Edukira joan

Illas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Illas
Asturiasko kontzejua
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
AutonomiaAsturiasko Printzerria
ProbintziaAsturiasko probintzia
AlkateaFernando Alberto Tirador Martínez
Izen ofizialaIllas
Posta kodea33411
INEk ezarritako kodea33030
HerriburuaLa Caizuela (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°29′45″N 5°58′05″W / 43.4959°N 5.9681°W / 43.4959; -5.9681
Mapa
Azalera25,51 km²
MugakideakCastrillón, Corvera de Asturias, Candamu, Llanera eta Les Regueres
Demografia
Biztanleria1.048 (2025)
alt_left 511 (%48,7) (%51,3) 538 alt_right
Dentsitatea41 bizt/km²
MatrikulaO
ayto-illas.es

Illas Asturiasko (Espainia) iparraldean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.048 biztanle zituen 25,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Castrillón, Corvera de Asturias, Candamu, Llanera eta Les Regueres.

Mapa
Illas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea1000102010401060108011001120200020052010201520202025IllasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 538 gizon, 511 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.19
 
95-99
 
0.39
1.30
 
90-94
 
1.76
1.49
 
85-89
 
3.33
4.09
 
80-84
 
6.85
4.28
 
75-79
 
7.24
7.43
 
70-74
 
6.65
7.99
 
65-69
 
6.65
8.18
 
60-64
 
7.05
9.11
 
55-59
 
8.41
8.92
 
50-54
 
7.83
11.52
 
45-49
 
8.02
5.95
 
40-44
 
6.85
4.65
 
35-39
 
4.70
3.53
 
30-34
 
3.52
3.35
 
25-29
 
2.74
4.46
 
20-24
 
4.50
2.79
 
15-19
 
2.94
4.65
 
10-14
 
5.09
3.53
 
5-9
 
3.52
2.60
 
0-4
 
1.96
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 29,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 47,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 6,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,4 —probintzian % 11,5—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Asturiasko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 29,5Probintzia berean · % 60,6Beste erkidegoa · % 6,5Estatutik kanpo · % 3,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 36 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 58,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Argentina, Portugal, Alemania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 58,3Europa · % 41,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6
Argentina
4
3
Portugal
1
1
Alemania
1
2
Ameriketako Estatu Batuak
0
1
Ekuador
1
1
Frantzia
1
1
Herbehereak
1
1
Kolonbia
1
1
Venezuela
1
1
Belgika
0
0
Dominikar Errepublika
1
1
Erresuma Batua
0
0
Errumania
1
1
Kuba
0
0
Mexiko
1
0
Suedia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 662 etxebizitza zeuden: 440 (% 66,5) nagusiak eta 222 (% 33,5) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 64 (% 9,7) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 121 (% 18,3) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 18 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[6]

662etxebizitza
440etxegune
121hutsik (% 18,3)
3etxebizitza turistiko (2026) Asturiasko mapa

Etxebizitza multzoa Asturiasko mapa

440
222
Etxebizitza nagusia (440)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (222)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Asturiasko mapa

477
64
121
Okupatuak (477)Noizbehinkakoak (64)Hutsik (121)

Guztira 440 etxegune zeuden, eta horietatik 134 (% 30,5) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1134
2 pertsona137
3 pertsona79
4 pertsona61
5 edo gehiago29

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 921 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 31,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 18,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 27,4 zen 2021ean eta % 31,1 2024an; beraz, 3,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,7 izatetik % 18,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 28,3 ziren, eta gizonen artean % 33,8; 5,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 24,1 eta gizonen % 12,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

921biztanle 15 urte edo +, 2024
% 31,1goi-mailako ikasketak+3,7 puntu 2021etik mapa
% 18,2lehen hezkuntza edo gutxiago−3,4 puntu 2021etik mapa
% 8,5ikasten ari dira, 2024
% 18,2
% 28,0
% 22,7
% 31,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 18,2Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,0Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,7Goi-mailako ikasketak · % 31,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Asturiasko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 54,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 45,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 44,0 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 56,0. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,2 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,2
Lehen hezkuntza
% 17,0
DBH eta antzekoak
% 28,0
Batxilergoa
% 10,0
Erdi-mailako LH
% 12,7
Goi-mailako LH
% 14,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 10,5
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,1
Masterrak eta espezialitateak
% 2,0
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Illas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak286% 31,1158% 33,8128% 28,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa209% 22,798% 20,9111% 24,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)258% 28,0153% 32,7105% 23,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago168% 18,259% 12,6109% 24,1
Guztira921% 100,0468% 100,0453% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Illas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 27,4% 21,9% 29,1% 21,7936
2022% 28,7% 22,6% 28,6% 20,2949
2023% 29,6% 23,3% 27,8% 19,3945
2024% 31,1% 22,7% 28,0% 18,2921

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 8,5 ikasten ari zen (78 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 53,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 21,8 batxilergoan, % 17,9 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 6,4 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 60,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 6,7 eta emakumeen % 25,0. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 43,8 eta 25–29 urtekoen % 28,6; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,5 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 47,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 32,3.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,6
20–24 urte
% 43,8
25–29 urte
% 28,6
30–34 urte
% 11,8
35–39 urte
% 12,0
40–44 urte
% 5,3
45–49 urte
% 1,0
50–54 urte
% 4,3
55 urte edo +
% 0,2
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 53,8
Erdi-mailako LH
% 17,9
Batxilergoa
% 21,8
DBH eta antzekoak
% 6,4
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 96,7 estatuan jaio zen, eta % 3,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 33,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 12,4; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 38,9 eta % 16,7, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 28,3 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 25,0 eta % 8,3, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 33,6
Goi-mailakoak
% 38,9
% 20,4
Batx. / erdi LH
% 33,3
% 33,6
DBH
% 11,1
% 12,4
Lehen H. edo gutx.
% 16,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 28,3
Goi-mailakoak
% 25,0
% 24,3
Batx. / erdi LH
% 33,3
% 22,9
DBH
% 33,3
% 24,5
Lehen H. edo gutx.
% 8,3
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 8,5 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,7.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 55,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 0,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.550 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 38.971 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.784 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 21.350 euro zen. Errenta gordina 20.248 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 53,8[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 28,6), beste diru-sarrerak (% 13,4), langabezia-prestazioak (% 0,9), beste prestazioak (% 3,3).

54%
29%
13%
Soldata · % 53,8Pentsioak · % 28,6Langabezia · % 0,9Beste prestazioak · % 3,3Beste sarrerak · % 13,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 25,8 da, probintziakoaren (29,4; Asturiasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,5; Asturiasko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Illas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 477 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 52,2; gainerako % 47,8 inaktibo zeuden (erretiratuak % 58,0, beste inaktiboak % 32,6 eta ikasleak % 9,4).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,9 zen eta emakumezkoena % 47,4; langabezia-tasa, aldiz, % 4,9 eta % 10,4 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 462 zen 2023ean, 2021eko 424etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 43,3 osatzen dute, eta gizonek % 56,7.

462okupatu, 2023+% 9,0 2021etik
% 43,3emakumeak okupatuen artean
% 52,2jarduera-tasa, 2024
% 7,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,4
% 27,7
% 15,6
Okupatuak · % 48,4Langabeak · % 3,8Ikasleak · % 4,5Erretiratuak · % 27,7Beste inaktiboak · % 15,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Illas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak442% 48,4252% 54,1190% 42,5
Langabeak35% 3,813% 2,822% 4,9
Inaktiboak436% 47,8201% 43,1235% 52,6
Guztira913% 100,0466% 100,0447% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 68,4), industria (% 19,0), eraikuntza (% 7,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 5,0).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 20,1), ondoren manufaktura-industria (% 17,1) eta osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Asturiasko mapa
% 19,0
% 68,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 5,0Industria · % 19,0Eraikuntza · % 7,4Zerbitzuak · % 68,4
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 20,1
Manufaktura-industria
% 17,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,3
Eraikuntza
% 7,4
Administrazio publikoa
% 6,7
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 5,8
Ostalaritza
% 5,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 5,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 4,3
Beste zerbitzu batzuk
% 4,1
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,5
Jarduera profesionalak
% 3,0
Informazioa eta komunikazioak
% 1,9
Ur-hornidura eta hondakinak
% 1,7
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,7
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,3
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,1; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 26,4), eta oinarrizko okupazioak % 10,2.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 61,5 eta emakumeen % 56,0).

% 26,4
% 59,1
% 10,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 26,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 59,1Oinarrizko okupazioak · % 10,2Ez dago jasota · % 4,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Illas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak122% 26,464% 24,458% 29,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak273% 59,1161% 61,5112% 56,0
Oinarrizko okupazioak47% 10,228% 10,719% 9,5
Ez dago jasota20% 4,39% 3,411% 5,5
Guztira462% 100,0262% 100,0200% 100,0

Okupatuen % 75,8 besteren konturako langileak dira, eta % 24,2 norberaren konturakoak.[17]

% 19,5
% 64,5
% 11,3
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 19,5Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 64,5Besteren kontura, aldi baterakoa · % 11,3
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Illas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura112% 24,266% 25,246% 23,0
Besteren kontura350% 75,8196% 74,8154% 77,0
Guztira462% 100,0262% 100,0200% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 96,8 estatuan jaio zen, eta % 3,2 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,6 okupatuak dira, % 34,3 erretiratuak, % 4,1 ikasleak, % 3,5 langabeak eta % 3,5 bestelako inaktiboak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 60,0 okupatuak dira, % 13,3 erretiratuak, % 13,3 bestelako inaktiboak, % 6,7 langabeak eta % 6,7 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,4 okupatuak dira, % 24,6 bestelako inaktiboak, % 20,6 erretiratuak, % 5,8 langabeak eta % 5,6 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,7 bestelako inaktiboak dira, % 40,0 okupatuak eta % 13,3 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 54,6
Okupatuak
% 60,0
% 3,5
Langabeak
% 6,7
% 4,1
Ikasleak
% 6,7
% 34,3
Erretiratuak
% 13,3
% 3,5
Beste inakt.
% 13,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,4
Okupatuak
% 40,0
% 5,8
Langabeak
% 13,3
% 5,6
Ikasleak
% 0,0
% 20,6
Erretiratuak
% 0,0
% 24,6
Beste inakt.
% 46,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 96,8 estatuan jaio zen, eta % 3,2 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 62,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 23,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 44,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 22,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 22,2 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 55,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 29,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 16,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 16,7 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 23,7
Goi eta erdi maila
% 44,4
% 62,8
Langile kualifikatuak
% 22,2
% 10,3
Oinarrizko okup.
% 22,2
% 3,2
Ez dago jasota
% 11,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 29,4
Goi eta erdi maila
% 16,7
% 55,7
Langile kualifikatuak
% 66,7
% 9,3
Oinarrizko okup.
% 16,7
% 5,7
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 54,9 zerbitzuetan ari dira, % 27,7 industrian, % 11,9 eraikuntzan eta % 5,5 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 88,9 zerbitzuetan ari dira, % 11,1 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 84,5 zerbitzuetan ari dira, % 8,8 industrian eta % 4,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,3 zerbitzuetan ari dira, % 16,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 5,5
Nekazaritza
% 0,0
% 27,7
Industria
% 0,0
% 11,9
Eraikuntza
% 11,1
% 54,9
Zerbitzuak
% 88,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 4,6
Nekazaritza
% 0,0
% 8,8
Industria
% 16,7
% 1,5
Eraikuntza
% 0,0
% 84,5
Zerbitzuak
% 83,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 62 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 770 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 25,5 km² denez, NAE lurraldearen % 30,2 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,5 larre iraunkorrak (728 ha, 55 ustiategitan), % 4,9 arbolak (37,9 ha, 26 ustiategitan), % 0,5 lur goldagarria (3,7 ha, 11 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 20 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,06 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
30%
70%
NAE · 770 ha (% 30,2)Gainerako azalera · 1.781 ha (% 69,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
95%
Lur goldagarria · 3,7 ha (% 0,5)Larre iraunkorrak · 728 ha (% 94,5)Arbolak · 37,9 ha (% 4,9)Baratzeak · 0,35 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,06 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 945 behi, 104 ardi eta ahuntz eta 31 hegazti zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 727 gidari zeuden erroldatuta: 420 gizon (% 57,8) eta 307 emakume (% 42,2)[22]. Biztanleen % 69,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.194 ibilgailuk osatzen zuten: 786 turismo, 174 motozikleta, 80 furgoneta, 62 kamioi eta 37 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 749 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (525) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,5 urtekoa zen; turismoen % 7,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 19,5k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 54,8 diesel zen eta % 43,6 gasolinazko; 9 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,8; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
26%
39%
0 etiketa · 9 (% 0,8)ECO · 43 (% 3,7)C etiketa · 350 (% 29,7)B etiketa · 312 (% 26,5)Etiketarik gabe · 464 (% 39,4)
Turismoak, adinaren arabera
9%
20%
43%
19%
< 4 urte · 62 (% 7,9)4–8 urte · 72 (% 9,2)8–15 urte · 160 (% 20,4)15–25 urte · 339 (% 43,1)≥ 25 urte · 153 (% 19,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Asturias.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Asturias.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Asturias.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Asturias.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q826613.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Asturias.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Asturias.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Illas&oldid=11788132"(e)tik eskuratuta