Edukira joan

Friol

Friol
Galiziako udalerrien zerrenda
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaAntonio Evaristo Muíña Pena (en) Itzuli
Izen ofizialaFriol
Posta kodea27220
INEk ezarritako kodea27020
HerriburuaFriol
Geografia
Koordenatuak43°01′44″N 7°47′27″W / 43.0289°N 7.7908°W / 43.0289; -7.7908
Mapa
Azalera295 km²
Altitudea481 m
MugakideakLugo, Guntín, Palas de Rei, Toques, Sobrado, Guitiriz, Begonte eta Outeiro de Rei
Demografia
Biztanleria3.608 (2025)
alt_left 1.764 (%48,7) (%51,3) 1.855 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
MatrikulaLU
concellodefriol.es

Friol Lugo udalerria da, Comarca de Lugo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 3.608 biztanle zituen 295 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lugo, Guntín, Palas de Rei, Toques, Sobrado, Guitiriz, Begonte eta Outeiro de Rei.

Udalerriko parrokiarik handienak Vilaronte (Foz), Friol, San Martiño de Condes, Xiá eta Nodar dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
3km
1.9milia
33
32
31
30
29
28
26
27
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
1 Vilaronte (Foz) (biztanleria 664)
1 Vilaronte (Foz) (biztanleria 664)
1
Vilaronte (Foz) (biztanleria 664)
2
Friol, Friol (biztanleria 564)
3
San Martiño dos Condes, Friol (biztanleria 331)
4
Xiá, Friol (biztanleria 301)
5
Nodar, Friol (biztanleria 212)
6
Narla, Friol (biztanleria 209)
7
Vilalvite, Friol (biztanleria 186)
8
Cotá, Friol (biztanleria 160)
9
Carballo, Friol (biztanleria 135)
10
Ousá, Friol (biztanleria 129)
11
Silvela, Friol (biztanleria 108)
12
Lea, Friol (biztanleria 98)
13
Roimil, Friol (biztanleria 97)
14
Miraz, Friol (biztanleria 93)
15
O Pacio (biztanleria 93)
16
Prado, Friol (biztanleria 90)
17
Seixón, Friol (biztanleria 84)
18
A Rocha, Friol (biztanleria 81)
19
Guldriz, Friol (biztanleria 81)
20
Santalla de Devesa, Friol (biztanleria 76)
21
Trasmonte, Friol (biztanleria 73)
22
Ramelle, Friol (biztanleria 63)
23
Anxeriz, Friol (biztanleria 61)
24
Guimarei, Friol (biztanleria 53)
25
Madelos, Friol (biztanleria 52)
26
Vilafiz, Friol (biztanleria 49)
27
Carlín, Friol (biztanleria 49)
28
Seoane da Pregación, Friol (biztanleria 48)
29
Lamas, Friol (biztanleria 40)
30
San Cibrao da Pregación, Friol (biztanleria 39)
31
Anafreita, Friol (biztanleria 38)
32
Bra, Friol (biztanleria 29)
33
Serén, Friol (biztanleria 22)
Biztanleriaren tamainaUrtea34003600380040004200440046004800200020052010201520202025FriolBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.855 gizon, 1.764 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.17
0.65
 
95-99
 
1.13
2.75
 
90-94
 
4.08
3.61
 
85-89
 
5.67
4.74
 
80-84
 
6.63
4.74
 
75-79
 
6.07
8.25
 
70-74
 
6.69
9.54
 
65-69
 
8.79
10.57
 
60-64
 
8.56
7.01
 
55-59
 
7.31
7.65
 
50-54
 
7.20
6.95
 
45-49
 
5.39
5.61
 
40-44
 
4.65
6.25
 
35-39
 
5.50
4.74
 
30-34
 
5.39
3.94
 
25-29
 
3.68
2.70
 
20-24
 
2.38
2.16
 
15-19
 
2.38
2.43
 
10-14
 
2.61
2.75
 
5-9
 
2.72
2.96
 
0-4
 
3.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 67,1 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,2 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 67,1Probintzia berean · % 16,3Erkidegoan · % 6,2Beste erkidegoa · % 4,2Estatutik kanpo · % 6,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 223 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50,7)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Peru, Venezuela dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 50,7Europa · % 44,4Afrika · % 4,5Ozeania · % 0,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 3.037 etxebizitza zeuden: 1.484 (% 48,9) nagusiak eta 1.553 (% 51,1) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 218 (% 7,2) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 1.569 (% 51,7) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 9 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 64 plazarekin (7,11 plaza etxebizitzako).[6]

3.037etxebizitza
1.484etxegune
1.569hutsik (% 51,7)
9etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

1.484
1.553
Etxebizitza nagusia (1.484)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (1.553)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lugoko mapa

1.250
1.569
Okupatuak (1.250)Noizbehinkakoak (218)Hutsik (1.569)

Guztira 1.484 etxegune zeuden, eta horietatik 495 (% 33,4) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1495
2 pertsona381
3 pertsona278
4 pertsona164
5 edo gehiago166

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 3.319 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 32,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,0.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,9 zen 2021ean eta % 19,6 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 39,8 izatetik % 35,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,3 ziren, eta gizonen artean % 17,0; 5,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 38,4 eta gizonen % 31,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

3.319biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,6goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 35,0lehen hezkuntza edo gutxiago−4,8 puntu 2021etik mapa
% 4,5ikasten ari dira, 2024
% 35,0
% 32,1
% 13,3
% 19,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 35,0Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 32,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,3Goi-mailako ikasketak · % 19,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 56,8 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 43,2 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 16 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 56,6 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 43,4. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 17,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 17,7
DBH eta antzekoak
% 32,1
Erdi-mailako LH
% 5,8
Goi-mailako LH
% 8,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 5,9
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 3,2
Masterrak eta espezialitateak
% 1,5
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Friol, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak650% 19,6290% 17,0360% 22,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa440% 13,3253% 14,8187% 11,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)1.067% 32,1621% 36,4446% 27,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago1.162% 35,0543% 31,8619% 38,4
Guztira3.319% 100,01.707% 100,01.612% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Friol, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,9% 11,9% 30,5% 39,83.431
2022% 18,7% 12,3% 31,1% 37,83.377
2023% 19,1% 12,7% 31,6% 36,63.343
2024% 19,6% 13,3% 32,1% 35,03.319

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 4,5 ikasten ari zen (150 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 22,7 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 20,7 batxilergoan eta % 4,7 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 46,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 24,7 eta emakumeen % 20,8. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 81,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 40,9 eta 25–29 urtekoen % 9,0; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,3 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 37,5 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 31,1.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 81,6
20–24 urte
% 40,9
25–29 urte
% 9,0
30–34 urte
% 5,3
35–39 urte
% 5,0
40–44 urte
% 2,6
45–49 urte
% 2,1
50–54 urte
% 1,2
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,3
Goi-mailako ikasketak
% 50,0
Erdi-mailako LH
% 22,7
Batxilergoa
% 20,7
DBH eta antzekoak
% 4,7
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,7
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 95,7 estatuan jaio zen, eta % 4,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,8 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 31,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 21,6 eta % 31,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 38,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 27,1 eta % 31,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 16,8
Goi-mailakoak
% 21,6
% 14,6
Batx. / erdi LH
% 18,9
% 36,7
DBH
% 28,4
% 31,8
Lehen H. edo gutx.
% 31,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 22,1
Goi-mailakoak
% 27,1
% 11,2
Batx. / erdi LH
% 20,0
% 28,0
DBH
% 21,4
% 38,7
Lehen H. edo gutx.
% 31,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 4,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 3,5.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 50,3 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 40,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.757 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 32.435 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.316 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 15.937 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 42,2[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 31,9), beste diru-sarrerak (% 19,6), langabezia-prestazioak (% 1,3), beste prestazioak (% 5).

42%
32%
20%
Soldata · % 42,2Pentsioak · % 31,9Langabezia · % 1,3Beste prestazioak · % 5Beste sarrerak · % 19,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (28,6; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Friol udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 1.592 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,2; gainerako % 51,8 inaktibo zeuden (erretiratuak % 75,1, beste inaktiboak % 20,1 eta ikasleak % 4,8).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 5,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,2 zen eta emakumezkoena % 45,0; langabezia-tasa, aldiz, % 5,5 eta % 5,3 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 1.504 zen 2023ean, 2021eko 1.506etik behera.[15] Emakumeek okupatuen % 45,9 osatzen dute, eta gizonek % 54,1.

1.504okupatu, 2023−% 0,1 2021etik
% 45,9emakumeak okupatuen artean
% 48,2jarduera-tasa, 2024
% 5,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,6
% 38,9
% 10,4
Okupatuak · % 45,6Langabeak · % 2,6Ikasleak · % 2,5Erretiratuak · % 38,9Beste inaktiboak · % 10,4
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Friol, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak1.506% 45,6821% 48,4685% 42,7
Langabeak86% 2,648% 2,838% 2,4
Inaktiboak1.709% 51,8827% 48,8882% 55,0
Guztira3.301% 100,01.696% 100,01.605% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 54,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 28,3), industria (% 10,3) eta eraikuntza (% 6,6).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 28,3), ondoren merkataritza (% 15,2) eta manufaktura-industria (% 9,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 28,3
% 10,3
% 54,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 28,3Industria · % 10,3Eraikuntza · % 6,6Zerbitzuak · % 54,7
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 28,3
Merkataritza
% 15,2
Manufaktura-industria
% 9,3
Administrazio publikoa
% 6,6
Eraikuntza
% 6,6
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 6,4
Ostalaritza
% 6,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,0
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 3,4
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,1
Hezkuntza
% 2,9
Beste zerbitzu batzuk
% 2,1
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,4
Informazioa eta komunikazioak
% 1,4
Etxeetako jarduerak
% 0,9
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,8
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,7
Higiezinen jarduerak
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,1
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,1
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 69,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 18,8), eta oinarrizko okupazioak % 8,9.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 71,3 eta emakumeen % 67,4).

% 18,8
% 69,5
% 8,9
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,8Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 69,5Oinarrizko okupazioak · % 8,9Ez dago jasota · % 2,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Friol, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak282% 18,8141% 17,3141% 20,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak1.046% 69,5580% 71,3466% 67,4
Oinarrizko okupazioak134% 8,972% 8,962% 9,0
Ez dago jasota42% 2,820% 2,522% 3,2
Guztira1.504% 100,0813% 100,0691% 100,0

Okupatuen % 59,3 besteren konturako langileak dira, eta % 40,7 norberaren konturakoak.[17]

% 36,4
% 50,6
% 8,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,3Norberaren kontura, langilerik gabe · % 36,4Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 50,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 8,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Friol, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura612% 40,7349% 42,9263% 38,1
Besteren kontura892% 59,3464% 57,1428% 61,9
Guztira1.504% 100,0813% 100,0691% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 96,1 estatuan jaio zen, eta % 3,9 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,4 okupatuak dira, % 40,8 erretiratuak, % 5,7 bestelako inaktiboak, % 3,6 langabeak eta % 2,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,2 okupatuak dira, % 33,3 bestelako inaktiboak, % 8,3 langabeak eta % 2,8 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 42,4 okupatuak dira, % 38,8 erretiratuak, % 13,6 bestelako inaktiboak, % 2,7 langabeak eta % 2,5 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,6 okupatuak dira, % 37,9 bestelako inaktiboak eta % 13,8 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 47,4
Okupatuak
% 54,2
% 3,6
Langabeak
% 8,3
% 2,5
Ikasleak
% 1,4
% 40,8
Erretiratuak
% 2,8
% 5,7
Beste inakt.
% 33,3
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Okupatuak
% 46,6
% 2,7
Langabeak
% 13,8
% 2,5
Ikasleak
% 0,0
% 38,8
Erretiratuak
% 1,7
% 13,6
Beste inakt.
% 37,9
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 95,6 estatuan jaio zen, eta % 4,4 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 71,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 17,8 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 67,9 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 8,6 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 55,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 18,5 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,8
Goi eta erdi maila
% 7,7
% 71,6
Langile kualifikatuak
% 66,7
% 8,3
Oinarrizko okup.
% 20,5
% 2,3
Ez dago jasota
% 5,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 20,3
Goi eta erdi maila
% 22,2
% 67,9
Langile kualifikatuak
% 55,6
% 8,6
Oinarrizko okup.
% 18,5
% 3,2
Ez dago jasota
% 3,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,4 zerbitzuetan ari dira, % 27,9 nekazaritzan, % 12,1 industrian eta % 11,5 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,3 nekazaritzan ari dira, % 25,6 zerbitzuetan, % 12,8 industrian eta % 10,3 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 62,7 zerbitzuetan ari dira, % 28,5 nekazaritzan eta % 7,8 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 81,5 zerbitzuetan ari dira, % 14,8 industrian eta % 3,7 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 27,9
Nekazaritza
% 51,3
% 12,1
Industria
% 12,8
% 11,5
Eraikuntza
% 10,3
% 48,4
Zerbitzuak
% 25,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 28,5
Nekazaritza
% 3,7
% 7,8
Industria
% 14,8
% 0,9
Eraikuntza
% 0,0
% 62,7
Zerbitzuak
% 81,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 679 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 9.982 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 295 km² denez, NAE lurraldearen % 33,8 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 84 larre iraunkorrak (8.386 ha, 670 ustiategitan), % 15,5 lur goldagarria (1.551 ha, 427 ustiategitan), % 0,4 arbolak (35,6 ha, 82 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (8,5 ha, 308 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (1,1 ha, 12 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
34%
66%
NAE · 9.982 ha (% 33,8)Gainerako azalera · 19.518 ha (% 66,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
16%
84%
Lur goldagarria · 1.551 ha (% 15,5)Larre iraunkorrak · 8.386 ha (% 84)Arbolak · 35,6 ha (% 0,4)Baratzeak · 8,5 ha (% 0,1)Berotegiak · 1,1 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 18.653 behi, 2.372 ardi eta ahuntz (probintziako 2. kopururik handiena), 3.646 txerri eta 1.108.629 hegazti (probintziako kopururik handiena) zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 2.186 gidari zeuden erroldatuta: 1.311 gizon (% 60) eta 875 emakume (% 40)[22]. Biztanleen % 60,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 3.787 ibilgailuk osatzen zuten: 2.660 turismo, 336 furgoneta, 222 motozikleta, 215 kamioi eta 137 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 735 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (654) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,8 urtekoa zen; turismoen % 5,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 25,5k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69 diesel zen eta % 30,1 gasolinazko; 19 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,5; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,6k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
29%
46%
0 etiketa · 26 (% 0,7)ECO · 97 (% 2,6)C etiketa · 813 (% 21,9)B etiketa · 1.082 (% 29,2)Etiketarik gabe · 1.692 (% 45,6)
Turismoak, adinaren arabera
9%
19%
41%
25%
< 4 urte · 138 (% 5,2)4–8 urte · 247 (% 9,3)8–15 urte · 499 (% 18,8)15–25 urte · 1.099 (% 41,3)≥ 25 urte · 677 (% 25,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q576916.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Galizia
Artikulu hau Galiziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.