นพ.ฒัชชณพงศ์ จงเจริญยานนท์ แพทย์เฉพาะทางโรคระบบทางเดินหายใจและเวชบำบัดวิกฤตในเด็ก โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท เจ้าของเพจ หมอม็อด หมอเด็กขอเล่า อธิบาย 6 ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับ "เด็กพิเศษ" และ "เด็กออทิสติก" โดยเด็กพิเศษ ไม่เท่ากับ เด็กออทิสติกทั้งหมด เช่นเดียวกับเด็กออทิสติก ไม่เท่ากับเป็นเด็กไม่ดี ก่อนจะตัดสินจากข่าว ตนเชื่อว่าหลายคนไม่ได้ตั้งใจจะเข้าใจผิด แต่คำสองคำนี้ มักถูกใช้ปะปนกันอยู่บ่อยๆ
อีกทั้ง เด็กออทิสติกไม่ใช่เด็กไม่ดี และไม่ควรนำพฤติกรรมของคนเพียงคนเดียวไปตัดสินคนทั้งกลุ่ม เพราะออทิสติกเป็นเพียงภาวะหนึ่งของพัฒนาการสมอง ไม่ใช่ตัวบ่งชี้ว่าบุคคลนั้นจะเป็นคนดีหรือไม่ดี
"เด็กพิเศษ" ไม่ได้หมายถึง "เด็กออทิสติก" เสมอไป
คำว่า "เด็กพิเศษ" ไม่ใช่ชื่อโรค แต่หมายถึงเด็กที่ต้องได้รับการดูแล การเรียนรู้ หรือการสนับสนุนเป็นพิเศษกว่าปกติ ซึ่งครอบคลุมภาวะหลายรูปแบบ ไม่ได้หมายถึงเด็กออทิสติกเพียงอย่างเดียว
ตัวอย่างของเด็กพิเศษ ได้แก่
- เด็กออทิสติก
- เด็กสมาธิสั้น (ADHD)
- เด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้
- เด็กที่มีสติปัญญาบกพร่อง
- เด็กสมองพิการ
- รวมถึงภาวะอื่น ๆ อีกหลายประเภท
แพทย์อธิบายว่า ช่วงแรกของการนำเสนอข่าว มีการใช้คำว่า "เด็กพิเศษ" ซึ่งในขณะนั้นยังไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นภาวะใด แต่ภายหลังมีข้อมูลยืนยันแล้วว่า กรณีดังกล่าวหมายถึง "เด็กออทิสติก" จึงอยากชวนให้สังคมทำความเข้าใจคำว่า "ออทิสติก" อย่างถูกต้อง
ออทิสติกคือภาวะของพัฒนาการสมอง ไม่ใช่นิสัยหรือผลจากการเลี้ยงดู
ออทิสติกเป็นภาวะความผิดปกติของพัฒนาการสมอง ไม่ใช่นิสัย ไม่ใช่ผลจากการเลี้ยงดู และไม่ใช่คำด่า ลักษณะสำคัญของผู้ที่มีภาวะออทิสติก คือ มีความยากในการสื่อสารและการเข้าสังคม เช่น การอ่านสีหน้า น้ำเสียง หรือการสื่อสารทางสังคม รวมถึงอาจมีลักษณะอื่นร่วมด้วย เช่น
- มีพฤติกรรมหรือความสนใจที่ซ้ำ ๆ หรือเฉพาะตัว
- ไวต่อเสียง แสง กลิ่น หรือการสัมผัส
- ชอบกิจวัตรเดิม ๆ หากมีการเปลี่ยนแปลงกะทันหันอาจเกิดความเครียดได้มากกว่าคนทั่วไป
ทั้งหมดนี้ไม่ได้เกิดจากการเลี้ยงดูที่ผิดพลาด และไม่ได้หมายความว่าเด็กเป็นคนไม่ดี
เด็กออทิสติกแต่ละคนแตกต่างกันมาก
หมอม็อดอธิบายว่า หลายคนเข้าใจผิดว่าผู้ที่เป็นออทิสติกจะมีลักษณะเหมือนกันทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง ออทิสติกมีความหลากหลายมาก หรือที่เรียกว่า Autism Spectrum ตัวอย่างความแตกต่าง ได้แก่
- บางคนพูดไม่ได้ ขณะที่บางคนพูดเก่ง
- บางคนมีสติปัญญาบกพร่อง แต่บางคนเรียนมหาวิทยาลัย ทำงาน หรือมีครอบครัวได้
- มีผู้ที่เป็นออทิสติกซึ่งเรียนจบแพทย์และประกอบวิชาชีพแพทย์จริง
ดังนั้น แม้จะได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นออทิสติกเหมือนกัน แต่แต่ละคนอาจมีศักยภาพและความสามารถแตกต่างกันอย่างมาก
เด็กออทิสติกต้องการการสนับสนุนไม่เท่ากัน
ในทางการแพทย์ มีการแบ่งระดับความต้องการการสนับสนุนออกเป็น Level 1, Level 2 และ Level 3 ระดับดังกล่าวไม่ได้บ่งบอกว่าใครเก่งหรือด้อยกว่า แต่สะท้อนว่าบุคคลนั้นต้องการความช่วยเหลือมากน้อยเพียงใด เช่น
- บางคนต้องการเพียงคำแนะนำบางเรื่อง
- บางคนต้องการผู้ช่วยในการเรียนหรือการใช้ชีวิตประจำวัน
- บางคนต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด
ออทิสติกไม่ได้หมายความว่าสติปัญญาบกพร่อง
อีกหนึ่งความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อย คือ การคิดว่าผู้ที่เป็นออทิสติกจะต้องเรียนไม่เก่งหรือทำสิ่งต่าง ๆ ไม่ได้ แพทย์ระบุว่า ความจริงแล้วเป็นคนละเรื่องกัน แม้ว่าบางคนอาจมีสติปัญญาบกพร่องร่วมด้วย แต่ผู้ที่เป็นออทิสติกจำนวนมากมีระดับสติปัญญาปกติหรือสูงกว่าค่าเฉลี่ย สามารถเรียน ทำงาน และใช้ชีวิตได้ตามปกติ
หลายคนยังมีความสามารถโดดเด่นในด้านคณิตศาสตร์ ดนตรี ศิลปะ หรือการจดจำรายละเอียด จึงไม่ใช่เรื่องแปลกหากพบผู้ที่เป็นออทิสติกเรียนเก่งหรือประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน
ข่าวหนึ่งข่าวไม่สามารถอธิบายคนทั้งกลุ่มได้
หมอม็อดระบุว่า เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดขึ้น ควรวิเคราะห์จากข้อเท็จจริงของเหตุการณ์นั้น ไม่ควรนำพฤติกรรมของบุคคลเพียงคนเดียวไปเหมารวมกับคนอีกหลายแสนคน ในทางการแพทย์ ออทิสติกไม่ใช่คำอธิบายว่าบุคคลนั้นเป็นคนดีหรือไม่ดี หรือเป็นคนอันตรายหรือไม่อันตราย การประเมินพฤติกรรมของบุคคลหนึ่งต้องพิจารณาหลายปัจจัย ทั้งอายุ พัฒนาการ สภาพแวดล้อม การเลี้ยงดู การดูแล และบริบทของเหตุการณ์ ไม่ใช่ตัดสินจากคำวินิจฉัยโรคเพียงอย่างเดียว อย่าให้ข่าวเพียงข่าวเดียวสร้างความเข้าใจผิดตลอดไป
แพทย์ทิ้งท้ายว่า สุดท้าย ข่าวหนึ่งข่าว อาจทำให้เราจดจำเหตุการณ์นี้ไปได้อีกนาน แต่อย่าปล่อยให้ข่าวหนึ่งข่าว ทำให้เราเข้าใจเด็กออทิสติกทั้งหมดผิดไปตลอด เพราะออทิสติกไม่ได้แปลว่าไม่ดีไม่ได้แปลว่าอันตรายและไม่ได้แปลว่าทำอะไรไม่ได้เขาเพียงแค่ มองโลก เรียนรู้ และใช้ชีวิตแตกต่างจากเรา และเด็กแต่ละคน ก็ต้องการการสนับสนุนไม่เท่ากัน
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สุขภาพ
- วิดีโอยอดนิยม
