Edukira joan

Salas

Salas
Asturiasko kontzejua
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
AutonomiaAsturiasko Printzerria
ProbintziaAsturiasko probintzia
AlkateaSergio Hidalgo Alonso
Izen ofizialaSalas
Posta kodea33860
INEk ezarritako kodea33059
HerriburuaSalas
Geografia
Koordenatuak43°24′30″N 6°15′25″W / 43.4082°N 6.2569°W / 43.4082; -6.2569
Mapa
Azalera227,12 km²
MugakideakGrado, Candamu, Belmonte de Miranda, Tineo, Valdés, Cudillero eta Pravia
Demografia
Biztanleria4.771 (2025)
alt_left 2.394 (%50,2) (%49,8) 2.372 alt_right
Dentsitatea21 bizt/km²
MatrikulaO
ayto-salas.es

Salas Asturiasko erdialdean dagoen udalerria da, Oviedoko eskualdean . Azken erroldaren arabera 4.771 biztanle zituen 227,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Grado, Candamu, Belmonte de Miranda, Tineo, Valdés, Cudillero eta Pravia.

Biztanleriaren tamainaUrtea450050005500600065007000200020052010201520202025SalasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 2.372 gizon, 2.394 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.21
0.42
 
95-99
 
1.09
1.94
 
90-94
 
3.01
3.50
 
85-89
 
5.30
4.72
 
80-84
 
6.47
6.41
 
75-79
 
6.22
6.32
 
70-74
 
6.81
9.23
 
65-69
 
7.52
9.61
 
60-64
 
9.73
8.39
 
55-59
 
8.23
8.05
 
50-54
 
7.02
7.25
 
45-49
 
6.81
6.24
 
40-44
 
5.01
5.14
 
35-39
 
4.80
4.55
 
30-34
 
4.64
3.58
 
25-29
 
3.38
2.99
 
20-24
 
2.72
3.54
 
15-19
 
3.34
2.74
 
10-14
 
2.72
2.70
 
5-9
 
2.55
2.66
 
0-4
 
2.42
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 55,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 47,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,5 —probintzian % 11,5—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Asturiasko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 55,3Probintzia berean · % 31,4Beste erkidegoa · % 6,8Estatutik kanpo · % 6,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 308 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 57,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Paraguai, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 57,5Europa · % 34,7Afrika · % 7,1Asia · % 0,6
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 4.686 etxebizitza zeuden: 2.219 (% 47,4) nagusiak eta 2.467 (% 52,6) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 577 (% 12,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.374 (% 29,3) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 26 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 174 plazarekin (6,69 plaza etxebizitzako).[6]

4.686etxebizitza
2.219etxegune
1.374hutsik (% 29,3)
26etxebizitza turistiko (2026) Asturiasko mapa

Etxebizitza multzoa Asturiasko mapa

2.219
2.467
Etxebizitza nagusia (2.219)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (2.467)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Asturiasko mapa

2.735
577
1.374
Okupatuak (2.735)Noizbehinkakoak (577)Hutsik (1.374)

Guztira 2.219 etxegune zeuden, eta horietatik 819 (% 36,9) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1819
2 pertsona641
3 pertsona410
4 pertsona252
5 edo gehiago97

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 4.407 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,5.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 21,1 zen 2021ean eta % 23,4 2024an; beraz, 2,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 29,0 izatetik % 24,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,2 ziren, eta gizonen artean % 20,6; 5,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 28,4 eta gizonen % 20,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

4.407biztanle 15 urte edo +, 2024
% 23,4goi-mailako ikasketak+2,3 puntu 2021etik mapa
% 24,5lehen hezkuntza edo gutxiago−4,5 puntu 2021etik mapa
% 6,1ikasten ari dira, 2024
% 24,5
% 32,2
% 19,8
% 23,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 24,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,8Goi-mailako ikasketak · % 23,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Asturiasko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 63,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 36,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 25 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 63,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 36,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,7
DBH eta antzekoak
% 32,2
Erdi-mailako LH
% 7,2
Goi-mailako LH
% 8,6
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 5,0
Masterrak eta espezialitateak
% 2,0
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Salas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak1.031% 23,4447% 20,6584% 26,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa874% 19,8452% 20,8422% 18,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.421% 32,2829% 38,1592% 26,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.081% 24,5446% 20,5635% 28,4
Guztira4.407% 100,02.174% 100,02.233% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Salas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 21,1% 18,5% 31,5% 29,04.489
2022% 21,9% 18,9% 31,5% 27,74.451
2023% 22,9% 19,1% 31,9% 26,14.418
2024% 23,4% 19,8% 32,2% 24,54.407

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 6,1 ikasten ari zen (270 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 45,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 30,4 batxilergoan, % 14,1 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 8,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 46,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 45,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 15,7 eta emakumeen % 12,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 85,8 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 39,3 eta 25–29 urtekoen % 10,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,4 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 51,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 20,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 85,8
20–24 urte
% 39,3
25–29 urte
% 10,9
30–34 urte
% 5,5
35–39 urte
% 3,0
40–44 urte
% 4,7
45–49 urte
% 2,9
50–54 urte
% 1,7
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,1
Goi-mailako ikasketak
% 45,9
Erdi-mailako LH
% 14,1
Batxilergoa
% 30,4
DBH eta antzekoak
% 8,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 94,1 estatuan jaio zen, eta % 5,9 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 20,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 20,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 27,8 eta % 17,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 28,0 eta % 20,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 20,2
Goi-mailakoak
% 27,8
% 20,6
Batx. / erdi LH
% 24,1
% 38,5
DBH
% 30,6
% 20,7
Lehen H. edo gutx.
% 17,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,0
Goi-mailakoak
% 28,0
% 18,3
Batx. / erdi LH
% 26,7
% 26,6
DBH
% 24,7
% 29,0
Lehen H. edo gutx.
% 20,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 6,1 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,2.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 47,6 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 18,8 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.133 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 30.085 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.784 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 16.427 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,1[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 34,6), beste diru-sarrerak (% 12,7), langabezia-prestazioak (% 2), beste prestazioak (% 6,6).

44%
35%
13%
Soldata · % 44,1Pentsioak · % 34,6Langabezia · % 2Beste prestazioak · % 6,6Beste sarrerak · % 12,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 27,6 da, probintziakoaren (29,4; Asturiasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Asturiasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Salas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 2.044 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 46,8; gainerako % 53,2 inaktibo zeuden (erretiratuak % 68,9, beste inaktiboak % 24,8 eta ikasleak % 6,3).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,5 zen eta emakumezkoena % 44,2; langabezia-tasa, aldiz, % 11,6 eta % 13,5 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.775 zen 2023ean, 2021eko 1.746etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 46,8 osatzen dute, eta gizonek % 53,2.

1.775okupatu, 2023+% 1,7 2021etik
% 46,8emakumeak okupatuen artean
% 46,8jarduera-tasa, 2024
% 12,5langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,9
% 36,7
% 13,2
Okupatuak · % 40,9Langabeak · % 5,9Ikasleak · % 3,3Erretiratuak · % 36,7Beste inaktiboak · % 13,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Salas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.788% 40,9943% 43,7845% 38,2
Langabeak256% 5,9124% 5,7132% 6,0
Inaktiboak2.324% 53,21.090% 50,51.234% 55,8
Guztira4.368% 100,02.157% 100,02.211% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 15,1), industria (% 15,0) eta eraikuntza (% 7,5).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 15,1), ondoren merkataritza (% 13,7) eta manufaktura-industria (% 12,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Asturiasko mapa
% 15,1
% 15,0
% 62,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 15,1Industria · % 15,0Eraikuntza · % 7,5Zerbitzuak · % 62,4
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 15,1
Merkataritza
% 13,7
Manufaktura-industria
% 12,0
Administrazio publikoa
% 8,7
Eraikuntza
% 7,5
Ostalaritza
% 6,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,2
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 4,6
Jarduera profesionalak
% 4,5
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 4,3
Beste zerbitzu batzuk
% 2,6
Erauzketa-industriak
% 2,1
Etxeetako jarduerak
% 2,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,9
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,5
Informazioa eta komunikazioak
% 1,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,0), eta oinarrizko okupazioak % 10,5.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 70,1 eta emakumeen % 57,6).

% 23,0
% 64,2
% 10,5
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,2Oinarrizko okupazioak · % 10,5Ez dago jasota · % 2,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Salas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak409% 23,0177% 18,7232% 28,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.140% 64,2662% 70,1478% 57,6
Oinarrizko okupazioak186% 10,583% 8,8103% 12,4
Ez dago jasota40% 2,323% 2,417% 2,0
Guztira1.775% 100,0945% 100,0830% 100,0

Okupatuen % 65,2 besteren konturako langileak dira, eta % 34,8 norberaren konturakoak.[17]

% 30,3
% 53,6
% 11,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,5Norberaren kontura, langilerik gabe · % 30,3Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 53,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 11,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Salas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura618% 34,8349% 36,9269% 32,4
Besteren kontura1.157% 65,2596% 63,1561% 67,6
Guztira1.775% 100,0945% 100,0830% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 94,7 estatuan jaio zen, eta % 5,3 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 43,9 okupatuak dira, % 42,7 erretiratuak, % 5,1 bestelako inaktiboak, % 4,9 langabeak eta % 3,3 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,4 okupatuak dira, % 34,3 bestelako inaktiboak, % 12,1 langabeak, % 9,1 erretiratuak eta % 6,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 37,3 okupatuak dira, % 34,4 erretiratuak, % 19,3 bestelako inaktiboak, % 4,8 langabeak eta % 4,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,6 okupatuak dira, % 38,6 bestelako inaktiboak, % 12,1 langabeak, % 7,6 erretiratuak eta % 3,0 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 43,9
Okupatuak
% 38,4
% 4,9
Langabeak
% 12,1
% 3,3
Ikasleak
% 6,1
% 42,7
Erretiratuak
% 9,1
% 5,1
Beste inakt.
% 34,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 37,3
Okupatuak
% 38,6
% 4,8
Langabeak
% 12,1
% 4,2
Ikasleak
% 3,0
% 34,4
Erretiratuak
% 7,6
% 19,3
Beste inakt.
% 38,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 95,0 estatuan jaio zen, eta % 5,0 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 70,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 18,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 68,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 21,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,9 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 58,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 28,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 19,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 18,6
Goi eta erdi maila
% 21,1
% 70,1
Langile kualifikatuak
% 68,4
% 8,8
Oinarrizko okup.
% 7,9
% 2,4
Ez dago jasota
% 2,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 28,5
Goi eta erdi maila
% 19,6
% 58,3
Langile kualifikatuak
% 47,1
% 11,4
Oinarrizko okup.
% 27,5
% 1,8
Ez dago jasota
% 5,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,5 zerbitzuetan ari dira, % 21,2 industrian, % 16,9 nekazaritzan eta % 13,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,4 zerbitzuetan ari dira, % 21,1 nekazaritzan, % 18,4 eraikuntzan eta % 13,2 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 77,9 zerbitzuetan ari dira, % 13,1 nekazaritzan eta % 8,5 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 84,3 zerbitzuetan ari dira, % 9,8 nekazaritzan eta % 5,9 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,9
Nekazaritza
% 21,1
% 21,2
Industria
% 13,2
% 13,5
Eraikuntza
% 18,4
% 48,5
Zerbitzuak
% 47,4
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 13,1
Nekazaritza
% 9,8
% 8,5
Industria
% 5,9
% 0,5
Eraikuntza
% 0,0
% 77,9
Zerbitzuak
% 84,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 380 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 7.061 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 227,1 km² denez, NAE lurraldearen % 31,1 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 88,8 larre iraunkorrak (6.272 ha, 357 ustiategitan), % 9,7 lur goldagarria (684 ha, 146 ustiategitan), % 1,4 arbolak (101 ha, 90 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (3,4 ha, 159 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (1 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
31%
69%
NAE · 7.061 ha (% 31,1)Gainerako azalera · 15.651 ha (% 68,9)
NAE, lur-erabileraren arabera
10%
89%
Lur goldagarria · 684 ha (% 9,7)Larre iraunkorrak · 6.272 ha (% 88,8)Arbolak · 101 ha (% 1,4)Baratzeak · 3,4 ha (< % 0,1)Berotegiak · 1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 11.154 behi, 896 ardi eta ahuntz, 626 txerri (probintziako 3. kopururik handiena) eta 143 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 3.179 gidari zeuden erroldatuta: 1.890 gizon (% 59,5) eta 1.289 emakume (% 40,5)[22]. Biztanleen % 66,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 5.035 ibilgailuk osatzen zuten: 3.362 turismo, 516 furgoneta, 401 kamioi, 323 motozikleta eta 117 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 705 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,6 urtekoa zen; turismoen % 5,4k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67,3 diesel zen eta % 32,1 gasolinazko; 12 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,2; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,8k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
24%
29%
44%
0 etiketa · 20 (% 0,4)ECO · 106 (% 2,2)C etiketa · 1.202 (% 24,5)B etiketa · 1.431 (% 29,1)Etiketarik gabe · 2.154 (% 43,8)
Turismoak, adinaren arabera
10%
20%
41%
23%
< 4 urte · 180 (% 5,4)4–8 urte · 334 (% 9,9)8–15 urte · 689 (% 20,5)15–25 urte · 1.387 (% 41,3)≥ 25 urte · 772 (% 23)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  • Salas Hiribilduaren Multzo Historikoa, 1994tik izendatuta.
  • San Salvador de Cornellanaren monasterioa, XII. mendean eraikia.
  • San Martín de Salasen eliza, X. mendean sortua.
  • Santa María La Mayor kolejiata, XVI. mendekoa.
  • Santa Eulaliaren eliza, Dorigan, XII. mendekoa.
  • San Juan Bautista eliza, Godán, erromanikoa.
  • San Roque kapera, XVI. mendekoa.
  • Valdéstarren dorrea, XIV. mendekoa.
  • Valdés Salas jauregia, XVI. mendekoa.
  • Dorigako jauregia, XIV-XVI. mendekoa.
  • Torenoko jauregia (La Granja)
  • Longoriako jauregia (Laneo)
  • Xanzo etxea, XVII. mendekoa.
  • María Meiga etxea, XVII. mendekoa.
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Asturias.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Asturias.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Asturias.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Asturias.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q816249.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Asturias.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]