Edukira joan

Avilés

Wikipedia, Entziklopedia askea
Avilés
Asturiasko kontzejua
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
AutonomiaAsturiasko Printzerria
ProbintziaAsturiasko probintzia
AlkateaMariví Monteserín
Izen ofizialaAvilés
Posta kodea33401 al 33403 (el 33400 no existe desde el 1/01/2003)
INEk ezarritako kodea33004
HerriburuaAvilés (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°33′22″N 5°55′20″W / 43.556111111111°N 5.9222222222222°W / 43.556111111111; -5.9222222222222
Mapa
Azalera26,72 km²
Altitudea139 m
MugakideakCastrillón, Corvera de Asturias eta Gozón
Demografia
Biztanleria75.517 (2025)
alt_left 40.025 (%52,7) (%47,3) 35.890 alt_right
Dentsitatea2.826 bizt/km²
Etxebizitzak35.805
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakAaiun eta St. Augustine
MatrikulaO
aviles.es

Avilés Asturiasko (Espainia) iparraldean dagoen udalerria da, Kantauri itsasoaren kostaldean kokatutakoa. Xixondik 25 eta Oviedotik 27 kilometrotara dago.

Azken erroldaren arabera 75.517 biztanle zituen 26,7 km²-ko azaleran.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Avilés
  • Corros
  • Entreviñes
  • Llaviana
  • Miranda
  • Navarro

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Avilés)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 12.7 13.2 14.1 14.6 16.8 19.2 21.3 21.9 21.0 18.3 15.2 13.4 16.8
Batez besteko tenperatura (ºC) 9.0 9.5 10.2 10.8 13.2 15.7 17.9 18.5 17.2 14.6 11.6 9.9 13.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 5.4 5.8 6.3 7.1 9.6 12.2 14.5 15.0 13.4 10.9 8.1 6.4 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 114 98 93 107 93 64 56 59 82 116 134 118 1140
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) 12 12 11 13 12 8 8 7 9 12 13 13 131
Hezetasuna (%) 75 75 76 77 80 82 83 83 81 80 78 76 79
Iturria: Weatherbase[1]

Portua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arrantza portu nabarmena dauka.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castrillón, Corvera de Asturias eta Gozón.

Mapa
Avilés eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea74.00076.00078.00080.00082.00084.00086.000200020052010201520202025AvilésBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 35.890 gizon, 40.025 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.09
0.19
 
95-99
 
0.67
1.10
 
90-94
 
2.23
1.89
 
85-89
 
3.49
3.13
 
80-84
 
4.68
4.66
 
75-79
 
5.93
6.03
 
70-74
 
6.48
7.64
 
65-69
 
8.04
8.49
 
60-64
 
8.70
8.31
 
55-59
 
7.98
8.34
 
50-54
 
7.85
8.55
 
45-49
 
7.69
6.85
 
40-44
 
6.43
5.21
 
35-39
 
4.77
4.53
 
30-34
 
4.07
4.67
 
25-29
 
3.86
4.72
 
20-24
 
4.20
5.06
 
15-19
 
4.06
4.39
 
10-14
 
3.63
3.54
 
5-9
 
3.00
2.70
 
0-4
 
2.16
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 51,5 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 47,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 15,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,2 —probintzian % 11,5—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Asturiasko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 51,5Probintzia berean · % 22,4Beste erkidegoa · % 15,9Estatutik kanpo · % 10,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 7.747 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 67,5)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Dominikar Errepublika, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 67,5Europa · % 18,9Afrika · % 10,2Asia · % 3,3Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
481
Kolonbia
629
258
Dominikar Errepublika
446
326
Venezuela
374
265
Peru
294
238
Kuba
305
165
Brasil
283
259
Maroko
176
177
Errumania
218
79
Paraguai
155
125
Argentina
100
109
Portugal
110
168
Senegal
45
82
Ukraina
105
48
Ekuador
99
59
Frantzia
57
47
Uruguai
66
50
Txina
56
47
Alemania
49
22
Honduras
57
31
Mexiko
46
28
Errusia
45
22
Txile
40
30
Suitza
29
12
Nikaragua
42
33
Italia
19
21
Belgika
25
26
Ameriketako Estatu Batuak
18
24
Erresuma Batua
17
24
Aljeria
13
18
Polonia
19
27
Pakistan
8
12
Bulgaria
18
9
Bolivia
15
5
Ginea Ekuatoriala
10
11
Lituania
4
7
Herbehereak
7
6
India
7
6
Kanada
7
6
Moldavia
6
9
Ginea
2
6
Mali
5
8
Ghana
2
7
Irlanda
3
0
Filipinak
8
1
Nigeria
7
4
Danimarka
1
0
Finlandia
5
3
Bangladesh
1
3
Gambia
0
1
Mauritania
0
1
Suedia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 42.296 etxebizitza zeuden: 34.135 (% 80,7) nagusiak eta 8.161 (% 19,3) ez-nagusiak.[5] Kontsumo elektrikoaren arabera, 3.572 (% 8,4) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 3.419 (% 8,1) hutsik zeuden.[6] Etxebizitza nagusien % 77,1 jabetzan zegoen eta % 13,0 alokairuan.[7] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 133 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 638 plazarekin (4,8 plaza etxebizitzako).[8]

42.296etxebizitza
34.135etxegune
3.419hutsik (% 8,1)
133etxebizitza turistiko (2026) Asturiasko mapa

Etxebizitza multzoa Asturiasko mapa

34.135
8.161
Etxebizitza nagusia (34.135)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (8.161)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Asturiasko mapa

35.305
3.572
3.419
Okupatuak (35.305)Noizbehinkakoak (3.572)Hutsik (3.419)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

26.317
4.445
3.373
Jabetzan (26.317)Alokairuan (4.445)Beste erregimen bat (3.373)

Guztira 34.135 etxegune zeuden, eta horietatik 10.778 (% 31,6) pertsona bakarrekoak ziren.[9] Etxeguneen % 66,2 familia batek osatzen zuen eta % 2,0 familiarik gabeko etxegune anitzak ziren.[10]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 110.778
2 pertsona10.919
3 pertsona7.396
4 pertsona3.953
5 edo gehiago1.089

Etxeguneak motaren arabera

10.778
22.601
Pertsona bakarrekoa (10.778)Familia bakarrekoa (22.601)Familiarik gabeko etxegune anitza (677)Bi familia edo gehiago (79)

Etxebizitzen % 61,4 1980 baino lehen eraiki ziren, eta % 15,4 2001etik aurrera.[11] Etxebizitzen % 34,9 60 m²-tik beherako azalera zuten eta % 4,2 120 m²-tik gorakoa.[12]

Eraikuntza garaia

1900 aurretik1.040
1900-1920733
1921-1940574
1941-1950767
1951-19604.540
1961-197011.405
1971-19806.921
1981-19905.294
1991-20004.100
2001-20105.516
2011-20201.012

Azalera erabilgarria

< 30 m²264
30-45 m²2.329
46-60 m²12.171
61-75 m²12.830
76-90 m²8.629
91-105 m²2.792
106-120 m²1.382
121-150 m²937
151-180 m²408
> 180 m²449

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 68.175 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 21,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,1.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 33,2 zen 2021ean eta % 37,4 2024an; beraz, 4,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 15,5 izatetik % 13,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,4 ziren, eta gizonen artean % 38,5; 2,1 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 17,0 eta gizonen % 8,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

68.175biztanle 15 urte edo +, 2024
% 37,4goi-mailako ikasketak+4,2 puntu 2021etik mapa
% 13,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,3 puntu 2021etik mapa
% 9,3ikasten ari dira, 2024
% 13,1
% 28,3
% 21,2
% 37,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 13,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 21,2Goi-mailako ikasketak · % 37,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Asturiasko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 59,0 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 41,0 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 364 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 66,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 33,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.[13]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,7
Lehen hezkuntza
% 11,5
DBH eta antzekoak
% 28,3
Batxilergoa
% 14,2
Erdi-mailako LH
% 7,0
Goi-mailako LH
% 15,3
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,5
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 7,2
Masterrak eta espezialitateak
% 2,7
Doktoretzak
% 0,5
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Avilés, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak25.477% 37,412.240% 38,513.237% 36,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa14.465% 21,27.022% 22,17.443% 20,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)19.278% 28,39.778% 30,79.500% 26,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago8.955% 13,12.778% 8,76.177% 17,0
Guztira68.175% 100,031.818% 100,036.357% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Avilés, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 33,2% 22,0% 29,3% 15,568.773
2022% 36,4% 20,5% 28,6% 14,668.124
2023% 36,9% 20,8% 28,4% 13,867.948
2024% 37,4% 21,2% 28,3% 13,168.175

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 9,3 ikasten ari zen (6.348 pertsona).[14] Ikasten ari zirenetatik, % 51,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,5 batxilergoan, % 14,6 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 4,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 52,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 51,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 13,6 eta emakumeen % 15,5. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 48,1 eta 25–29 urtekoen % 16,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,3 baino ez.[15] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 45,4 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 38,8.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,0
20–24 urte
% 48,1
25–29 urte
% 16,3
30–34 urte
% 8,8
35–39 urte
% 5,4
40–44 urte
% 4,8
45–49 urte
% 4,1
50–54 urte
% 2,7
55 urte edo +
% 0,5
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,9
Goi-mailako ikasketak
% 51,9
Erdi-mailako LH
% 14,6
Batxilergoa
% 26,5
DBH eta antzekoak
% 4,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,6
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 91,0 estatuan jaio zen, eta % 9,0 atzerrian.[13] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 39,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 25,7 eta % 15,9, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 37,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,9; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 27,3 eta % 18,1, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 39,7
Goi-mailakoak
% 25,7
% 21,0
Batx. / erdi LH
% 33,6
% 31,3
DBH
% 24,8
% 8,1
Lehen H. edo gutx.
% 15,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 37,4
Goi-mailakoak
% 27,3
% 18,8
Batx. / erdi LH
% 36,4
% 27,0
DBH
% 18,2
% 16,9
Lehen H. edo gutx.
% 18,1
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 9,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,5.[14] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 53,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 36,1 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.545 euro-koa zen[16], eta etxegune bakoitzeko 34.562 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.784 euro) parean dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 18.745 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 55,6[17]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,8), beste diru-sarrerak (% 7,5), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 5,6).

56%
30%
Soldata · % 55,6Pentsioak · % 29,8Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 5,6Beste sarrerak · % 7,5
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 1]. Udalerrian indizea 28,6 da, probintziakoaren (29,4; Asturiasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,5 da, probintziakoaren (2,5; Asturiasko mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Avilés udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 33.233 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,3; gainerako % 50,7 inaktibo zeuden (erretiratuak % 45,9, beste inaktiboak % 43,2 eta ikasleak % 10,9).[19] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 13,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,6 zen eta emakumezkoena % 46,4; langabezia-tasa, aldiz, % 10,9 eta % 16,2 zen, hurrenez hurren.[19]

Okupatuen kopurua 28.278 zen 2023ean, 2021eko 27.685etik gora.[20] Emakumeek okupatuen % 48,5 osatzen dute, eta gizonek % 51,5.

28.278okupatu, 2023+% 2,1 2021etik
% 48,5emakumeak okupatuen artean
% 49,3jarduera-tasa, 2024
% 13,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 42,6
% 23,3
% 21,9
Okupatuak · % 42,6Langabeak · % 6,7Ikasleak · % 5,5Erretiratuak · % 23,3Beste inaktiboak · % 21,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Avilés, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak28.730% 42,614.733% 46,813.997% 38,9
Langabeak4.503% 6,71.807% 5,72.696% 7,5
Inaktiboak34.245% 50,714.933% 47,419.312% 53,6
Guztira67.478% 100,031.473% 100,036.005% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 76,4), industria (% 16,9), eraikuntza (% 6,0) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,8).[20] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 15,8), ondoren merkataritza (% 15,7) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 12,5) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Asturiasko mapa
% 16,9
% 76,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,8Industria · % 16,9Eraikuntza · % 6,0Zerbitzuak · % 76,4
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 15,8
Merkataritza
% 15,7
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 12,5
Ostalaritza
% 7,7
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 7,0
Administrazio publikoa
% 6,9
Hezkuntza
% 6,8
Eraikuntza
% 6,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 4,5
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,1
Informazioa eta komunikazioak
% 3,0
Beste zerbitzu batzuk
% 2,9
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,0
Etxeetako jarduerak
% 1,7
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,3
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,8
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Erauzketa-industriak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 53,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 32,8), eta oinarrizko okupazioak % 10,4.[21] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,9 eta emakumeen % 49,9).

% 32,8
% 53,5
% 10,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 32,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 53,5Oinarrizko okupazioak · % 10,4Ez dago jasota · % 3,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Avilés, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak9.271% 32,84.419% 30,44.852% 35,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak15.132% 53,58.285% 56,96.847% 49,9
Oinarrizko okupazioak2.929% 10,41.331% 9,11.598% 11,6
Ez dago jasota946% 3,3520% 3,6426% 3,1
Guztira28.278% 100,014.555% 100,013.723% 100,0

Okupatuen % 87,5 besteren konturako langileak dira, eta % 12,5 norberaren konturakoak.[22]

% 9,8
% 73,0
% 14,4
Norberaren kontura, langileak dituena · % 2,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 9,8Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 73,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 14,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Avilés, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura3.544% 12,52.047% 14,11.497% 10,9
Besteren kontura24.734% 87,512.508% 85,912.226% 89,1
Guztira28.278% 100,014.555% 100,013.723% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 91,8 estatuan jaio zen, eta % 8,2 atzerrian.[19] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,4 okupatuak dira, % 34,3 erretiratuak, % 6,9 bestelako inaktiboak, % 6,4 langabeak eta % 5,9 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,2 okupatuak dira, % 30,3 bestelako inaktiboak, % 10,2 langabeak, % 7,2 erretiratuak eta % 6,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 38,4 okupatuak dira, % 33,2 bestelako inaktiboak, % 16,0 erretiratuak, % 7,4 langabeak eta % 5,1 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,8 bestelako inaktiboak dira, % 36,7 okupatuak, % 15,0 langabeak, % 6,1 ikasleak eta % 3,4 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 46,4
Okupatuak
% 46,2
% 6,4
Langabeak
% 10,2
% 5,9
Ikasleak
% 6,1
% 34,3
Erretiratuak
% 7,2
% 6,9
Beste inakt.
% 30,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 38,4
Okupatuak
% 36,7
% 7,4
Langabeak
% 15,0
% 5,1
Ikasleak
% 6,1
% 16,0
Erretiratuak
% 3,4
% 33,2
Beste inakt.
% 38,8
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 92,0 estatuan jaio zen, eta % 8,0 atzerrian.[21] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 56,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 31,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 65,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 16,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 13,9 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 49,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 37,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 30,8 oinarrizko okupazioetakoak eta % 13,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 31,5
Goi eta erdi maila
% 16,2
% 56,2
Langile kualifikatuak
% 65,2
% 8,7
Oinarrizko okup.
% 13,9
% 3,5
Ez dago jasota
% 4,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 37,3
Goi eta erdi maila
% 13,6
% 49,7
Langile kualifikatuak
% 52,5
% 9,9
Oinarrizko okup.
% 30,8
% 3,1
Ez dago jasota
% 3,1
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[23] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 60,5 zerbitzuetan ari dira, % 29,0 industrian eta % 9,9 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,1 zerbitzuetan ari dira, % 17,8 eraikuntzan, % 14,0 industrian eta % 9,2 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 93,1 zerbitzuetan ari dira, % 5,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 96,4 zerbitzuetan ari dira, % 2,6 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 0,6
Nekazaritza
% 9,2
% 29,0
Industria
% 14,0
% 9,9
Eraikuntza
% 17,8
% 60,5
Zerbitzuak
% 59,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,3
Nekazaritza
% 0,3
% 5,4
Industria
% 2,6
% 1,2
Eraikuntza
% 0,6
% 93,1
Zerbitzuak
% 96,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 403 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[24][oh 2]. Udalerriaren azalera 26,7 km² denez, NAE lurraldearen % 15,1 da[25]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 81,8 larre iraunkorrak (329 ha, 27 ustiategitan), % 17 lur goldagarria (68,5 ha, 16 ustiategitan), % 1 arbolak (4,2 ha, 5 ustiategitan), % 0,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,62 ha, 3 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,22 ha, 7 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
15%
85%
NAE · 403 ha (% 15,1)Gainerako azalera · 2.269 ha (% 84,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
17%
82%
Lur goldagarria · 68,5 ha (% 17)Larre iraunkorrak · 329 ha (% 81,8)Arbolak · 4,2 ha (% 1)Baratzeak · 0,22 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,62 ha (% 0,2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 624 behi zeuden[26][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 44.495 gidari zeuden erroldatuta: 25.534 gizon (% 57,4) eta 18.961 emakume (% 42,6)[27]. Biztanleen % 58,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 53.447 ibilgailuk osatzen zuten: 39.713 turismo, 4.681 motozikleta, 2.808 furgoneta, 2.409 kamioi eta 1.191 ziklomotor[27]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 523 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (525) parean.

Turismoen batez besteko adina 13,4 urtekoa zen; turismoen % 8,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,4k 25 urte baino gehiago[27]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 53,2 diesel zen eta % 45,7 gasolinazko; 283 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,7k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
36%
29%
29%
0 etiketa · 551 (% 1)ECO · 2.424 (% 4,6)C etiketa · 18.843 (% 35,9)B etiketa · 15.261 (% 29)Etiketarik gabe · 15.462 (% 29,4)
Turismoak, adinaren arabera
8%
14%
24%
40%
14%
< 4 urte · 3.315 (% 8,3)4–8 urte · 5.500 (% 13,8)8–15 urte · 9.414 (% 23,7)15–25 urte · 15.759 (% 39,7)≥ 25 urte · 5.725 (% 14,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Festival Intercéltico de Avilés izeneko jaialdia uztailean egiten dute urtero 1997tik.

Iruditegia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hedabideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Aviles, Spain Travel Weather Averages. Weatherbase (kontsulta data: 2013-06-29).
  2. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  3. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Asturias.tab.
  4. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Asturias.tab.
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza nagusiak jabetza-erregimenaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak eraikuntza-urtearen arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak azaleraren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Asturias.tab.
  17. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Asturias.tab.
  18. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  19. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  25. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q14649.
  26. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  27. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Asturias.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Avilés&oldid=11786561"(e)tik eskuratuta