Edukira joan

Triacastela

Wikipedia, Entziklopedia askea
Triacastela
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaMaría Olga Iglesias Fontal (en) Itzuli
Izen ofizialaTriacastela
Triancastela
Posta kodea27062
INEk ezarritako kodea27062
HerriburuaQ12401398 Itzuli
Geografia
Koordenatuak42°45′23″N 7°14′23″W / 42.7563°N 7.2397°W / 42.7563; -7.2397
Mapa
Azalera51,18 km²
Altitudea665 m
MugakideakSamos, Láncara, Becerreá, As Nogais eta Pedrafita do Cebreiro
Demografia
Biztanleria589 (2025)
alt_left 298 (%50,3) (%49,7) 295 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
MatrikulaLU
concellotriacastela.es

Triacastela Lugoko probintziako Sarria eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 589 biztanle zituen 51,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Samos, Láncara, Becerreá, As Nogais eta Pedrafita do Cebreiro.

Mapa
Triacastela eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Triacastela, Lamas do Biduedo eta Cancelo dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
2km
1.2milia
3
2
1
1
Triacastela (biztanleria 193)
2
Lamas do Biduedo, Triacastela (biztanleria 85)
3
Cancelo, Triacastela (biztanleria 56)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea550600650700750800850900950200020052010201520202025TriacastelaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 295 gizon, 298 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.34
0.34
 
95-99
 
1.68
3.73
 
90-94
 
3.02
3.39
 
85-89
 
6.38
5.76
 
80-84
 
5.03
7.46
 
75-79
 
6.04
9.49
 
70-74
 
5.03
9.15
 
65-69
 
7.38
6.10
 
60-64
 
11.07
6.78
 
55-59
 
8.72
8.47
 
50-54
 
5.03
4.75
 
45-49
 
5.70
7.12
 
40-44
 
7.05
6.78
 
35-39
 
5.37
4.41
 
30-34
 
2.35
5.76
 
25-29
 
3.69
2.37
 
20-24
 
4.03
2.37
 
15-19
 
3.02
1.69
 
10-14
 
2.01
2.71
 
5-9
 
4.36
1.36
 
0-4
 
2.68
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 3,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,1 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 65,6Probintzia berean · % 22,6Erkidegoan · % 2Beste erkidegoa · % 3,7Estatutik kanpo · % 6,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 36 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 55,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Venezuela, Brasil dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 55,6Europa · % 22,2Afrika · % 22,2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
6
Maroko
2
2
Venezuela
3
3
Brasil
1
1
Honduras
3
1
Mexiko
3
0
Alemania
1
1
Belgika
0
1
Erresuma Batua
0
0
Errusia
1
1
Herbehereak
0
0
Italia
1
0
Kolonbia
1
1
Kuba
0
0
Peru
1
1
Portugal
0
0
Suitza
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 539 etxebizitza zeuden: 237 (% 44,0) nagusiak eta 302 (% 56,0) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 8 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 46 plazarekin (5,75 plaza etxebizitzako).[5]

539etxebizitza
237etxegune
8etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

237
302
Etxebizitza nagusia (237)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (302)

Guztira 237 etxegune zeuden, eta horietatik 77 (% 32,5) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 177
2 pertsona51
3 pertsona44
4 pertsona34
5 edo gehiago31

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 563 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 27,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 21,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,3.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 23,9 zen 2021ean eta % 25,0 2024an; beraz, 1,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,7 izatetik % 26,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 27,9 ziren, eta gizonen artean % 22,1; 5,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,5 eta gizonen % 26,1 ziren.

563biztanle 15 urte edo +, 2024
% 25,0goi-mailako ikasketak+1,1 puntu 2021etik mapa
% 26,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,4 puntu 2021etik mapa
% 6,0ikasten ari dira, 2024
% 26,3
% 21,3
% 27,4
% 25,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 26,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 21,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 27,4Goi-mailako ikasketak · % 25,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 78,7 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 21,3 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 7 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 24,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 75,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,6 ziren.[7]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 7,6
Lehen hezkuntza
% 18,7
DBH eta antzekoak
% 21,3
Batxilergoa
% 6,7
Erdi-mailako LH
% 20,6
Goi-mailako LH
% 5,3
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 11,4
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 5,3
Masterrak eta espezialitateak
% 1,8
Doktoretzak
% 1,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Triacastela, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak141% 25,062% 22,179% 27,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa154% 27,470% 25,084% 29,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)120% 21,375% 26,845% 15,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago148% 26,373% 26,175% 26,5
Guztira563% 100,0280% 100,0283% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Triacastela, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 23,9% 26,0% 21,4% 28,7589
2022% 24,8% 25,3% 21,7% 28,2589
2023% 24,7% 26,2% 21,3% 27,8572
2024% 25,0% 27,4% 21,3% 26,3563

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 6,0 ikasten ari zen (34 pertsona).[8] Ikasten ari zirenetatik, % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 26,5 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 17,6 batxilergoan eta % 5,9 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 52,4 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 46,2; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 15,4 eta emakumeen % 33,3. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 100,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 29,2 eta 25–29 urtekoen % 10,7; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 2,0 baino ez.[9] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 35,7 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 10,0.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 100,0
20–24 urte
% 29,2
25–29 urte
% 10,7
30–34 urte
% 12,9
35–39 urte
% 5,4
40–44 urte
% 2,6
45–49 urte
% 3,8
50–54 urte
% 2,2
55 urte edo +
% 0,3
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 50,0
Erdi-mailako LH
% 26,5
Batxilergoa
% 17,6
DBH eta antzekoak
% 5,9
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 94,8 estatuan jaio zen, eta % 5,2 atzerrian.[7] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 21,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 26,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 31,3 eta % 25,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 27,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,2 eta % 15,4, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 21,6
Goi-mailakoak
% 31,3
% 25,4
Batx. / erdi LH
% 18,8
% 26,9
DBH
% 25,0
% 26,1
Lehen H. edo gutx.
% 25,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 27,0
Goi-mailakoak
% 46,2
% 29,6
Batx. / erdi LH
% 30,8
% 16,3
DBH
% 7,7
% 27,0
Lehen H. edo gutx.
% 15,4
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 5,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 17,2.[8] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 51,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 40,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Frantziar Done Jakue bidea herri honetatik igarotzen da.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 11.900 euro-koa zen[10], probintziako baxuena, eta etxegune bakoitzeko 30.254 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.316 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 13.350 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako baxuena.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 39,1[11]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 38,4), beste diru-sarrerak (% 15,9), langabezia-prestazioak (% 2,4), beste prestazioak (% 4,3).

39%
38%
16%
Soldata · % 39,1Pentsioak · % 38,4Langabezia · % 2,4Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 15,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[12][oh 1]. Udalerrian indizea 27,2 da, probintziakoaren (28,6; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Triacastela udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 263 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,0; gainerako % 53,0 inaktibo zeuden (erretiratuak % 73,3, beste inaktiboak % 20,9 eta ikasleak % 5,7).[13] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 48,2 zen eta emakumezkoena % 45,9; langabezia-tasa, aldiz, % 9,7 eta % 5,4 zen, hurrenez hurren.[13]

Okupatuen kopurua 254 zen 2023ean, 2021eko 248etik gora.[14] Emakumeek okupatuen % 47,6 osatzen dute, eta gizonek % 52,4.

254okupatu, 2023+% 2,4 2021etik
% 47,6emakumeak okupatuen artean
% 47,0jarduera-tasa, 2024
% 7,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 43,5
% 38,8
% 11,1
Okupatuak · % 43,5Langabeak · % 3,6Ikasleak · % 3,0Erretiratuak · % 38,8Beste inaktiboak · % 11,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Triacastela, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak243% 43,5121% 43,5122% 43,4
Langabeak20% 3,613% 4,77% 2,5
Inaktiboak296% 53,0144% 51,8152% 54,1
Guztira559% 100,0278% 100,0281% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 55,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 33,1), industria (% 8,3) eta eraikuntza (% 2,8).[14] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 33,1), ondoren administrazio publikoa (% 13,8) eta manufaktura-industria (% 8,3) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 33,1
% 8,3
% 55,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 33,1Industria · % 8,3Eraikuntza · % 2,8Zerbitzuak · % 55,9
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 33,1
Administrazio publikoa
% 13,8
Manufaktura-industria
% 8,3
Ostalaritza
% 8,3
Merkataritza
% 6,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 5,9
Garraioa eta biltegiratzea
% 5,5
Jarduera profesionalak
% 4,3
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Hezkuntza
% 3,9
Eraikuntza
% 2,8
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 2,4
Informazioa eta komunikazioak
% 2,0
Beste zerbitzu batzuk
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,2
Etxeetako jarduerak
% 0,4
Higiezinen jarduerak
% 0,4
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,0
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 72,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 18,1), eta oinarrizko okupazioak % 6,7.[15] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 80,5 eta emakumeen % 62,8).

% 18,1
% 72,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 72,0Oinarrizko okupazioak · % 6,7Ez dago jasota · % 3,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Triacastela, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak46% 18,115% 11,331% 25,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak183% 72,0107% 80,576% 62,8
Oinarrizko okupazioak17% 6,77% 5,310% 8,3
Ez dago jasota8% 3,14% 3,04% 3,3
Guztira254% 100,0133% 100,0121% 100,0

Okupatuen % 51,2 besteren konturako langileak dira, eta % 48,8 norberaren konturakoak.[16]

% 44,1
% 35,0
% 16,1
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 44,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 35,0Besteren kontura, aldi baterakoa · % 16,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Triacastela, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura124% 48,866% 49,658% 47,9
Besteren kontura130% 51,267% 50,463% 52,1
Guztira254% 100,0133% 100,0121% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 95,8 estatuan jaio zen, eta % 4,2 atzerrian.[13] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,8 okupatuak dira, % 42,2 erretiratuak, % 6,0 bestelako inaktiboak eta % 2,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,8 bestelako inaktiboak dira, % 38,5 okupatuak eta % 7,7 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 42,4 okupatuak dira, % 38,5 erretiratuak, % 11,5 bestelako inaktiboak, % 4,0 langabeak eta % 3,6 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,6 bestelako inaktiboak dira, % 27,3 okupatuak eta % 9,1 langabeak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 47,8
Okupatuak
% 38,5
% 2,6
Langabeak
% 0,0
% 1,5
Ikasleak
% 0,0
% 42,2
Erretiratuak
% 7,7
% 6,0
Beste inakt.
% 53,8
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 42,4
Okupatuak
% 27,3
% 4,0
Langabeak
% 9,1
% 3,6
Ikasleak
% 0,0
% 38,5
Erretiratuak
% 0,0
% 11,5
Beste inakt.
% 63,6
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 96,9 estatuan jaio zen, eta % 3,1 atzerrian.[15] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 82,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 10,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 3,9 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 40,0 oinarrizko okupazioetakoak eta % 20,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 63,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,6 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 33,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 33,3 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 10,2
Goi eta erdi maila
% 40,0
% 82,8
Langile kualifikatuak
% 20,0
% 3,9
Oinarrizko okup.
% 40,0
% 3,1
Ez dago jasota
% 0,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,3
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 63,6
Langile kualifikatuak
% 33,3
% 7,6
Oinarrizko okup.
% 33,3
% 2,5
Ez dago jasota
% 33,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[17] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 45,3 zerbitzuetan ari dira, % 36,7 nekazaritzan, % 13,3 industrian eta % 4,7 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 80,0 zerbitzuetan ari dira, % 20,0 nekazaritzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 65,3 zerbitzuetan ari dira, % 30,5 nekazaritzan eta % 3,4 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, guztiak zerbitzuetan ari dira.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 36,7
Nekazaritza
% 20,0
% 13,3
Industria
% 0,0
% 4,7
Eraikuntza
% 0,0
% 45,3
Zerbitzuak
% 80,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 30,5
Nekazaritza
% 0,0
% 3,4
Industria
% 0,0
% 0,8
Eraikuntza
% 0,0
% 65,3
Zerbitzuak
% 100,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 107 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.627 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[18][oh 2]. Udalerriaren azalera 51,2 km² denez, NAE lurraldearen % 51,3 da[19]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,4 larre iraunkorrak (2.558 ha, 107 ustiategitan), % 2,3 lur goldagarria (61,4 ha, 77 ustiategitan), % 0,2 arbolak (6,5 ha, 15 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,69 ha, 27 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
51%
49%
NAE · 2.627 ha (% 51,3)Gainerako azalera · 2.491 ha (% 48,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
97%
Lur goldagarria · 61,4 ha (% 2,3)Larre iraunkorrak · 2.558 ha (% 97,4)Arbolak · 6,5 ha (% 0,2)Baratzeak · 0,69 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 5.015 behi, 224 ardi eta ahuntz eta 56.345 hegazti zeuden[20][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 397 gidari zeuden erroldatuta: 231 gizon (% 58,2) eta 166 emakume (% 41,8)[21]. Biztanleen % 66,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 821 ibilgailuk osatzen zuten: 476 turismo, 119 furgoneta, 60 motozikleta, 57 kamioi eta 17 ziklomotor[21]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 803 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (654) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,5 urtekoa zen; turismoen % 3,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 26,3k 25 urte baino gehiago[21]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 70,6 diesel zen eta % 28,6 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 52,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
18%
28%
52%
0 etiketa · 4 (% 0,5)ECO · 11 (% 1,4)C etiketa · 138 (% 17,5)B etiketa · 224 (% 28,5)Etiketarik gabe · 410 (% 52,1)
Turismoak, adinaren arabera
9%
16%
45%
26%
< 4 urte · 17 (% 3,6)4–8 urte · 41 (% 8,6)8–15 urte · 77 (% 16,2)15–25 urte · 216 (% 45,4)≥ 25 urte · 125 (% 26,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Triacastelako parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Triacastelako biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:

  • A Balsa (San Breixo)
  • Cancelo (San Cristovo)
  • Lamas do Biduedo (Santo Isidro)
  • O Monte (Santa María)
  • Santalla de Alfoz (Santalla)
  • Toldaos (San Salvador)
  • Triacastela (Santiago)
  • Vilavella (Santa María)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  11. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  12. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  13. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  19. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q636874.
  20. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  21. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Triacastela&oldid=11788783"(e)tik eskuratuta