.88
8.84
 
60-64
 
9.09
8.84
 
55-59
 
9.09
7.73
 
50-54
 
7.88
3.87
 
45-49
 
3.03
3.87
 
40-44
 
3.64
6.63
 
35-39
 
3.03
4.97
 
30-34
 
2.42
1.10
 
25-29
 
4.85
3.87
 
20-24
 
6.67
2.76
 
15-19
 
3.64
1.10
 
10-14
 
1.82
1.66
 
5-9
 
2.42
0.55
 
0-4
 
1.82
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 71,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 52,1) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,5 —probintzian % 6,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Cáceresko mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 71,4Probintzia berean · % 15,9Erkidegoan · % 0,3Beste erkidegoa · % 9Estatutik kanpo · % 3,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 12 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 75)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Portugal, Lituania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 25Europa · % 75
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Errumania
1
0
Lituania
2
1
Portugal
1
1
Errusia
0
0
Kolonbia
1
0
Paraguai
1
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 400 etxebizitza zeuden: 181 (% 45,2) nagusiak eta 219 (% 54,8) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4 plazarekin (4 plaza etxebizitzako).[5]

400etxebizitza
181etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Cáceresko mapa

Etxebizitza multzoa Cáceresko mapa

181
219
Etxebizitza nagusia (181)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (219)

Guztira 181 etxegune zeuden, eta horietatik 58 (% 32,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 158
2 pertsona78
3 pertsona27
4 pertsona11
5 edo gehiago7

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 342 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 36,8; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,9.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,4 zen 2021ean eta % 17,3 2024an; beraz, 2,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 38,5 izatetik % 33,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,9 ziren, eta gizonen artean % 14,9; 5,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 31,7 eta gizonen % 35,9 ziren.

342biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,3goi-mailako ikasketak+2,8 puntu 2021etik mapa
% 33,9lehen hezkuntza edo gutxiago−4,6 puntu 2021etik mapa
% 33,9
% 36,8
% 12,0
% 17,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 33,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 36,8Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 12,0Goi-mailako ikasketak · % 17,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Cáceresko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Gargantilla, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak59% 17,327% 14,932% 19,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa41% 12,020% 11,021% 13,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)126% 36,869% 38,157% 35,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago116% 33,965% 35,951% 31,7
Guztira342% 100,0181% 100,0161% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Gargantilla, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,4% 11,9% 35,1% 38,5353
2022% 15,0% 11,3% 35,7% 38,0353
2023% 15,9% 12,2% 35,5% 36,4352
2024% 17,3% 12,0% 36,8% 33,9342
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 10.082 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 19.888 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.771 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 12.250 euro zen. Errenta gordina 10.825 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 31,5[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 38,8), beste diru-sarrerak (% 16,4), langabezia-prestazioak (% 4,4), beste prestazioak (% 8,9).

32%
39%
9%
16%
Soldata · % 31,5Pentsioak · % 38,8Langabezia · % 4,4Beste prestazioak · % 8,9Beste sarrerak · % 16,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 25,5 da, probintziakoaren (29,4; Cáceresko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2 da, probintziakoaren (2,5; Cáceresko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gargantilla udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 145 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,5; gainerako % 57,5 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 19,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 38,9 zen eta emakumezkoena % 46,6; langabezia-tasa, aldiz, % 18,6 eta % 20,0 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 116 zen 2023ean, 2021eko 107etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 49,1 osatzen dute, eta gizonek % 50,9.

116okupatu, 2023+% 8,4 2021etik
% 49,1emakumeak okupatuen artean
% 42,5jarduera-tasa, 2024
% 19,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 34,3
% 8,2
% 57,5
Okupatuak · % 34,3Langabeak · % 8,2Inaktiboak · % 57,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Gargantilla, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak117% 34,357% 31,760% 37,3
Langabeak28% 8,213% 7,215% 9,3
Inaktiboak196% 57,5110% 61,186% 53,4
Guztira341% 100,0180% 100,0161% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 48,3), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 32,8), eraikuntza (% 10,3) eta industria (% 8,6).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Cáceresko mapa
% 32,8
% 8,6
% 10,3
% 48,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 32,8Industria · % 8,6Eraikuntza · % 10,3Zerbitzuak · % 48,3

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 67,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 14,7), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 7,8.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 71,2 eta emakumeen % 63,2).

% 67,2
% 14,7
% 10,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 7,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 67,2Oinarrizko okupazioak · % 14,7Ez dago jasota · % 10,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Gargantilla, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak9% 7,83% 5,16% 10,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak78% 67,242% 71,236% 63,2
Oinarrizko okupazioak17% 14,711% 18,66% 10,5
Ez dago jasota12% 10,33% 5,19% 15,8
Guztira116% 100,059% 100,057% 100,0

Okupatuen % 52,6 besteren konturako langileak dira, eta % 47,4 norberaren konturakoak.[14]

% 47,4
% 52,6
Norberaren kontura · % 47,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 52,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Gargantilla, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura55% 47,424% 40,731% 54,4
Besteren kontura61% 52,635% 59,326% 45,6
Guztira116% 100,059% 100,057% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 88 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 450 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 21 km² denez, NAE lurraldearen % 21,4 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 60,7 larre iraunkorrak (273 ha, 12 ustiategitan), % 39 arbolak (175 ha, 87 ustiategitan), % 0,3 lur goldagarria (1,3 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,33 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
21%
79%
NAE · 450 ha (% 21,4)Gainerako azalera · 1.650 ha (% 78,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
61%
39%
Lur goldagarria · 1,3 ha (% 0,3)Larre iraunkorrak · 273 ha (% 60,7)Arbolak · 175 ha (% 39)Baratzeak · 0,33 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 368 behi zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 223 gidari zeuden erroldatuta: 142 gizon (% 63,7) eta 81 emakume (% 36,3)[18]. Biztanleen % 64,5 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 359 ibilgailuk osatzen zuten: 170 turismo, 90 kamioi, 47 furgoneta, 17 motozikleta eta 15 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 491 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (601) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 10k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11,2k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,6 diesel zen eta % 30,1 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 42,8k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
21%
34%
43%
0 etiketa · 2 (% 0,6)ECO · 7 (% 2)C etiketa · 74 (% 20,8)B etiketa · 120 (% 33,8)Etiketarik gabe · 152 (% 42,8)
Turismoak, adinaren arabera
10%
15%
20%
44%
11%
< 4 urte · 17 (% 10)4–8 urte · 25 (% 14,7)8–15 urte · 34 (% 20)15–25 urte · 75 (% 44,1)≥ 25 urte · 19 (% 11,2)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cáceres.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cáceres.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cáceres.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cáceres.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cáceres.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1643602.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Cáceres.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cáceres.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Extremadura
 Artikulu hau Extremadurako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Gargantilla&oldid=11789333"(e)tik eskuratuta